Trang 1
MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................14 I. ĐẶT VẤN ĐỀ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI..................................................................14 II. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI............................................................................................15 III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI...........................................15 IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......................................................................15 1. Phương pháp Nghiên cứu điều tra khảo sát...................................................15 2. Phương pháp nghiên cứu cơ sở dữ liệu..........................................................16 3. Phương pháp thống kê ...................................................................................16 4. Phương pháp tổng hợp...................................................................................16 5. Phương pháp chuyên gia................................................................................16 V. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI....................................................................16 CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG VỀ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI ..............................................18 I.1. TỔNG QUAN CHUNG CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI. ẢNH HƯỞNG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN BIẾN ĐỔI KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI........18 I.1.1. Tổng quan chung các làng nghề truyền thống Hà Nội............................18 I.1.1.1 Các khái niệm………………………………………………..18 I.1.1.2. Đặc điểm làng nghề truyền thống…………………………...19 I.1.1.3. Cấu trúc không gian làng nghề truyền thống………………..20 I.1.1.4. Tiềm năng khai thác phát triển du lịch các làng nghề truyền thống Hà Nội…………………………………………………….......22 I.1.2. Ảnh hưởng quá trình đô thị hóa đến biến đổi không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống Hà Nội.............................................................24 I.1.2.1. Những tác động làm biến đổi cấu trúc làng nghề truyền thống trong quá trình đô thị hóa....................................................................24 I.1.2.2. Xu hướng và hình thức biến đổi cấu trúc không gian làng nghề truyền thống dưới tác động của đô thị hóa..........................................26 I.1.2.3. Hình ảnh biến đổi không gian kiến trúc cảnh quan các làng nghề thời kỳ đô thị hóa.......................................................................27 1
Trang 2
I.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI .......................................................32 I.2.1. Kiểm soát quy hoạch - kiến trúc các làng nghề truyền thống ........32 I.2.2. Bảo tồn các di tích, cảnh quan làng nghề truyền thống........................33 I.2.3. Quản lý môi trường tại các làng nghề ..................................................36 I.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KHAI THÁC KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI ..............................................................................................................................36 I.3.1. Tiềm năng & kế hoạch khai thác..........................................................36 I.3.2. Công tác quản lý phát triển du lịch.......................................................38 I.3.3. Quyền chủ động người dân khai thác du lịch.......................................38 I.3.4. Cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch..............................................................39 I.3.5 Quảng bá, đào tạo du lịch......................................................................39 I.3.6 Tổ chức các tuyến thăm quan................................................................41 I.3.7 Sản phẩm nghề.......................................................................................42 I.