Trang 1
BÀI GIẢNG KINH TẾ CHÍNH TRỊ Mã học phần: SSH 1121 Tài liệu học tập hỗ trợ sinh viên khối không chuyên ngành Mác – Lênin ĐH Bách Khoa Hà Nội Khoa Lý luận Chính trị GV: Nguyễn Thị Phƣơng Dung dung.nguyenthiphuong2@hust.edu.vn 1
Trang 2
CHƢƠNG VI CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA & HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM 1. Khái quát về Cách mạng Công nghiệp 2. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thời kỳ Cách mạng Công KINH TẾ CHÍNH TRỊnghiệp hiện đại 3. Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam
Trang 3
1. Khái quát về Cách mạng Công nghiệp 2. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp hiện CHƢƠNG VI đại
Trang 4
1.1. Khái niệm Cách mạng công nghiệp • Về Nội dung: là sự phát triển về chất của tư liệu lao động vềnghiệp• Về Nền tảng: dựa trên cơ sở ứng dụng những phát minh đột phá về khoa học, kỹ thuật - công nghệ một cách có hệ thống i quátCông • Về Tác dụng: tạo ra sự phát triển về chất của phân công lao động xã hội, dẫn đến năng suất lao động vượt trội, và những ứng dụng mới làm thay Khá mạng đổi căn bản phương thức lao động, quản trị và sinh hoạt của con người 1. CMCN là sự phát triển về Cách Người lao chất của tƣ liệu động lao động Lực lượng Tư liệu lao sản xuất động Tư liệu sản xuất Đối tượng lao động
Trang 5
1.2. Lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp vềnghiệp • Nƣớc Anh • Nƣớc Mỹ • Nƣớc Mỹ • Dự báo • Giữa đến • Cuối TK 19, • Cuối thế kỷ bùng nổ ở i quátCông cuối TK 18 đầu TK 20 20 nhiều trung tâm Khá • Thành tựu: • Thành tựu: • Thành tựu: • Dự báo mạng CMCN 1.0Cơ khí hóa CMCN 2.0Điện khí CMCN 3.0hệ thống CMCN 4.0khoảng giữa 1. SX, Năng hóa SX, mạng, máy TK 21 lượng đốt Động cơ đốt tính cá • Thành tựu Cách than, Động trong; nhân, thiết AI, big data, cơ hơi nước Phương bị điện tử IoT, robot thế pháp tổ sử dụng hệ mới, xe tự chức SX công nghệ lái, máy in dây số thay cho 3D, công chuyền… analog… nghệ nuôi cấy tế bào
Trang 6
1.3. Đặc trƣng của Cách mạng Công nghiệp hiện đại • Thứ nhất, ngày nay, Khoa học trở thành Lực lượng sản xuất trực tiếp vềnghiệp Trƣớc đây Nghiên cứu, Đầu tư CSVCKT, sáng chế Sản phẩm ứng dụng i quátCông Khá Ngày nay Nghiên cứu, Sản phẩm 1. mạng sáng chế Cách • Thứ hai, thời gian nâng cấp các phát minh ngày càng rút ngắn … ENIAC IBM - PC Thập niên (1946) (1981) 1990
Trang 7
1.4. Vai trò của các cuộc Cách mạng Công nghiệp • CMCN là cơ sở cho sự phát triển hình thái kinh tế - xã hội vềnghiệp Chủ nghĩa i quátCông xã hội? CN Tƣ bản Khá độc quyền CMCN 4.0 1. mạng CNTB tự do Kinh tế tri thức cạnh tranh CMCN 3.0 SX và điều hành Chiếm hữu nô lệ Tự động hóa SX tự động, chuyên Cách Phong kiến Kỹ thuật số, Kết môn hóa sâu, trí CMCN 1.0 KT công nghiệp, nối không dây tuệ nhân tạo, siêu Cơ khí hóa SX CMCN 2.0 cơ sở dữ liệu, Chƣa có CMCN năng lượng mới, KT nông nghiệp, KT công nghiệp, Điện khí hóa SX vật liệu mới… SX thủ công
Trang 8
1.5. Chức năng của Cách mạng công nghiệp • Thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển vềnghiệp• Thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất Công • Thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị xã hội i quát Khá • Nâng cao chất lượng cuộc sống 1. mạng Cách
Trang 9
2.1. Khái niệm Công nghiệp hóa • Theo quan điểm của UNIDO, công nghiệp hóa là “quá trình huy động nguồn lực ngày càng lớn trong lĩnh vực kinh tế, xây dựng nền kinh tế có nhiều ngành sử dụng công nghệ hiện đại, để sản xuất TLSX và hàng tiêu dùng, nhằm đảm bảo tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội”. • Theo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, công nghiệp hóa là: - Quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện trong các hoạt động bao gồm đầu tư, sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội - Từ lao động thủ công với phương tiện thô sơ sang sử dụng lao động với trong thời kỳ CMCN hiện đạicông nghệ, phương tiện và phương pháp hiện đại, dựa trên thành tựu 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóaCMKHCN - Mục đích là tạo ra NSLĐ cao, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH & Phát triển bền vững
Trang 10
2.1. Khái niệm Công nghiệp hóa • Lƣu ý trong quá trình thực hiện Công nghiệp hóa ở Việt Nam: - Về thể chế và mục tiêu: quá trình Công nghiệp hóa diễn ra trong nền Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. - Về kỹ thuật công nghệ: quá trình Công nghiệp hóa diễn ra trong sự bùng nổ của CMCN 3.0 và đang tiệm cận tới CMCN 4.0. - Về thị trường, Công nghiệp hóa diễn ra trong xu thế toàn cầu hóa, hội trong thời kỳ CMCN hiện đạinhập kinh tế quốc tế. 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa
Trang 11
