Đang tạo bản xem trước...
LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan Luận văn "Tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng" là công trình nghiên cứu của riêng em. Các nội dung trong luận văn hoàn toàn được hình thành và phát triển từ những quan điểm của chính cá nhân em, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS Ngô Thị Thanh Vân. Số liệu và kết quả có được trong luận văn là hoàn toàn trung thực. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Tiến i
LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em muốn gửi lời cảm ơn đến các Quý Thầy Cô Trường Đại học Thuỷ lợi Hà Nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu, tạo cho em những nền tảng kiến thức. Chân thành cảm ơn Ban Chủ nhiệm Khoa Kinh tế và Quản lý đã tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học và thực hiện nghiên cứu khoa học. Sự quan tâm của thầy, cô đã góp phần tạo động lực cho em hoàn thành bài luận văn này. Chân thành cảm ơn PGS. TS Ngô Thị Thanh Vân, người hướng dẫn khoa học của luận văn đã hướng dẫn tận tình và giúp đỡ em về mọi mặt trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài. Trong quá trình thực hiện đề tài em còn nhận được sự giúp đỡ của Cục Thống kê tỉnh Lạng Sơn, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Lạng Sơn, Phòng Lao động, Thương binh, Xã hội - Dân tộc huyện Chi Lăng, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Chi Lăng đã cung cấp thông tin, tài liệu và hợp tác trong quá trình thực hiện luận văn. Cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của bạn bè và gia đình đã giúp đỡ em thực hiện đề tài này. Em xin chân thành cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Tiến ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii DANH MỤC HÌNH VẼ.................................................................................................vi DANH MỤC BẢNG BIỂU.......................................................................................... vii PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN............................................................................................5 1.1 Nông thôn và lao động nông thôn.........................................................................5 1.1.1 Nông thôn...........................................................................................................5 1.1.2 Lao động nông thôn............................................................................................6 1.1.3 Các đặc điểm của lao động nông thôn................................................................8 1.2 Nghề và đào tạo nghề cho lao động nông thôn.....................................................8 1.2.1 Khái niệm nghề...................................................................................................8 1.2.2 Khái niệm đào tạo nghề......................................................................................9 1.2.3 Khái niệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn .............................................10 1.2.4 Vai trò của đào tạo nghề cho lao động nông thôn ............................................10 1.3 Nội dung công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn ...................................11 1.3.1 Công tác lập dự toán, xây dựng kế hoạch đào tạo............................................12 1.3.2 Tổ chức đào tạo ................................................................................................12 1.3.3 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề cho các đơn vị dạy nghề công lập......................................................................................................................13 1.3.4 Đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý dạy nghề ..................................13 1.3.5 Xây dựng, hoàn chỉnh, đổi mới các chương trình, giáo trình dạy nghề cho lao động nông thôn ..........................................................................................................14 1.3.6 Giám sát, quản lý hoạt động đào tạo nghề .......................................................15 1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn ......15 1.4.1 Nhóm nhân tố chủ quan....................................................................................15 1.4.2 Nhóm nhân tố khách quan ................................................................................18 1.5 Cơ sở thực tiễn về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ...................................20 1.5.1 Kinh nghiệm về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở một số địa phương..20 iii
1.5.2 Những bài học rút ra cho huyện Chi Lăng.......................................................26 1.6 Các công trình nghiên cứu có liên quan..............................................................28 Kết luận chương 1 .........................................................................................................28 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHI LĂNG...............................................30 2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Chi Lăng..........................................30 2.1.1 Đặc điểm tự nhiên ............................................................................................30 2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội .................................................................................34 2.2 Khái quát nghề cho lao động nông thôn và cơ quan quản lý nhà nước về công đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng ............................................38 2.2.1 Nghề cho lao động nông thôn tại huyện Chi Lăng...........................................38 2.2.2 Cơ quan quản lý nhà nước về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng.........................................................................................................38 2.3 Thực trạng