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG..................................................................................43 CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC & THỰC TIỄN BẢO TỒN PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI..................................................................................45 II.1 GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG & CÁC YẾU TỐ TẠO NÊN GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN................................................................................45 II.1.1 Hệ thống giá trị di sản văn hóa.............................................................45 II.1.1.1 Khái niệm di sản………………………………………………. II.1.1.2. Hệ thống các giá trị của di sản văn hóa………………………. II.1.2 Giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống Hà Nội ........................................................................................................................46 II.1.2.1. Giá trị lịch sử…………………………………………………. II.1.2.2. Giá trị nghệ thuật……………………………………………... II.1.2.3. Giá trị văn hóa xã hội………………………………………… II.1.2.4. Giá trị khoa học………………………………………………. 2
Trang 3
II.1.2.5. Giá trị biểu trưng……………………………………………... II.1.2.6. Giá trị khai thác sử dụng……………………………………... II.1.3. Các yếu tố tạo nên giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống...................................................................................................51 II.1.3.1. Cổng làng…………………………………………………….. II.1.3.2. Cây đa………………………………………………………… II.1.3.3. Bến nước và giếng nước……………………………………… II.1.3.4. Ao làng……………………………………………………….. II.1.3.5. Đường làng ngõ xóm…………………………………………. II.1.3.6. Đình làng……………………………………………………... II.1.3.7. Chùa làng…………………………………………………….. II.1.3.8. Đền, miếu…………………………………………………….. II.1.3.9. Nhà ở, cơ sản xuất truyền thống……………………………… II.1.3.10. Văn hóa phi vật thể………………………………………….. II.2 YÊU CẦU BẢO TỒN & PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG..................................61 II.2.1 Yêu cầu bảo tồn giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống ...................................................................................................62 II.2.1.1. Di sản văn hóa & bảo tồn di sản văn hóa…………………….. II.2.1.2. Làng nghề truyền thống dưới góc độ bảo tồn di sản văn hóa… II.2.1.3. Yêu cầu bảo tồn giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống……………………………………………………... II.2.2 Yêu cầu phát huy giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch..........................................................62 II.2.2.1. Phát huy giá trị di sản trong phát triển du lịch làng nghề truyền thống…………………………………………………………… II.2.2.2. Yêu cầu phát huy giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch………………………….. 3
Trang 4
II.3 KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ KHAI THÁC KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG...........69 II.3.1 Kinh nghiệm của Nhật Bản ..................................................................69 II.3.1.1. Hệ thống pháp lý……………………………………………... II.3.1.2. Bảo tồn và phát triển làng nghề dựa vào cộng đồng…………. II.3.1.3. Bài học kinh nghiệm rút ra…………………………………… II.3.3 Kinh nghiệm của Thái Lan...................................................................77 II.3.2.1. Tổ chức phát triển du lịch làng thủ công truyền thống Baan Tawai…………………………………………………………………... II.3.2.2. Du lịch làng nghề làm bình bát duy nhất ở Bangkok Thái Lan II.3.4. Kinh nghiệm của Đài Loan.................................................................77 II.3.4 Kinh nghiệm của Indonesia…………………………………….……80 II.3.5. Kết luận các kinh nghiệm được rút ra………………………………84 II.4 THÀNH CÔNG & BÀI HỌC CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN & KHAI THÁC KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG...............................................................................................84 II.4.1 Làng cổ Phước tích – Thừa Thiên Huế................................................84 II.4.2 Làng nghề truyền thống gốm Bát Tràng..............................................87 II.4.3. Kết luận thành công và bài học……………………………………...90 II.4.3.1. Công tác bảo tồn……………………………………………… II.4.3.2. Phát triển du lịch……………………………………………... II.5 CƠ SỞ PHÁP LÝ CÔNG TÁC BẢO TỒN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN, PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI..............91 II.5.1. Văn bản pháp luật quốc tế………………………………………...…91 III.5.1.1. Hiến chương Athen 1931……………………………………. III.5.1.2. Hiến chương Vernice 1964………………………………….. III.5.1.3. Hiến chương Burra 1979…………………………………….. III.5.1.4. Hiến chương Washington 1987............................................... III.5.1.5. Văn kiện Narra về tính xác thực 1994………………………. 4
