Trang 1
BỘ CÔNG THƯƠNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TRỊNH ĐỖ ĐAN LINH
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ THÔNG SỐ
CẤU TRÚC VẢI ĐẾN TÍNH CHẤT CƠ LÝ CỦA VẢI BÔNG
DỆT KIM ĐAN NGANG
Ngành Công nghệ dệt, may
Mã số 8540204
ĐỀ ÁN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ DỆT, MAY
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :
1. PGS. TS LƯU THỊ THO
2. TS. ĐÀO ANH TUẤN
Hà Nội – 2026
Trang 2
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và thực hiện đề án thạc sĩ với đề tài “Nghiên cứu
ảnh hưởng của một số thông số cấu trúc vải đến tính chất cơ lý của vải bông
dệt kim đan ngang”, Trong quá trình học tập và thực hiện đề án, tôi luôn nhận
được sự đồng hành, động viên và hỗ trợ tận tình từ các thầy cô cùng gia đình,
đây là động lực quan trọng giúp tôi có thể vượt qua những khó khăn và hoàn
thành nghiên cứu của mình.
Tôi xin tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới PGS. TS Lưu Thị Tho và TS.
Đào Anh Tuấn, là hai giảng viên hướng dẫn khoa học đã luôn tận tình định
hướng, chỉ bảo và hỗ trợ tôi, giúp tôi từng bước hoàn thiện nội dung nghiên cứu
và vượt qua những khó khăn trong quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo của Trường Đại
học Công nghiệp Hà Nội, đặc biệt là tập thể giảng viên Trung tâm Đào tạo Sau
đại học và Khoa Công nghệ May & Thiết kế Thời trang, những người đã tận
tình truyền đạt nền tảng kiến thức chuyên môn, phương pháp nghiên cứu khoa
học và luôn tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập cũng
như thực hiện đề án.
Tôi cũng xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới các quý thầy cô trong Hội đồng
đánh giá đề án đã dành nhiều thời gian, tâm huyết để xem xét, phản biện và đưa
ra những nhận xét có giá trị khoa học và thực tiễn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 22 tháng 05 năm 2026
Trang 3
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng toàn bộ nội dung của đề án: “Nghiên cứu ảnh
hưởng của một số thông số cấu trúc vải đến tính chất cơ lý của vải bông dệt
kim đan ngang” là kết quả nghiên cứu do cá nhân tôi trực tiếp thực hiện. Các
số liệu thực nghiệm, kết quả phân tích và nội dung trình bày trong đề án được
xây dựng trên cơ sở nghiên cứu trung thực, khách quan và chưa từng được sử
dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác.
Những tài liệu, dữ liệu và thông tin tham khảo từ các nguồn liên quan
đều đã được trích dẫn đầy đủ, rõ ràng theo đúng quy định về học thuật và nghiên
cứu khoa học hiện hành. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực,
độ tin cậy cũng như nội dung khoa học của đề án này.
Hà Nội, ngày 22 tháng 05 năm 2026
TÁC GIẢ ĐỀ ÁN
Trịnh Đỗ Đan Linh
Trang 4
iii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................i
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................ii
MỤC LỤC........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT....................................... v
DANH MỤC CÁC BẢNG...............................................................................vi
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ.........................................................vii
MỞ ĐẦU........................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẢI DỆT KIM VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN TÍNH CHẤT CƠ LÝ CỦA VẢI.............................................. 6
1.1. Giới thiệu về vải dệt kim................................................................... 6
1.1.1. Vải dệt kim ................................................................................... 6
1.1.2. Các thông số kỹ thuật của vải dệt kim........................................ 12
1.1.3. Các loại vải dệt kim đan ngang thông dụng............................... 21
1.2. Một số tính chất cơ lý của vải dệt kim ............................................ 29
1.2.1. Độ bền đứt và giãn đứt của vải dệt kim...................................... 29
1.2.2. Độ thoáng khí của vải dệt kim.................................................... 31
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến tính chất cơ lý của vải dệt kim ............. 34
1.4. Kết luận chương 1 ........................................................................... 36
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU ............................................................................................. 38
2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu....................................................... 38
2.2. Nội dung nghiên cứu ....................................................................... 44
2.3. Phương pháp nghiên cứu................................................................. 44
2.3.1. Phương pháp tạo mẫu dệt ........................................................... 44
2.3.2. Phương pháp mô phỏng mẫu vải trên phần mềm WeftKnit....... 49
2.3.3. Phương pháp lấy mẫu thử........................................................... 56
2.3.4. Phương pháp xác định các thông số cấu trúc và kỹ thuật vải .... 57