về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng 40 2.3.1 Công tác tuyên truyền, tư vấn học nghề và việc làm đối với lao động nông ...40 2.3.2 Nhu cầu đào tạo nghề.......................................................................................41 2.3.3 Xây dựng kế hoạch đào tạo ..............................................................................42 2.3.4 Tổ chức đào tạo................................................................................................44 2.3.5 Hệ thống cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo nghề........................................49 2.3.6 Nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước............................................................51 2.3.7 Thực trạng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý..................................................52 2.3.8 Thực trạng phát triển chương trình, giáo trình dạy nghề .................................54 2.3.9 Quản lý hoạt động đào tạo................................................................................55 2.4 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng............................................................................................56 2.4.1 Các yếu tố chủ quan .........................................................................................56 2.4.2 Các yếu tố khách quan .....................................................................................60 2.5 Đánh giá về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng....................................................................................................................63 2.5.1 Những ết quả đạt được ...................................................................................63 2.5.2 Những hạn chế..................................................................................................64 2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế .....................................................................65 iv
Kết luận chương 2 .........................................................................................................66 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHI LĂNG................67 3.1 Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Chi Lăng trong thời gian tới.............................................................................................67 3.1.1 Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn của Việt Nam 67 3.1.2 Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn của huyện Chi Lăng...........................................................................................................................69 3.2 Những cơ hội và thách thức đối với công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng.................................................................................................72 3.2.1 Cơ hội ...............................................................................................................72 3.2.2 Thách thức ........................................................................................................74 3.3 Nguyên tắc đề xuất giải pháp tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng........................................................................................75 3.3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng ........................................................................................75 3.4 Những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng........................................................................................78 3.4.1 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp chính quyền ...........................................78 3.4.2 Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức đào tạo nghề cho lao động nông thôn đối với sự phát triển của xã hội .......................................................79 3.4.3 Kêu gọi sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc liên kết đào tạo và đặt hàng đào tạo .................................................................................82 3.4.4 Đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị, phương tiện phục vụ giảng dạy, học tập........................................................................................................................83 3.4.5 Nâng cao chất lượng, số lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đào tạo nghề ...................................................................................................................................84 3.4.6 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động dạy nghề cho lao động nông thôn. ...........................................................................................................................86 Kết luận chương 3 ........................................................................................................90 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................91 - Kiến nghị với huyện Chi Lăng................................................................................93 v
DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1. Bản đồ hành chính tỉnh Lạng Sơn.................................................................30 Hình 2.2: Kết quả tuyên truyền, tư vấn đào tạo nghề LĐNT qua các nă......................41 Hình 2.3: Số Lao động nông thôn được đào tạo nghề qua các năm.............................48 Hình 2.4: Kết quả đầu tư cơ sở vật chất các cơ sở đào tạo nghề qua các năm .............50 Hình 2.5: Kinh phí cho nhóm nghề đào tạo LĐNT qua các nămError! Bookmark not defined. vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Tình hình đất đai của huyện Chi Lăng qua các năm.....................................33 Bảng 2.2: Tình hình dân số và lao động của huyện Chi Lăng qua các năm .................35 Bảng 2.3: Tình hình phát triển và cơ cấu kinh tế của huyện Chi Lăng qua các năm....37 Bảng 2.4: Danh mục các chương trình đã áp dụng ĐTN cho LĐNT tại huyện Chi Lăng .......................................................................................................................................38 Bảng 2.6: Dân số, quy mô tạo việc làm, tỷ lệ LĐNT qua đào tạo ................................42 Bảng 2.7: Dự báo về nhu cầu đào tạo nghề và tạo việc làm cho LĐNT.......................43 Bảng 2.8: Tổng hợp kết quả dạy nghề cho LĐNT của các cơ sở dạy nghề..................45 Bảng 2.9: Bảng tổng hợp một số mô hình cá nhân, tổ chức điển hình trong ĐTN cho LĐNT có hiệu quả địa bàn huyện..................................................................................47 Bảng 2.10: Số lao động sau khi học nghề làm đúng nghề được đào tạo.......................48 Bảng 2.12. Kết quả sử dụng nguồn vốn ĐTN cho LĐNT qua các năm........................51 Bảng 2.13: Kinh phí cho nhóm nghề đào tạo LĐNT qua các năm ...............................52 vii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CC : Cơ cấu CN : Công nghiệp CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa DN : Doanh nghiệp DT : Diện tích ĐTN : Đào tạo nghề LĐNT : Lao động nông thôn ĐVT : Đơn vị tính KHKT : Khoa học ỹ thuật LĐNT : Lao động nông thôn LĐ - TB và XH : Lao động - Thương binh và Xã hội SL : Số lượng SXKD : Sản xuất inh doanh THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nền kinh tế, nông nghiệp nông thôn của nước ta đòi hỏi cần phải có nguồn lực có chất lượng. Mục tiêu Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp, có trình độ phát triển trung bình, tỷ lệ lao động nông nghiệp còn khoảng 30% trong lao động xã hội. Tuy nhiên, tính đến hết năm 2016 Việt Nam hiện có 68,3% dân số sống ở nông thôn với 53,24 triệu lao động, lao động làm việc trong nhóm ngành Nông - lâm - ngư nghiệp là 21,7 triệu người, chiếm trên 68%, còn lại là lao động phi nông nghiệp. Có thể thấy lao động nông thôn đang trở thành lực lượng sản xuất đóng vai trò quan trọng, nếu lực lượng lao động trong khu vực nông thôn được đào tạo sẽ tạo ra nguồn lao động chất lượng phục vụ phát triển kinh tế đất nước. Do đó đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một yêu cầu cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Nhiệm vụ này đã được cụ thể hóa bằng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định 1956 ngày 27/11/2009 và đang được triển khai tích cực trên phạm vi toàn quốc. Tỉnh Lạng Sơn là tỉnh miền núi thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, sản xuất công nghiệp và dịch vụ còn kém phát triển. Lao động của tỉnh Lạng Sơn chủ yếu là lao động trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đến hết năm 2018 là 50% chủ yếu là đào tạo sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng. Chi Lăng là huyện miền núi, nằm phía Tây Nam tỉnh Lạng Sơn, Lao động huyện Chi Lăng có các đặc thù như: Tỷ lệ lao động tự làm cao, khu vực phi chính thức lớn, việc làm nông nghiệp nhiều hó hăn, thị trường lao động bị chia cắt, mất cân đối lớn về cung - cầu lao động, giá cả sức lao động rẻ và hạn chế liên kết với thị trường lao động trong tỉnh và cả nước, lao động người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn (85% dân số cả tỉnh) gây hó hăn rất lớn trong quá trình đào tạo và phát triển thị trường lao động, dẫn đến tình trạng thất nghiệp của lao động khu vực nông thôn còn cao, tiềm năng của nguồn nhân lực nông thôn chưa được hai thác đầy đủ ảnh hưởng đến khả năng ết hợp các nguồn nhân lực tự nhiên với các nguồn lực vốn, công nghệ, tri thức, thông tin 1
để tăng sản phẩm, thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động và dân cư. Từ những nhận thức trên, cùng với những kiến thức chuyên môn được học tập và nghiên cứu trong Nhà trường và kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình công tác, tác giả lựa chọn đề tài "Tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng" làm đề tài có tính cấp thiết và ý nghĩa cho luận văn của mình. 2. Mục đích nghiên cứu của Đề tài Mục đích của đề tài là thông qua nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng nhằm tìm ra những giải pháp hoàn thiện công đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng trong thời gian tới. 3. Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: - Phương pháp điều tra, khảo sát; - Phương pháp thống kê; - Phương pháp hệ thống hóa; - Phương pháp phân tích so sánh; - Phương pháp phân tích tổng hợp; - Phương pháp đối chiếu với hệ thống văn bản pháp quy. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là lao động nông thôn, người học nghề, giáo viên dạy nghề, cán bộ quản lý dạy nghề, cán bộ xã, các đơn vị có liên quan và những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng. 4.2. Phạm vi nghiên cứu 2
- Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu một số vấn đề về lý luận và thực tiễn về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng - Phạm vi về thời gian: + Phạm vi thời gian phân tích: Giai đoạn: 2015 - 2018. + Phạm vi giải pháp: Giai đoạn 2019 - 2022. - Phạm vi về hông gian: Đánh giá công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. 5. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 5.1. Ý nghĩa khoa học Những kết quả nghiên cứu có giá trị tham khảo trong học tập, giảng dạy và nghiên cứu các vấn đề về đào tạo nghề cho lao động nông thôn cấp huyện, thị. 5.2. Ý nghĩa thực tiễn Đề tài nghiên cứu nhằm giúp các nhà quản lý hoạch định chính sách phù hợp thực tế trong việc quản lý công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng 6. Kết quả dự kiến đạt được Kết quả dự kiến đạt được bao gồm: - Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn - Đánh giá thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chi Lăng - Đề ra các giải pháp hữu hiệu nhằm củng cố và tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Chi Lăng trong thời gian tới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. 7. Nội dung của luận văn 3
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!