Trang 5
II.5.2. Hệ thống cơ sở pháp lý trong nước………………………………...94 II.5.2.1. Luật di sản văn hóa 10/VBHN-VPQH về di sản văn hóa. II.5.2.2. Nghị định Số 66/2006/NĐ-CP về phát triển ngành nghề nông thôn của Chính phủ………………………………………………………………….. II.5.2.3. Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 ngày 24/11/2017……….. II.5.2.4. Luật Quy hoạch đô thị số 01/VBHN-VPQH ngày 20/07/2015……………………………………………………………………. II.5.2.5. Danh sách các làng nghề truyền thống ở Hà Nội, Sở công thương Hà Nội………………………………………………………………... II.5.2.6. Thông tư 116/2006/TT-BNN hướng dẫn thực hiện một số nội dung Hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 66/2006/NĐ- CP ngày 07/7/2006 của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn…….. II.5.2.7. Thông tư số 46/2011/TTBTNMT ngày 26 tháng 12 năm 2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bảo vệ môi trường làng nghề. II.5.2.8. Thông tư Số: 05/2017/TT-BNNPTNT của Bộ NN&PTNT ngày 01 tháng 3 năm 2017 về Hướng dẫn một số nội dung thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020……………... II.5.2.9. Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ Về việc phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050……………………………………. II.5.2.10. Quyết định số 2636/QĐ-BNN-CB ngày 31 tháng 10 năm 2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc phê duyệt Chương trình Bảo tồn và Phát triển làng nghề………………………………………… II.5.2.11. Chỉ thị số 28/2007/CT-BNN ngày 18/4/2007 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về Đẩy mạnh thực hiện quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn và phòng chống ô nhiễm môi trường làng nghề……... II.5.2.12. Chương trình số 154/UBND-CT ngày 26/11/2012, UBND thành phố Hà Nội về việc phát triển làng nghề kết hợp du lịch giai đoạn 2012 – 2015………………………………………………………………………… II. 5.2.13. Chương trình số 02-CTr/TU, ngày 26/4/2016, của Thành ủy Hà Nội khóa XVI về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2020”. 5
Trang 6
II.5.2.14. Thông tư liên tịch số Số: 19/2013/TTLT-BVHTTDL- BTNMT ngày 30 tháng 12 năm 2013 về Hướng dẫn bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch, tổ chức lễ hội, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. II.5.2.15. Nghị định 98/2010/ NĐ - CP về quy định chi tiết việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể; việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; việc quản lý di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; tổ chức và hoạt động của bảo tàng; việc khen thưởng đối với tổ chức, cá nhân phát hiện và giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia. II.5.2.16. Thông tư liên tịch số: 19/2013/TTLT-BVHTTDL-BTNMT ngày 30 tháng 12 năm 2013 về Hướng dẫn bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch, tổ chức lễ hội, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. II.6 XÂY DỰNG HỆ THỐNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI ........98 II.6.1 Các không gian tạo lập kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống ..98 II.6.1.1. Không gian ở…………………………………………………. II.6.1.2. Không gian công cộng………………………………………... II.6.1.3. Không gian sản xuất………………………………………….. II.6.1.4. Không gian tín ngưỡng……………………………………….. II.6.2 Hệ thống tiêu chí đề xuất đánh giá giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng nghề truyền thống Hà Nội ...........................................................104 II.6.2.1. Cấu trúc tổng thể……………………………………………... II.6.2.2. Không gian ở…………………………………………………. II.6.2.3. Không gian sản xuất nghề……………………………………. II.6.2.4. Không gian văn hóa tôn giáo tín ngưỡng…………………….. II.6.2.5. Không gian cảnh quan đặc trưng…………………………….. II.6.2.6. Văn hóa phi vật thể…………………………………………… II.6.2.7. Môi trường…………………………………………………… II.6.2.8. Hạ tầng……………………………………………………….. II.7 ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI .....................................................106 6
Trang 7