2.2. Một số mô hình Công nghiệp hóa tiêu biểu trên thế giới MÔ HÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA TIÊU BIỂU Anh, Mỹ và các quốc gia tƣ bản chủ nghĩa Nhật, Hàn Quốc và kinh điển Liên Xô cũ các nƣớc công Quá trình công nghiệp Ưu tiên công nghiệp nghiệp mới NICs hóa đi từ sản xuất tiêu nặng Ưu tiên theo lợi thế so trong thời kỳ CMCN hiện đạidùng đến công nghiệp sánh 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóanặng
Trang 12
2.3. Tính tất yếu khách quan trong tiến trình CNH tại Việt Nam LÝ DO VIỆT NAM THỰC HIỆN CÔNG NGHIỆP HÓA CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ SỞ THỰC TIỄN BỐI CẢNH LỊCH SỬ Để phát triển LLSX thì Nền sản xuất VN với Sự bùng nổ CMCNHĐ cần phải có sự phát triển xuất phát điểm thấp đòi hỏi các quốc gia phải về chất của TLLĐ kịp thời thích ứng nếu trong thời kỳ CMCN hiện đại => cần thực hiện CNH không sẽ bị tụt hậu 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa=> cần thực hiện CNH để đạt mục tiêu xây => cần thực hiện CNH trên cơ sở các thành tựu dựng CSVCKT ở trình để thích ứng với xu thế của các cuộc CMCN độ cao của CNXH hội nhập kinh tế quốc tế
Trang 13
2.4. Quan điểm tiến hành Công nghiệp hóa của ĐCS Việt Nam (1) Công nghiệp hóa gắn liền với Hiện đại hóa (2) Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần kinh tế. Trong đó, kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo (3) Phát huy nguồn lực con người để đảm bảo phát triển nhanh và bền vững. Phát triển kinh tế gắn liền với đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ môi trường (4) Lấy khoa học công nghệ là động lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa (5) Lấy hiệu quả kinh tế- xã hội làm tiêu chí cơ bản để quyết định dự án đầu tư trong thời kỳ CMCN hiện đạiphát triển 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa(6) Xác định nguồn lực nội sinh là chủ yếu (7) Kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh
Trang 14
2.5. Mục tiêu của tiến trình Công nghiệp hóa của ĐCS Việt Nam Đại hội XII 2016: “Sớm trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại” Đại hội XI 2011: “Giữa TK21, phấn đấu trở thành nước công nghiệp hiện đại theo định hướng XHCN” Đại hội X 2006: “Đến 2020, cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, gắn với phát triển kinh tế tri thức” trong thời kỳ CMCN hiện đạiĐại hội IX 2001: “Đến 2020, cơ bản trở thành nước công nghiệp, theo hướng hiện đại” 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa Đại hội VIII 1996: “Phấn đấu 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp”
Trang 15
2.6. Nội dung tiến hành CNH ở Việt Nam thích ứng với CMCN 4.0 (1) Phát triển LLSX, trên cơ sở thành tựu Cách mạng KHCN hiện đại - Ứng dụng các thành tựu CMCN 4.0 vào đồng bộ các lĩnh vực kinh tế - Đổi mới căn bản giáo dục đào tạo nhân lực trình độ cao - Đầu tư hạ tầng đồng bộ, tiếp cận trình độ tiên tiến nhất trong lĩnh vực trọng điểm như viễn thông, CNTT, truyền thông, tài chính, ngân hàng… (2) Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hiện địa, hợp lý, hiệu quả - Nâng cao tỷ trọng CN và dịch vụ (đặc biệt là CN công nghệ cao), giảm tỷ trọng của nông nghiệp. Nhưng cả 3 lĩnh vực đều phải có sự phát triển lên về giá trị. - CNH, HĐN “Nông nghiệp, nông thôn và nông dân” - Quy hoạch vùng kinh tế, chuẩn bị các chiến lược phát triển phù hợp với sự biến đổi của khí hậu và xu thế của thị trường nhân lực trong bối cảnh hội nhập. trong thời kỳ CMCN hiện đại(3) Điều chỉnh QHSX và KTTT phù hợp với sự phát triển của LLSX 2. Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa- KT Nhà nước phải dựa trên chế độ công hữu là chủ đạo, nắm giữ lĩnh vực then chốt - Hoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN, xây dựng chính phủ điện tử - Tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế, trong đó, kinh tế tư nhân là một nguồn lực then chốt cho CNH, HĐH - Tích cực chủ động hội nhập kinh tế quốc tế trên nguyên tắc đảm bảo nền kinh tế độc lập, tự chủ, đảm bảo an ninh quốc phòng
Trang 16
TÓM TẮT NỘI DUNG Trong tiến trình lịch sử, nhân loại đã trải qua các cuộc CMCN 1.0, 2.0, 3.0 và đang tiến tới CMCN 4.0 Theo quan điểm của ĐCSVN, mục đích của CNH tạo ra NSLĐ cao, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật đạt trình độ cao của CNXH & Phát triển bền vững. CHƢƠNG VI CNH tại VN thích ứng với CMCN 4.0 bao gồm các nội dung: - Phát triển LLSX, trên cơ sở thành tựu Cách mạng KHCN hiện đại - Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý, hiệu quả - Điều chỉnh QHSX và Kiến trúc thượng tầng phù hợp với sự phát triển LLSX
Trang 17
NỘI DUNG TIẾP THEO CHƢƠNG VI: CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA & HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM 3. Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam ĐH Bách Khoa Hà Nội Khoa Lý luận Chính trị GV: Nguyễn Thị Phƣơng Dung dung.nguyenthiphuong2@hust.edu.vn 17
Hiển thị 17 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!