1 TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP MÔN: LÝ THUYẾT KIỂM TOÁN CĂN BẢN 2 PHẦN LÝ THUYẾT Câu 1: Kiểm toán là gì? Tại sao cần phải kiểm toán? Kiểm toán là một quá trình do kiểm toán viên đủ năng lực và độc lập tiến hành nhằm thu thập bằng chứng về thông tin có thể định lượng của một tổ chức và đánh giá chúng nhằm thẳm định và báo cáo mức độ phù hợp giữ những thông tin đo với những chuẩn mực đã được thiết lập . Kiểm toán là cái thước đo tin cậy về chi tiêu lỗ lãi thật của cơ quan doanh nghiệp. Vì vậy, để đánh giá về mặt tài chính một cơ quan thì phải kiểm toán. Hiện nay có kiểm toán nhà nước để kiểm toán các cơ quan dùng tiền ngân sách và một số công ty kiểm toán để phục vụ bất cứ cơ quan nào cần kiểm toán. Ví dụ một công ty cổ phần mà có nghi ngờ về tài chính thì có thể thuê công ty kiểm toàn vào để minh bạch tài chính cho cổ đông biết. Câu 2: Trình bày về cơ sở dẫn liệu của báo cáo tài chính. Cơ sở giải trình của báo cáo tài chính là những giải trình của người quản lý để chứng minh về các dữ liệu được trình bài trên báo cáo tài chính. Những cơ sở dẫn liệu này xuất phát từ trách nhiệm của các nhà quản lý đối với việc thiết lập, trình bày và công bố báo cáo tài chính theo đúng chuẩn mực kế toán hiện hành. Có thể phân thành các cơ sở dẫn liệu sau: - Hiện hữu và phát hành: Tài sản và công nợ được phàn ánh trên báo cáo tài chính thì phải có thực vào thời điểm báo cáo, và các nghiệp vụ ghi chép thì thật sự xảy ra trong báo cáo tài chính. - Đầy đủ: Toàn bộ các nghiệp vụ, tài sản, có nghĩa vụ phản ánh thanh toán công nợ được trình bài trên báo cáo tài chính. - Quyền và nghĩa vụ: Đơn vị có quyền sở hữu đối với tài sản, có nghĩa vụ thanh toán công nợ được trình bài trên báo cáo tài chính. - Đánh giá: Tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và công nợ phải được thanh toán theo đúng nguyên tắt kế toán được chấp nhận phổ biến. 3 - Ghi chép chính xác: Các nghiệp vụ phải ghi chép đúng số tiền, các tài khoản đảm bảo chính xác về mặt tính toán, tổng cộng, lũy kế và số liệu trên sổ cái, sổ chi tiết phải khóp nhau. Mọi thu nhập và chi phải được phân bổ trong kỳ. - Trình bài và công bố: Các tài khoản phải được trình bài, phân loại và công bố trên báo cáo tài chính phải đúng theo chuẩn mực kế toán hiện hành, mọi vấn đề trọng yếu được công bố theo đúng yêu cầu trên báo cáo tài chính. Câu 3: Phân biệt các loại kiểm toán (theo đối tượng và theo chủ thể)? a/ Theo đối tượng: - Kiểm toán hoạt động: là tiến hành kiểm tra và đánh giá về sự hữu hiệu và tính hiệu quả của một hoạt động để đề xuất phương án cải tiến, loại này thường được thực hiện bởi công việc kiểm toán viên nội bộ, có thể do kiểm toán viên Nhà nước hay kiểm toán viên độc lập tiến hành. Kết quả kiểm toán dùng để phục vụ lợi ích của một đơn vị. - Kiểm toán tuân thủ: là kiểm tra nhằm đánh giá mức độc chấp hành pháp luật hay một văn bản, một quy định nào đó của đơn vị. Kết quả kiểm tra nhằm phục vụ cho các cấp có thẩm quyền. - Kiểm toán báo cáo tài chính: là kiểm tra và trình bài ý kiến, nhận xét về những báo cáo tài chính của đơn vị, loại này thường được thực hiện bởi kiểm toán viện độc lập. Kết quả kiểm toán phục vụ cho các cấp thẩm quyền có liên quan. b. Phân loại theo chủ thể kiểm toán: - Kiểm toán nội bộ: là loại kiểm toán do những kiểm toán viên nội bộ thực hiện và chủ yếu để kiểm toán hoạt động và kiểm toán tuân thủ. Do kiểm toán viên là nhân viên của đơn vị do đó kết quả kiểm toán khó được bên ngoài tin cậy. Thông thường kiểm soát nội bộ đảm bảo một số lĩnh vực. - Kiểm toán Nhà nước: do các kiểm toán viên của nhà nước tiến hành chủ yếu để thực hiện kiểm toán tuân thủ, riêng tại các đơn vị có sử dụng kinh phí của Nhà nước thì sẽ thực hiện các kiểm toán hoạt động. - Kiểm toán độc lập: do các kiểm toán viên độc lập thực hiện, họ kiểm toán các báo cáo tài chính tùy theo yêu câu của khách hàng, họ có thể kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