II.7.1. Căn cứ lựa chọn các làng nghề để khảo sát, đánh giá............................106 II. 7. 2. Lựa chọn các làng nghề truyền thống để thực hiện công tác khảo sát đánh giá............................................................................................................106 II.7.3. Đánh giá chung......................................................................................107 II. 7.3.1. Cấu trúc tổng thể…………………………………………….. II. 7.3.2. Không gian ở………………………………………………… II. 7.3.3. Không gian sản xuất nghề…………………………………… II. 7.3.4. Không gian VH tín ngưỡng…………………………………. II. 7.3.5. Không gian cảnh quan đặc trưng……………………………. II. 7.3.6. Văn hóa phi vật thể………………………………………….. II. 7.3.7. Môi trường…………………………………………………… II. 7.3.8. Hạ tầng………………………………………………………. II.7.4. Đánh giá so sánh xếp hạng về giá trị kiến trúc cảnh quan các làng nghề truyền thống khảo sát (Bảng đánh giá)...............................................125 II.8 KẾT LUẬN CHƯƠNG...............................................................................129 CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO TỒN & PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH ..................................132 III.1 MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG GIẢI PHÁP BẢO TỒN & PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG HÀ NỘI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH .....132 III.1.1. Mục tiêu...........................................................................................132 III.1.2. Quan điểm, định hướng các giải pháp.............................................132 III.1.2.1. Quy hoạch bảo tồn phát triển, bảo tồn tôn tạo các di tích VHLS, cải tạo nhà ở - sản xuất nghề truyền thống……………………. III.1.2.2. Thiết lập các cơ sở phục vụ du lịch, các tuyến thăm quan….. III.1.2.3. Xây dựng hạ tầng, cải thiện môi trường…………………….. III.1.2.4. Quản lý xây dựng…………………………………………… III.2. GIẢI PHÁP QUY HOẠCH BẢO TỒN KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG ...........................................135 7
Trang 8
III.2.1. Giải pháp đối với các làng phạm vi bảo tồn là các khu vực trong làng: trung tâm văn hóa lịch sử, khu vực nhà ở - sản xuất nghề truyền thống.....135 III.2.1.1. Khu vực bảo tồn trung tâm văn hóa lịch sử…………………. III.2.1.2. Khu vực bảo tồn nhà ở - sản xuất nghề truyền thống……….. III.2.1.3. Khu ở còn lại trong làng…………………………………….. III.2.1.4. Hệ thống hồ, ao, sân bãi, không gian thoáng trong làng……. III.2.1.5. Khu vực làng mở rộng………………………………………. III.2.2. Giải pháp đối với các làng phạm vi bảo tồn là toàn bộ làng cũ hiện hữu ...........................................................................................................14153 III.2.2.1. Khu vực bảo tồn (phạm vi làng cũ)…………………………. III.2.2.2. Vùng đệm……………………………………………………. III.2.2.3. Khu vực quy hoạch phát triển mới………………………….. III.3. GIẢI PHÁP BẢO TỒN ĐỐI VỚI TỪNG YẾU TỐ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN ................................................................................................................142 III.3.1. Bảo tồn các công trình văn hóa lịch sử............................................143 III.3.1.1. Đối với các công trình đã được xếp hạng di tích……………. III.3.1.2. Đối với các công trình chưa được xếp hạng di tích…………. III.3.2. Bảo tồn nhà ở kết hợp với sản xuất nghề truyền thống ...................144 III.3.2.1. Nguyên tắc giải pháp bảo tồn………………………………... III.3.2.2. Giải pháp cụ thể đối với nhà ở các làng nghề khác nhau……. III.3.3. Bảo tồn các yếu tố kiến trúc cảnh quan khác...................................162 III.3.3.1. Cổng làng……………………………………………………. III.3.3.2. Giếng nước…………………………………………………... III.3.3.3. Ao làng………………………………………………………. III.3.3.4. Đường làng ngõ xóm………………………………………... III.3.3.5. Cây xanh, đồng ruộng……………………………………….. III.3.4. Bảo tồn văn hóa phi vật thể .............................................................165 8
Trang 9
III.4 GIẢI PHÁP XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH PHỤC VỤ DU LỊCH, TỔ CHỨC THĂM QUAN.......................................................................................166 III.4.1 Sản phẩm du lịch làng nghề..............................................................166 III.4.1.1. Khái niệm sản phẩm du lịch…………………………………. III.4.1.2. Sản phẩm du lịch làng nghề…………………………………. III.4.2 Thiết lập cơ sở hạ tầng du lịch..........................................................167 III.4.2.1. Thể loại các công trình………………………………………. III.4.2.2. Vị trí xây dựng các công trình hạ tầng du lịch………………. III.4.2.3. Kiến trúc xây dựng…………………………………………... III.4.3. Thiết lập các tuyến thăm quan.........................................................169 III.4.3.1. Các điểm thăm quan du lịch làng nghề……………………… III.4.3.1. Khai thác cảnh quan cho du lịch thăm quan làng