Đang tạo bản xem trước...
LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan Luận văn "Một số giải pháp nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn" là công trình nghiên cứu của riêng em. Các nội dung trong luận văn hoàn toàn được hình thành và phát triển từ những quan điểm của chính cá nhân em, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS Trần Văn Hòe. Số liệu và kết quả có được trong luận văn là hoàn toàn trung thực. Hà Nội, tháng năm 2019 Tác giả luận văn Hoàng Xuân Hòa i
LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Trần Văn Hòe, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo khoa Kinh tế, khoa Sau Đại học - Trường Đại học Thủy lợi – Hà Nội đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban lãnh đạo, các bạn bè đồng nghiệp, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Do bản thân còn nhiều hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo và các bạn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng năm 2019 Tác giả luận văn Hoàng Xuân Hòa ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................................vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.......................................................................... viii PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................................1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ LAO ĐỘNG NÔNG THÔN..................................................................................................................5 1.1 Lao động nông thôn và đào tạo nghề cho lao động nông thôn ............................5 1. Nghề và đào tạo nghề cho lao động nông thôn....................................................8 1. .1 Đào tạo nghề và sự cần thiết phải đào tạo nghề cho lao động nông thôn 11 1. . Các hình thức đào tạo nghề cho lao động nông thôn...............................12 1. .3 Nội dung của đào tạo nghề cho lao động nông thôn................................14 1.3 Các yếu tố ảnh hư ng tới đào tạo nghề cho lao động nông thôn.......................18 1.3.1 Các nhân tố thuộc môi trường làm việc của lao động nông thôn.............18 1.3. Các nhân tố gắn với lực lượng lao động nông thôn .................................19 1.4 Đào tạo nghề cho lao động nông thôn một số địa phương và bài học kinh nghiệm cho huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn..........................................................21 1.4.1 Kinh nghiệm từ huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.......................................21 1.4. Kinh nghiệm từ thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên .................................22 1.4.3 Bài học kinh nghiệm về đào tạo nghề cho huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.....................................................................................................................23 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..............................................................................................24 CHƯƠNG THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĂN QUAN TỈNH LẠNG SƠN......................................26 .1 Đ c điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Văn Quan......................26 .1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn...............................26 .1. Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Văn Quan.............................................28 . . Trình độ học vấn, việc làm, thu nhập của lao động nông thôn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn .........................................................................................34 iii
.3 Thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn ...........................................................................................................................36 .3.1 Dự báo nhu cầu đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn....................................................................................................36 .3. Công tác tuyên truyền, tư vấn học nghề và việc làm đối với lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn..................................44 .3.3 M c tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan, Lạng Sơn ....................................................................................................................45 .3.4 Xây dựng kế hoạch và phương thức đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan................................................................................................50 .3.5 Cơ s vật chất, thiết bị dạy nghề..............................................................52 .3.6 Kết quả đào tạo nghề lao động nông thôn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn ....................................................................................................................54 .3.7 Hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan...........59 .4 Phân tích các nhân tố ảnh hư ng tới đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.................................................................63 .4.1 Các yếu tố chủ quan.................................................................................63 .4. Các yếu tố khách quan .............................................................................66 .5 Đánh giá chung về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn..............................................................................70 .5.1 Kết quả đạt được......................................................................................70 .5. Những m t hạn chế ..................................................................................71 KẾT LUẬN CHƯƠNG ..............................................................................................72 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN HUYỆN VĂN QUAN TỈNH LẠNG SƠN.......................................................73 3.1 Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn .........................73 3.1.1 Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn của Việt Nam ...................................................................................................................73 3.1. Quan điểm, định hướng đào tạo nghề cho lao động nông thôn của huyện Văn Quan tỉnh Lạng Sơn...................................................................................75 iv