Trang 5
iv
2.3.5. Phương pháp xác định một số tính chất cơ lý của vải................ 63
2.4. Kết luận chương 2 ........................................................................... 67
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN ............................................... 69
3.1. Kết quả xác định các thông số cấu trúc........................................... 69
3.2. Kết quả ảnh hưởng của thông số cấu trúc đến một số tính chất cơ lý
của vải dệt kim ............................................................................................ 70
3.2.1. Ảnh hưởng của tỷ lệ vòng sợi chập đến độ giãn đứt của vải ..... 71
3.2.2. Ảnh hưởng của tỷ lệ vòng sợi chập đến độ bền kéo đứt của vải 73
3.2.3. Ảnh hưởng của tỷ lệ vòng sợi chập đến độ thoáng khí của vải . 75
3.3. Kết quả mô phỏng của các mẫu thực nghiệm trên phần mềm
WeftKnit...................................................................................................... 77
3.3.1. Ảnh hưởng của tỷ lệ vòng sợi chập đến độ thoáng khí của vải
trên phần mềm mô phỏng........................................................................ 78
3.3.2. So sánh kết quả mô phỏng và thực nghiệm................................ 79
3.4. Kết luận chương 3 ........................................................................... 81
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO............................... 83
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 85
PHỤ LỤC........................................................................................................ 90
Trang 6
v
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt/
biến số
Tiếng Anh Tiếng Việt
ANOVA Analysis of Variance Phân tích phương sai
3-TFL Three thread fleece Nỉ 3 thành phần sợi
CPI (Pd) Courses Per Inch Mật độ hàng vòng theo chiều dọc
WPI (Pn) Wales Per Inch Mật độ cột vòng theo chiều ngang
GSM Grams per Square Meter Khối lượng đo được trên đơn vị
diện tích vải (g/m²)
TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
ISO International Organization
for Standardization
Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế
ASTM American Society for
Testing and Materials
Hiệp hội Vật liệu và Thử nghiệm
Hoa Kỳ
Rd Vertical repeat Rappo dọc
Rn Horizontal repeat Rappo ngang
VD Knit loop Vòng dêt
VKD Miss loop/ Float Vòng không dệt
VC Tuck loop Vòng chập
DIN Deutsches Institut für
Normung
Viện Tiêu chuẩn hóa Đức
L Loop length Chiều dài vòng sợi
Trang 7
vi
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Phân loại vải dệt kim đan dọc và dệt kim đan ngang....................... 7
Bảng 2.1. Mã hóa các mẫu vải thực nghiệm................................................... 40
Bảng 3.1. Kết quả thông số cấu trúc của vải nghiên cứu................................ 69
Bảng 3.2. Kết quả thí nghiệm một số tính chất cơ lý của vải ......................... 70
Bảng 3.3. Kết quả thu được trên phần mềm mô phỏng .................................. 77
Trang 8
vii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1. Vải dệt kim [12]................................................................................ 6
Hình 1.2. Cấu trúc vải dệt kim trơn đan ngang [11]......................................... 6
Hình 1.3. a). Cấu trúc vải dệt kim đan ngang và b). Cấu trúc vải dệt kim đan
dọc [11] ............................................................................................................. 7
Hình 1.4. Vòng sợi .......................................................................................... 12
Hình 1.5. a) Vòng sợi kín; b) Vòng sợi hở cung liên hệ đi về hai phía; c) cung
liên hệ đi về một phía ...................................................................................... 13
Hình 1.6. Phần tử cấu trúc cơ bản của vải dệt kim [13].................................. 14
Hình 1.7. Mặt phải công nghệ của vải dệt kim [11] ....................................... 15
Hình 1.8. Mặt trái công nghệ của vải dệt kim [11]......................................... 15
Hình 1.9. Các kiểu đan rua lỗ trên nền vải một mặt phải [14]........................ 16
Hình 1.10. Hệ thống ký hiệu của Prusy [11]................................................... 17
Hình 1.11. Hệ thống ký hiệu Anh [11] ........................................................... 17
Hình 1.12. Ký hiệu các vòng sợi theo tiêu chuẩn DIN [11] ........................... 18
Hình 1.13. Biểu diễn cấu trúc vải single (trái) và vải rib (phải) [11] ............. 18
Hình 1.14. Bước vòng A [15] ......................................................................... 19
Hình 1.15. Chiều cao hàng vòng B [15] ......................................................... 20
Hình 1.16. Vải Single [16].............................................................................. 21
Hình 1.17. a) Mặt phải vải Single Jersey; b) Mặt trái vải Single Jersey [16]. 22
Hình 1.18. Hoạt động tạo vòng của kim [17] ................................................. 23
Hình 1.19. Vải Rib [18]................................................................................... 24