nghề……… III.4.4. Đề xuất phát triển không gian du lịch tại một số làng nghề khảo sát ......................................................................................................................170 III.4.4.1. Làng nghề truyền thống rèn Đa Sỹ………………………….. III.4.4.2. Làng nghề truyền thống gốm Bát Tràng…………………….. III.4.4.3. Làng nghề truyền thống điêu khắc Sơn Đồng……………….. III.4.4.4. Làng nghề truyền thống mây tre đan Phú Vinh……………... III.5. GIẢI PHÁP XÂY DỰNG HẠ TẦNG & XỬ LÝ MÔI TRƯỜNG .........175 III.5.1. Giải pháp xây dựng hạ tầng .............................................................185 III.5.1.1. Hệ thống giao thông…………………………………………. III.5.1.2. Hệ thống cấp thoát nước…………………………………….. III.5.1.3. Hệ thống kỹ thuật……………………………………………. III.5.2. Giải pháp xử lý môi trường..............................................................187 III.5.2.1. Tổ chức không gian cây xanh và môi trường……………….. III.5.2.2. Xử lý chất thải môi trường………………………………….. III.6. HOÀN THIỆN CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH, CÁC QUY ĐỊNH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG ...........................................202 9
Trang 10
III.6.1. Quan điểm thiết lập hệ thống cơ chế chính sách .............................202 III.6.2. Đề xuất hoàn thiện các cơ chế chính sách, quy định cụ thể ............203 III.6.2.1. Phân loại và xếp hạng làng nghề…………………………….. III.6.2.2. Nâng cao nhận thức người dân về bảo tồn & phát triển du lịch……………………………………………………………………... III.6.2.3. Nâng cao trình độ cán bộ quản lý xây dựng………………… III.6.2.1. Quản lý xây dựng…………………………………………… III.7. GIẢI PHÁP VỀ VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG, ĐẢM BẢO HÒA LỢI ÍCH CỦA XÃ HỘI VÀ CUỘC SỐNG NGƯỜI DÂN......................................207 III.7.1. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng giúp gia tăng chất lượng dịch vụ du lịch làng nghề.....................................................................................207 III.7.1.1. Giải quyết cơ sở lưu trú……………………………………… III.7.1.2. Phát triển sản phẩm làng nghề theo chiều sâu………………. III.7.2. Giải pháp nâng cao trình độ và chất lượng nguồn nhân lực............209 III.7.2.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực……………………….. III.7.2.1. Đẩy mạnh các khóa đào tạo và phát triển kĩ năng…………... III.7.2.3. Kết hợp đào tạo lí thuyết và thực hành với lao động địa phương………………………………………………………………… III.7.2.4. Tạo động lực phát triển du lịch cho cộng đồng……………… III.7.3. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong bảo tồn di tích lịch sử vật thể và phi vật thể..........................................................................................211 III.7.3.1. Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo tồn các công trình di tích lịch sử……………………………………………………………... III.7.3.2. Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo tồn công trình nhà cổ... III.7.3.3. Bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa phi vật thể………… III.7.4. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong quy hoạch phát triển và quản lý xây dựng làng nghề.........................................................................214 III.7.4.1. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong quy hoạch phát triển làng nghề………………………………………………………… 10
Trang 11
III.7.4.2. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý xây dựng làng nghề………………………………………………………………. III.7.4.3. Giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý bảo vệ môi trường làng nghề………………………………………………….. III.7.5. Giải pháp về chia sẻ lợi nhuận, đảm bảo hài hòa lợi ích người dân trong phát triển du lịch làng nghề truyền thống.......................................................219 III.7.5.1. Giải pháp chia sẻ lợi nhuận trong cộng đồng……………….. III.7.5.2. Giải pháp quản lý liên kết giữa cộng đồng, cơ quan quản lý và các tổ chức phi chính phủ………………………………………….. III.8. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH THAM QUAN LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI .................................................219 III.8.1. Quan điểm về giải pháp phát triển du lịch tham quan làng nghê truyền thống ................................................................................................219 III.8.2. Giải pháp phát triển du lịch tham quan làng nghề truyền thống......221 III.8.2.1. Xây dựng phát triển nguồn nhân lực………………………… III.8.2.2. Phát triển gắn với bảo vệ cảnh quan môi trường……………. III.8.2.3. Nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề………………………... III.8.2.4. Quy hoạch kết nối hình thành các tuyến du lịch tiềm năng…. III.8.2.5. Xây dựng cơ sở hạ tầng……………………………………… III.8.2.6. Quảng bá thông tin du lịch làng nghề……………………….. III.8.2.7. Chính sách vốn đầu tư xây dựng……………………………. CHƯƠNG IV: GIẢI PHÁP THÍ ĐIỂM ÁP DỤNG CHO LÀNG NÓN CHUÔNG (THANH OAI, HÀ NỘI) ..................................................................227 IV.1. ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN, NGUYÊN TẮC BẢO TỒN & PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG CHUÔNG ............................................................................................................................227 IV.1.1 Hiện trạng không gian kiến trúc cảnh quan & khai thác phát triển du lịch làng Chuông..........................................................................................227 IV.1.1.1. Lịch sử làng Chuông………………………………………… IV.1.1.2. Hiện trạng quy hoạch - kiến trúc làng Chuông……………… 11
Trang 12
IV.1.1.3. Hiện trạng phát triển du lịch làng Chuông…………………... IV.1.2. Đánh giá giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng Chuông...233 IV.1.2.1. Giá trị lịch sử………………………………………………... IV.1.2.2. Giá trị nghệ thuật……………………………………………. IV.1.2.3. Giá trị văn hóa xã hội……………………………………….. IV.1.2.4. Giá trị khoa học……………………………………………... IV.1.2.5. Giá trị biểu trưng……………………………………………. IV.1.2.6. Giá trị khai thác sử dụng……………………………………. IV.1.3. Yêu cầu bảo tồn & phát huy giá trị không gian kiến trúc cảnh quan làng Chuông phục vụ phát triển du lịch.......................................................241 VI.1.3.1. Yêu cầu bảo tồn không gian kiến trúc cảnh quan…………… VI.1.3.2. Yêu cầu phát huy giá trị không gian kiến trúc cảnh quan phục vụ phát triển du lịch……………………………………………… IV.2. GIẢI PHÁP QUY HOẠCH KIẾN TRÚC BẢO TỒN PHÁT HUY GIÁ TRỊ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG LÀNG NÓN CHUÔNG GẮN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ...........................................................242 IV.2.1. Quan điểm định hình giải pháp quy hoạch kiến trúc gắn với yêu cầu bảo tồn & phát triển .....................................................................................242 VI.2.1. Đáp ứng yêu cầu bảo tồn & phát huy giá trị không gian kiến trúc cảnh quan…………………………………………………………. VI.2.2. Hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn kiến trúc cảnh quan & phát triển kinh tế………………………………………………………………….. VI.2.3. Phù hợp với điều kiện thực tế của làng: mức độ đô thị hóa, quỹ đất & cơ cấu phát triển kinh tế, đặc điểm sản xuất nghề…………. VI.2.4. Tuân thủ các quy định, chủ trương bảo tồn & phát triển làng nghề trong các văn bản pháp luật, quy hoạch đã được phê duyệt ban hành……………………………………………………………………. IV.2.2. Giải pháp quy hoạch bảo tồn giá trị kiến trúc cảnh quan........................244 VI.2.2.1. Phân vùng bảo tồn kiến trúc cảnh quan……………………... VI.2.2.2. Bảo tồn các không gian đặc trưng…………………………... 12
Trang 13
IV.2.3. Giải pháp quy hoạch phát huy giá trị kiến trúc cảnh quan – phục vụ phát triển du lịch ..........................................................................................248 VI.2.3.1. Khu vực trung tâm văn hóa lịch sử………………………….. VI.2.3.2. Khu vực sản xuất tiểu thủ công nghiệp……………………… VI.2.3.3. Không gian ở………………………………………………... VI.2.3.4. Thiết lập dịch vụ du lịch…………………………………….. VI.2.3.5. Thiết lập các tuyến thăm quan………………………………. IV.2.4. Giải pháp xây dựng, cải tạo các công trình kiến trúc......................255 VI.2.4.1. Nhóm các công trình hiện có………………………………... VI.2.4.2. Nhóm các công trình xây mới………………………………. IV.3. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG, PHÁT HUY VAI TRÒ CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ THAM GIA CÔNG TÁC BẢO TỒN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG CHUÔNG..................................262 IV.3.1. Quan điểm & định hướng công tác quản lý xây dựng làng Chuông ......................................................................................................................262 VI.3.1. Quan điểm về quản lý xây dựng………………………………. VI.3.2. Định hướng công tác quản lý xây dựng………………………. IV.3.2. Đề xuất nội dung Quy chế quản lý xây dựng làng Chuông liên quan đến bảo tồn & phát huy giá trị kiến trúc cảnh quan.....................................265 VI.3.2.1. Đối với khu vực trung tâm văn hóa làng……………………. VI.3.2.2. Đối với vùng đệm…………………………………………… VI.3.2.3. Đối với khu vực phát triển…………………………………... VI.3.2.4. Đối với các công trình kiến trúc…………………………….. IV.3.3. giải pháp phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý xây dựng bảo tồn kiến trúc cảnh quan và phát triển du lịch làng chuông……………………280 IV.3.3.1. Giải pháp tuyên truyền, giáo dục ý thức cộng đồng………… IV.3.3.2. Giải pháp công khai thông tin quy hoạch và quản lý xây dựng, bảo tồn phát triển làng để người dân tham gia…………………. 13
