Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ Tập 57, Số Chuyên đề Môi trường và Biến đổi khí hậu (2021)(2): 32-40 32 DOI:10.22144/ctu.jsi.2021.047 BỔ SUNG THAN SINH HỌC TRẤU VÀ TRE LÀM GIẢM PHÁT THẢI KHÍ CH4 CỦA ĐẤT NGẬP NƯỚC TRONG ĐIỀU KIỆN PHÒNG THÍ NGHIỆM Trần Sỹ Nam1*, Hồ Vũ Khanh2 , Hồ Minh Nhựt 1 và Nguyễn Hữu Chiếm 1 1Khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên, Trường Đại học Cần Thơ 2Khoa Tài nguyên – Môi trường, Trường Đại học Kiên Giang *Người chịu trách nhiệm về bài viết: Trần Sỹ Nam (email: tsnam@ctu.edu.vn) Thông tin chung: Ngày nhận bài: 12/04/2021 Ngày nhận bài sửa: 18/08/2021 Ngày duyệt đăng: 15/11/2021 Title: Rice husk and bamboo biochar amendment in flooded soil reduce methane emission – a lab scale experiment Từ khóa: Đất ngập, điều kiện phòng thí nghiệm, than trấu, than tre, phát thải CH4 Keywords: Bamboo biochar, CH4 emission, flooded soil, laboratory conditon, rice husk biochar ABSTRACT Biochar amendment is considered as a method improving and reducing CH4 emission from paddy fields. The study was conducted to evaluate the reduction of CH4 emission when supplement of different biochar into flooded soil in the laboratory condition. The study was a completely randomized design with 7 treatments including rice husk biochar (RB) and bamboo biochar (BB) at 3 ratios of supplemented biochar at 0.1, 0.2 and 0.5% (calculated by weight of biochar and weight of soil) and the control (without biochar). The results showed that CH4 emission rates were highest, at 58.2-87.9 µg/kg/day, during 7-10 days after incubation. Adding rice husk biochar into flooded soil reduces CH4 emissions from 21.9-49.6% and 27.5-42.5% when added 0.2 - 0.5% of rice husk and bamboo biochar, respectively. Amending of rice husk biochar at 0.5% resulted in reducing of 49.64% of total methane emission compared to the control. It is necessary to conduct the field experiment to confirm the reducion of methane emission when applying biochar in the paddy fields. TÓM TẮT Bổ sung than sinh học vào đất được xem là một biện pháp trong cải tạo đất và giảm phát thải khí CH4 từ ruộng lúa. Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả giảm phát thải khí methane (CH4) của đất ngập nước khi bổ sung than sinh học trấu (RB) và tre (BB) trong điều kiện phòng thí nghiệm. Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 7 nghiệm thức gồm hai loại than sinh học là trấu và tre với 3 tỷ lệ than sinh học được bổ sung là 0,1, 0,2 và 0,5% (tính theo trọng lượng than sinh học trên trọng lượng đất) và nghiệm thức đối chứng (không có than sinh học). Kết quả đo đạc cho thấy trong điều kiện đất ngập nước, cường độ phát thải khí CH4 mạnh nhất từ 7-10 ngày sau khi bắt đầu thí nghiệm (với mức phát thải tương ứng 58,2 - 87,9 µg/kg/ngày). Than sinh học được bổ sung vào đất trong điều kiện ngập nước làm giảm phát thải CH4 từ 21,9 đến 49,6% và 27,5 – 42,5% tương ứng với tỷ lệ bổ sung than từ 0,2 đến 0,5% (lần lượt cho than trấu và than tre). Than sinh học trấu bổ sung ở tỷ lệ 0,5% có mức giảm 49,64% tổng phát thải khí CH4 so với nghiệm thức đối chứng. Nghiên cứu cần thực hiện trong điều kiện đồng ruộng để đánh giá tác động của việc bổ sung than trong điều kiện thực tế. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ Tập 57, Số Chuyên đề Môi trường và Biến đổi khí hậu (2021)(2): 32-40 33 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Đất lúa là nguồn phát khí nhà kính (GHGs) nhiều nhất trong nông nghiệp (Smith et al., 2017). Tổng lượng phát thải khí nhà kính (GHE) của Việt Nam ước tính là 37,43 triệu tấn, 58% CH4 phát thải từ các hoạt động nông nghiệp, xếp thứ 11 trên thế giới (MONRE, 2010). CH4 được xem là khí phát thải nhiều nhất trên đồng ruộng. Vì vậy, giảm phát thải CH4 cũng như tăng cường khả năng và lượng cô lập carbon trong hệ sinh thái đất đóng vai trò quan trọng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu (Cheng et al., 2016). Trong đất trồng lúa, CH4 là sản phẩm cuối cùng của quá trình phân hủy các vật chất hữu cơ bởi vi sinh vật (VSV) trong điều kiện yếm khí, và mộ