Hình 1.20. Cấu trúc vải Rib 1x1 [19].............................................................. 25
Hình 1.21. Vải Interlock [20].......................................................................... 27
Hình 1.22. Cấu trúc vải Interlock [20]............................................................ 28
Hình 1.23. Các yếu tố ảnh hưởng đến tính chất cơ lý của vải dệt kim........... 35
Hình 2.1. Sơ đồ cấu tạo vải M1 ...................................................................... 41
Trang 9
viii
Hình 2.2. Sơ đồ cấu tạo vải M2 ...................................................................... 42
Hình 2.3. Sơ đồ cấu tạo vải M3 ...................................................................... 43
Hình 2.4. Sơ đồ cấu tạo vải M4 ...................................................................... 43
Hình 2.5. Sơ đồ cấu tạo vải M5 ...................................................................... 44
Hình 2.6. Thiết bị máy dệt kim đan ngang dạng phẳng WSG132-F .............. 45
Hình 2.7. Thiết kế kiểu dệt mẫu M1 trên phần mềm...................................... 46
Hình 2.8. Thiết kế kiểu dệt mẫu M2 trên phần mềm...................................... 47
Hình 2.9. Thiết kế kiểu dệt mẫu M3 trên phần mềm...................................... 47
Hình 2.10. Thiết kế kiểu dệt mẫu M4 trên phần mềm.................................... 48
Hình 2.11. Thiết kế kiểu dệt mẫu M5 trên phần mềm.................................... 48
Hình 2.12. Thiết kế kiểu dệt M1 trên phần mềm WeftKnit............................ 51
Hình 2.13. Hình 3D mô phỏng cấu trúc mẫu M1 ........................................... 51
Hình 2.14. Thiết kế kiểu dệt M2 trên phần mềm WeftKnit............................ 52
Hình 2.15. Hình 3D mô phỏng cấu trúc mẫu M2 ........................................... 52
Hình 2.16. Thiết kế kiểu dệt M3 trên phần mềm WeftKnit............................ 53
Hình 2.17. Hình 3D mô phỏng cấu trúc mẫu M3 ........................................... 53
Hình 2.18. Thiết kế kiểu dệt M4 trên phần mềm WeftKnit............................ 54
Hình 2.19. Hình 3D mô phỏng cấu trúc mẫu M4 ........................................... 54
Hình 2.20. Thiết kế kiểu dệt M5 trên phần mềm WeftKnit............................ 55
Hình 2.21. Hình 3D mô phỏng cấu trúc mẫu M5 ........................................... 55
Hình 2.22. Thiết bị đo độ dày vải ................................................................... 62
Hình 2.23. Máy đo độ kéo đứt, gián đứt vải ................................................... 64
Hình 2.24. Máy đo độ thoáng khí vải ............................................................. 66
Hình 3.1. Biểu đồ độ giãn đứt khi thay đổi tỷ lệ vòng chập ........................... 71
Hình 3.2. Biểu đồ độ bền kéo đứt khi thay đổi tỷ lệ vòng chập ..................... 73
Hình 3.3. Biểu đồ độ thoáng khí khi thay đổi tỷ lệ vòng chập ....................... 75
Trang 10
ix
Hình 3.4. Biểu đồ độ rỗng và độ chứa đầy khi thay đổi tỷ lệ vòng chập trên
phần mềm mô phỏng....................................................................................... 78
Trang 11
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Các sản phẩm sản xuất từ vải dệt kim ngày càng được sử dụng phổ biến
bởi tính co giãn, tiện nghi đặc trưng của vải. Vải dệt kim nói chung và vải dệt
kim đan ngang nói riêng được dệt từ các loại sợi như cotton hay tổng hợp như
polyester, nylon… hoặc pha trộn để tạo ra các sản phẩm với những đặc tính
khác nhau tùy vào mục đích và nhu cầu sử dụng.
Trong bối cảnh đời sống kinh tế – xã hội không ngừng phát triển, nhu
cầu của người tiêu dùng đối với các sản phẩm may mặc ngày càng mở rộng cả
về công năng sử dụng lẫn giá trị thẩm mỹ. Trang phục ngày nay không chỉ đáp
ứng yêu cầu bảo vệ và tạo sự thoải mái cho cơ thể trong sinh hoạt, lao động,
thể thao hay các hoạt động nghệ thuật, mà còn trở thành phương tiện thể hiện
phong cách, cá tính và xu hướng thời trang của người sử dụng. Cùng với sự
phát triển đó, các sản phẩm được sản xuất từ vải dệt kim ngày càng đa dạng về
chủng loại và ứng dụng, bao gồm trang phục mặc ngoài, đồ lót, đồ thể thao, tất,
khăn, mũ, găng tay và nhiều sản phẩm chức năng khác.
Trong ngành dệt may Việt Nam, các mặt hàng dệt kim hiện giữ vai trò
quan trọng trong cơ cấu sản xuất và xuất khẩu nhờ ưu điểm mềm mại, đàn hồi,
nhẹ và tạo cảm giác tiện nghi khi sử dụng. Đặc biệt, vải dệt kim đan ngang
được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực may mặc do có khả năng thích nghi tốt
với nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu, thiết kế
và kiểm soát chất lượng vải dệt kim đan ngang vẫn còn nhiều thách thức, nhất
là trong việc ổn định cấu trúc và các tính chất cơ lý của vật liệu. Nguyên nhân
chủ yếu xuất phát từ đặc điểm phức tạp của cấu trúc vòng sợi cũng như sự tác
động đồng thời của nhiều thông số công nghệ trong quá trình dệt và hoàn tất.
Bên cạnh đó, yêu cầu ngày càng cao của thị trường đối với chất lượng, độ bền
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!