Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -----------***----------- LUẬN VĂN THẠC SĨ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH MÂY TRE ĐAN VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG EU TRONG BỐI CẢNH THAM GIA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO EVFTA Ngành: Kinh doanh Thương mại TRẦN DIỆU LINH Hà Nội, 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -----------***----------- LUẬN VĂN THẠC SĨ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH MÂY TRE ĐAN VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG EU TRONG BỐI CẢNH THAM GIA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO EVFTA Ngành: Kinh doanh Thương mại Mã số: 8340121 Họ và tên học viên: Trần Diệu Linh Người hướng dẫn: TS. Đỗ Ngọc Kiên Hà Nội, 2023
i LỜI CAM ĐOAN Tôi là Trần Diệu Linh, học viên cao học lớp KDTM28A khóa 28A. Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, thực hiện dưới sự hướng dẫn từ Giảng viên hướng dẫn là TS. Đỗ Ngọc Kiên. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong nghiên cứu này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình khoa học nào trước đây. Những số liệu, hình vẽ, bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn tài liệu khác nhau, có trích dẫn nguồn đầy đủ, được ghi trong phần tài liệu tham khảo và phụ lục. Hà Nội, ngày 16 tháng 10 năm 2023 Học viên thực hiện Trần Diệu Linh
ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn em đã nhận được nhiều sự giúp đỡ từ thầy cô và nhà trường. Trước hết em muốn gửi lời cảm ơn tới giảng viên hướng dẫn, thầy Đỗ Ngọc Kiên, đã tận tình hướng dẫn và cho em những góp ý chuyên môn trong suốt thời gian em nghiên cứu đề tài. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giảng viên và các thầy cô khoa sau đại học đã giúp em có những kiến thức nền tảng bổ ích, bổ trợ cho quá trình làm luận văn và hỗ trợ em trong thời gian học tập tại trường. Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn chân thành đến công ty, gia đình và bạn bè đã đồng hành, ủng hộ về mặt tinh thần và tạo điều kiện tốt nhất cho con, em thực hiện luận văn này. Do hạn chế về số liệu, kiến thức, kinh nghiệm và thời gian nghiên cứu nên luận văn vẫn còn nhiều thiếu sót. Em mong nhận được sự góp ý từ các thầy cô trong ban hội đồng phản biện để hoàn thiện đề tài này. Trân trọng,
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................i LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................................ii DANH MỤC VIẾT TẮT......................................................................................................vi DANH MỤC BẢNG.............................................................................................................vii DANH MỤC HÌNH.............................................................................................................viii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.............................................................................ix LỜI MỞ ĐẦU..........................................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài...................................................................................1 2. Tổng quan tài liệu.............................................................................................2 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................4 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................4 5. Phương pháp nghiên cứu và thu thập thông tin............................................6 6. Kết cấu luận văn ...............................................................................................6 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH NGÀNH MÂY TRE ĐAN......................................................................................................................7 1.1 Cơ sở lý thuyết về nâng cao năng lực cạnh tranh ngành mây tre đan .....7 1.1.1 Một số vấn đề cơ bản về năng lực cạnh tranh...............................................7 1.1.2 Lý thuyết lợi thế so sánh.................................................................................11 1.1.3 Lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia của Michael Porter.........................13 1.1.4 Lý thuyết cạnh tranh quốc gia mở rộng........................................................17 1.2 Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh ngành MTĐ của một số quốc gia và bài học cho Việt Nam...............................................................................20 1.2.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc.......................................................................20 1.2.2 Kinh nghiệm của Indonesia...........................................................................21
iv 1.2.3 Bài học cho Việt Nam.....................................................................................22 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH NGÀNH MÂY TRE ĐAN VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG EU TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO EVFTA ..............................................................25 2.1 Tổng quan về thị trường mây tre đan giai đoạn 2013 - 2022....................25 2.1.1 Thị trường xuất nhập khẩu mây tre đan thế giới và EU ............................25 2.1.2 Thực trạng xuất nhập khẩu ngành mây tre đan Việt Nam trên thị trường thế giới........................................................................................................................28 2.1.3 Thực trạng xuất khẩu ngành mây tre đan Việt Nam trên thị trường EU 32 2.1.4 Đánh giá chung về xuất khẩu ngành mây tre đan Việt Nam.....................33 2.2 Đánh giá năng lực cạnh tranh ngành mây tre đan Việt Nam...................34 2.2.1 Hệ số lợi thế so sánh biểu hiện (RCA)..........................................................34 2.2.2 Đánh giá năng lực cạnh tranh ngành mây tre đan Việt Nam dựa trên mô hình kim cương của Porter......................................................................................36 2.2.3 Đánh giá năng lực cạnh tranh của ngành mây tre đan Việt Nam dựa trên mô hình kim cương đôi tổng quát...........................................................................47 2.2.4 Đánh giá chung năng lực cạnh tranh ngành mây tre đan Việt Nam.......59 2.3 Tác động của hiệp định EVFTA đến năng lực cạnh tranh ngành mây tre đan Việt Nam.......................................................................................................63 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH MÂY TRE ĐAN VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG EU GIAI ĐOẠN 2023-2030...................................................................................................................66 3.1. Xu thế thị trường, cơ hội, thách thức và định hướng xuất khẩu ngành mây tre đan Việt Nam sang EU .........................................................................66 3.1.1 Xu thế phát triển ngành mây tre đan ............................................................66 3.1.2 Cơ hội và thách thức với ngành Mây tre đan Việt Nam khi xuất khẩu sang EU......................................................................................................................67