3. Cơ hội và thách thức về đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan ..................................................................................................................................76 3. .1 Cơ hội.......................................................................................................76 3. . Thách thức................................................................................................78 3.3 Các giải pháp nh m hoàn thiện công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn..........................................................80 3.3.1 Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của các cấp chính quyền....................80 3.3.2 Giải pháp gắn với kế hoạch và phương thức đào tạo...............................81 3.3.5 Giải pháp tổ chức quá trình đào tạo nghề.................................................83 3.3.6 Giải pháp nâng cao nhận thức của người dân và xã hội về đào tạo nghề cho lao động nông thôn đối với sự phát triển của xã hội ..................................85 3.3.7 Giải pháp đa dạng hóa, xã hội hóa, liên kết, hợp tác trong đào tạo nghề 87 3.3.8 Giải pháp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động dạy nghề cho lao động nông thôn............................................................................................88 3.3.9 Giải pháp đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm cho người lao động89 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.............................................................................................90 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................91 TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................96 v
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng .1 Tình hình lao động tại huyện Văn Quan............................................. 29 Bảng . T lệ hộ nghèo của huyện Văn Quan trong các năm 15-2018 ....... 30 Bảng .3 Giá trị sản xuất theo giá hiện hành phân theo khu vực kinh tế những năm gần đây......................................................................................................... 30 Bảng .4 Quy mô và cơ cấu lao động theo nhóm tuổi....................................... 31 Bảng .5 Quy mô và cơ cấu lao động theo ngành nghề..................................... 32 Biểu đồ .1 Cơ cấu lao động của huyện Văn Quan trong năm 16-2018 ...... 33 Bảng .6 Trình độ học vấn lao động nông thôn huyện Văn Quan..................... 34 Bảng .7 Thu nhập bình quân của lao động nông thôn huyện Văn Quan ......... 35 Bảng .8 Nhu cầu s d ng lao động phân theo nhóm ngành của huyện Văn Quan, giai đoạn 15-2018 ................................................................................. 37 Bảng .9 Nhu cầu s d ng lao động qua đào tạo theo nhóm ngành của huyện Văn Quan, giai đoạn 15-2018 ......................................................................... 38 Bảng .1 Nhu cầu s d ng lao động qua đào tạo theo trình độ của huyện Văn Quan giai đoạn 15-2018 .................................................................................. 39 Bảng .11 Nhu cầu học nghề của lao động nông thôn theo từng ngành học của huyện Văn Quan, giai đoạn 16 - 2018............................................................. 40 Bảng .1 So sánh nhu cầu s d ng lao động và nhu cầu học nghề tại huyện Văn Quan giai đoạn 16-2018 .......................................................................... 42 Biểu đồ . So sánh nhu cầu s d ng lao động và nhu cầu học nghề của huyện Văn Quan giai đoạn 16-2018 .......................................................................... 43 Bảng .14 Tình hình tuyên truyền, tư vấn đào tạo nghề lao động nông thôn huyện Văn Quan, giai đoạn 15-2018............................................................... 44 Bảng .15 Danh m c các chương trình đã áp d ng ĐTN cho LĐNT ............... 46 Bảng .16 M c tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan phân theo nhóm ngành giai đoạn 15-2018 ...................................................... 47 vi
Bảng .17 M c tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan phân theo thời gian đào tạo nghề giai đoạn 15-2018 ...................................... 48 Bảng .18 Tổng hợp số lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan giai đoạn 15-2018 .................................................................................. 49 Bảng .19 Kế hoạch đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Văn Quan, giai đoạn 15-2018............................................................................................ 50 Bảng . Kế hoạch địa điểm đào tạo nghề....................................................... 51 Bảng . 1 Đầu tư cho các lớp học đào tạo nghề nông thôn huyện Văn Quan, giai đoạn 15-2018............................................................................................ 52 Bảng . Số lượng cán bộ chuyên trách, giáo viên được đào tạo qua các năm ............................................................................................................................. 53 Bảng . 3 Số lượng lớp dạy nghề đã được tổ chức........................................... 54 Bảng . 4 Số lượng học viên tốt nghiệp theo các ngành nghề.......................... 55 Bảng . 