Trang 14
IV.3.3.3. Giải pháp xã hội hóa phát huy nội lực của người dân tham gia trùng tu, bảo tồn và phát huy các giá trị kiến trúc cảnh quan để phát triển du lịch làng Chuông………………………………………… IV.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG……………………………………………...269 KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ................................................................................272 KẾT LUẬN ........................................................................................................272 KIẾN NGHỊ .......................................................................................................274 TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................278 14
Trang 15
PHẦN MỞ ĐẦU I. ĐẶT VẤN ĐỀ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI Theo số liệu của Sở Công Thương Hà Nội, toàn thành phố hiện có 1.350 làng nghề, trong số đó có khoảng 200 làng nghề truyền thống và có đến 1/4 trong số các làng nghề truyền thống đó có tuổi đời trên 100 năm được kết tinh biết bao giá trị văn hóa, lịch sử của đất nghìn năm văn hiến kinh kỳ Thăng Long. Việc bảo tồn & phát triển các làng nghề truyền thống đã được Thành phố Hà Nội quan tâm & xác định như một nhiệm vụ quan trọng trong công tác giữ gìn bản sắc văn hóa Thủ đô ngàn tuổi. Một số các dự án đã được triển khai & thực hiện: - Đề án bảo tồn và phát triển nghề, làng nghề Hà Nội giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020, giai đoạn 2011 - 2015 - Quy hoạch phát triển nghề, làng nghề thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 Để các Đề án & Quy hoạch trên phát huy hiệu quả trên thực tế cần phải có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu về các giá trị và vấn đề hiện nay của các làng nghề truyền thống. Trong thời gian vừa qua, làng nghề truyền thống nói chung và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng là đối tượng của nhiều công trình nghiên cứu khoa học, tuy nhiên mới chỉ tập trung về một số vấn đề như: - Bảo tồn & phát triển các nghề truyền thống. - Môi trường trong các làng nghề. - Bảo tồn các công trình lịch sử văn hóa. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn bỏ ngỏ các chương trình nghiên cứu nhận diện hệ thống các giá trị kiến trúc - cảnh quan - văn hóa lịch sử của làng nghề truyền thống đặc biệt tại thành phố Hà Nội gắn với phát triển du lịch. Còn thiếu các nghiên cứu bài bản, khoa học và có hệ thống xuyên suốt về nhận diện hệ thống các giá trị đặc trưng, hướng bảo tồn & khai thác, dẫn đến sự phát triển mang tính tự phát của các làng nghề truyền thống tạo ra thực trạng du lịch làng nghề phát triển thiếu bền vững. Các quy hoạch làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch thiếu tính khả thi, khoa học và thực tiễn. Hầu hết các làng nghề truyền thống có cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được nhu cầu của phát triển tour du lịch. Thiếu các các dịch vụ thiết yếu cho phát triển du lịch làng nghề như thiếu cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch tiêu chuẩn. Cùng với đó, việc khai thác quá mức, phát triển đô thị hóa ồ ạt làng nghề truyền thống Hà Nội phục vụ sản xuất du lịch bởi thiếu các định hướng cơ sở khoa học cũng làm biến đổi hệ thống các giá trị cũng làm phá vỡ không gian kiến trúc - cảnh quan đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, gây nên sự méo mó biến dạng các giá trị truyền thống, gây nên các tình trạng quá tải, ô nhiễm môi trường, cùng với các tác động tiêu cực trở lại trực tiếp đến sản xuất và đời sống của cư dân làng nghề. Việc phát triển tự phát du lịch làng nghề tự phá, thiếu tính liên kết các chủ thể tham gia đặc biệt là cộng đồng địa phương dẫn đến người dân tại làng nghề chưa 14
Hiển thị 15 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!