v 3.1.3 Định hướng xuất khẩu của ngành mây tre đan Việt Nam sang EU.........70 3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của mặt hàng mây tre đan Việt Nam trên thị trường EU......................................................................71 3.2.1 Nâng cao chất lượng sản phẩm.....................................................................71 3.3.2 Nâng cao cơ sở hạ tầng...................................................................................75 3.2.3 Xây dựng thương hiệu cho ngành Mây tre đan Việt Nam.........................75 3.3.4 Tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại.........................................77 3.3.5 Huy động vốn cho đầu tư sản xuất và xuất khẩu........................................79 KẾT LUẬN ............................................................................................................................81 TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................................83 PHỤ LỤC................................................................................................................................85 Phụ lục 1: Số liệu tính toán hệ số RCA của mặt hàng mây tre đan Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia và EU trên thị trường thế giới...................................85 Phụ lục 2: Các yếu tố quyết định và biến đại diện của mô hình kim cương đôi tổng quát........................................................................................................88
vi DANH MỤC VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nguyên nghĩa Liên Minh Châu Âu EU (European Union) Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam EVFTA (European-Vietnam Free Trade Agreement) Đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI (Foreign Direct Investment) Tổng sản phẩm trong nước GDP (Gross Domestic Product) Mạng lưới Mây tre Quốc tế INBAR (International Network for Bamboo and Rattan) MTĐ Mây tre đan NK Nhập khẩu NLCT Năng lực cạnh tranh Hệ số lợi thế so sánh biểu hiện RCA (Revealed Comparative Advantage) TMĐT Thương mại điện tử XK Xuất khẩu
vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Hệ số RCA mặt hàng mây tre đan của Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, EU giai đoạn 2013 – 2022.............................................................................................................34 Bảng 2.2: Các yếu tố điều kiện của ngành MTĐ Việt Nam so với Trung Quốc và Indonesia ..................................................................................................................................48 Bảng 2.3: Điều kiện cầu của ngành MTĐ Việt Nam so với Trung Quốc và Indonesia...51 Bảng 2.4: Điều kiện các ngành liên quan và hỗ trợ của ngành MTĐ Việt Nam so với Trung Quốc và Indonesia .......................................................................................................52 Bảng 2.5: Môi trường cạnh tranh và cơ cấu của ngành MTĐ tại Việt Nam so với Trung Quốc và Indonesia...................................................................................................................55
viii DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 Mô hình kim cương của Michael Porter...............................................................14 Hình 1.2 Mô hình kim cương đôi tổng quát.........................................................................18 Hình 2.1 Giá trị xuất nhập khẩu mây tre đan và tốc độ tăng trưởng hàng năm của thế giới giai đoạn 2013-2022................................................................................................................25 Hình 2.2 Tỷ trọng các khu vực xuất khẩu mặt hàng mây tre đan năm 2022 theo châu lục và theo quốc gia xuất khẩu chính...........................................................................................26 Hình 2.3 Giá trị nhập khẩu sản phẩm mây tre đan theo châu lục giai đoạn 2013 – 202227 Hình 2.4 Giá trị nhập khẩu mây tre đan của EU từ các thị trường chính...........................28 Hình 2.5 Giá trị xuất nhập khẩu ngành mây tre đan của Việt Nam trên thế giới giai đoạn 2013 – 2022..............................................................................................................................29 Hình 2.6 Giá trị xuất khẩu sản phẩm mây tre đan của Việt Nam theo châu lục giai đoạn 2013-2021 ................................................................................................................................30 Hình 2.7 Thị phần mây tre đan xuất khẩu của Việt Nam trên thế giới so với các nước hàng đầu giai đoạn 2013-2022...............................................................................................31 Hình 2.8 Giá trị xuất khẩu mây tre đan của Việt Nam trên thị trường EU giai đoạn 2013 - 2021 ..........................................................................................................................................32 Hình 2.9 Thị phần ngành MTĐ Việt Nam trên thị trường EU năm 2022 (tính theo giá trị nhập khẩu của EU)..................................................................................................................33 Hình 2.10 Kim cương nội địa của ngành MTĐ Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia.56 Hình 2.11 Kim cương quốc tế của ngành MTĐ Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia 57 Hình 2.12 Kim cương toàn diện của ngành MTĐ Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia 58
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!