5 Thực trạng vay vốn của lao động nông thôn sau khi học nghề........ 57 Bảng . 6 Kinh phí cho đào tạo lao động nông thôn huyện Văn Quan, giai đoạn 2015 - 2018.......................................................................................................... 58 Bảng . 7 Việc làm của lao động nông thôn huyện Văn Quan......................... 59 sau đào tạo nghề giai đoạn 16-2018................................................................ 59 Bảng . 8 Số lao động sau khi học nghề làm đúng nghề được đào tạo phân theo nhóm ngành ......................................................................................................... 60 Bảng . 9 Một số chỉ tiêu phản ánh hiệu quả đào tạo nghề .............................. 61 Bảng .3 Đánh giá người học về chương trình đào tạo ................................... 63 Bảng .31 Đánh giá của người học về đội ng giáo viên đào tạo nghề............. 64 Bảng .3 Đánh giá của giáo viên về kiến thức, kỹ năng của người học.......... 66 Bảng .33 Đánh giá về điều kiện tự nhiên......................................................... 67 Bảng .34 Đánh giá về quy mô, chất lượng lao động nông thôn ...................... 68 Bảng .35 Đánh giá về chính sách đào tạo cho lao động nông thôn................. 69 vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT : Bình quân BQ CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa DN Doanh nghiệp ĐTN Đào tạo nghề HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã LĐNT Lao động nông thôn TBXH Thương binh xã hội Ủy ban nhân dân UBND viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Theo Tổng c c thống kê, tính đến hết năm 16, lao động từ 15 tuổi tr lên có việc làm ước tính là 53, 4 triệu người. Trong đó, khu vực nông thôn chiếm 68,3% so với tổng số người có việc làm trên toàn quốc. Lao động có việc làm đã qua đào tạo từ trình độ sơ cấp nghề tr lên ước tính 1 ,8 triệu người, chiếm ,3% số lao động có việc. T lệ lao động có việc làm qua đào tạo của khu vực thành thị là 35,7% cao gấp 3 lần của khu vực nông thôn. Trong bối cảnh Việt Nam đang diễn ra tái cơ cấu nền nông nghiệp, dẫn đến quy mô ngành nông nghiệp bị giảm, cộng với lao động nông nghiệp mang tính thời v nên đã làm dư thừa một lượng lớn lao động nông thôn. Tuy nhiên lao động nông thôn chủ yếu là lao động phổ thông không qua đào tạo nên khả năng tìm việc làm rất khó khăn. Nhận thức được vai trò của đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nhưng năm qua Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, do đó chất lượng nguồn lao động nông thôn, nhất là trình độ nghề từng bước được nâng lên, tạo nên bước phát triển mới trong kinh tế nông thôn nước ta . Tỉnh Lạng Sơn là tỉnh miền núi thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, sản xuất công nghiệp và dịch v còn kém phát triển. Lao động của tỉnh Lạng Sơn chủ yếu là lao động trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn. Lạng Sơn có nguồn lao động dồi dào về số lượng và thấp về chất lượng, t lệ lao động đã qua đào tạo chiếm t trọng rất thấp. Vì vậy phát triển nguồn lao động là một trong những giải pháp chiến lược trong quá trình đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội và nông thôn của tỉnh Lạng Sơn. Do đó, công tác đào tạo nghề cho lao động được địa phương xác định là một trong những nhiệm v quan trọng giúp người dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực nông thôn, nâng cao thu nhập giảm nghèo bền vứng. Trong 5 năm 11-2015, toàn tỉnh đã đào tạo nghề cho 31. 4 người đạt 11 % kế hoạch giao, trong đó Đào tạo nghề Trung cấp nghề 1.798 người; đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng 9. 6 người, t lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn toàn tỉnh đạt 3 %. 1
Thông qua các chương trình đào tạo nghề, người lao động tại các địa phương đã mạnh dạn hơn trong việc ứng d ng các kiến thức khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi, canh tác, sản xuất… Qua đó, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa có chất lượng, tăng năng suất lao động, góp phần ổn định đời sống, nâng cao thu nhập cho bản thân người lao động tại khu vực nông thôn. Huyện Văn Quan là một huyện năm phía Tây của tỉnh Lạng Sơn. Những năm qua, việc triển khai thực hiện Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại huyện Văn Quan đã mang lại chuyển biến tích cực. Từ năm 11 đến hết năm 16 số lao động nông thôn được đào tạo nghề theo Quyết định 1956 là 3. 9 lao động. T lệ lao động sau khi học nghề được bố trí việc làm sau học nghề 3 % số còn lại chủ yếu trang bị kiến thức để tự ph c v cho công việc sản xuất chăn nuôi tại gia đình để nâng cao năng xuất lao động. Bên cạnh những thành công đã đạt được, đào tạo nghề cho lao động nông thôn còn g p nhiều khó khăn, do xuất phát điểm thấp về chất lượng, do số lượng đông nên sự dịch chuyển của nguồn lao động so với yêu cầu phát triển kinh tế nông thôn còn chưa đáp ứng. Đ c biệt nguồn vốn dành cho đào tạo nghề còn hạn hẹn, cơ s vật chất ph c v đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc hợp tác giữa các c s đào tạo và người lao động còn g p khó khăn do chưa nhận thức rõ lợi ích của đào tạo nghề. Xuất phát từ lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài “Một số giải pháp nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn” làm đề tài luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế. 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài M c đích nghiên cứu của đề tài là thông qua nghiên cứu thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan đề xuất một số giải pháp có cơ s khoa học và thực tiễn nh m tăng cường công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Văn Quan trong thời gian tới. 3. Phương pháp nghiên cứu Luận văn s d ng các phương pháp nghiên cứu sau 2
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!