Đang tạo bản xem trước...
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Giải pháp chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Đềtài hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Cácthông tin sử dụng trong đề tài đã được chỉ rõ nguồn gốc, các tài liệu tham khảo được trích dẫn đầy đủ, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn. Tác giả luận văn Ngô Hải Trang i
LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành bản đề tài này ngoài sự cố gắng, nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của nhiều cá nhân và tập thể. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Quốc Hưng, người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thành đề tài này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Đại học và Sau đại học, Khoa Kinh tế và Quản lý cũng như các khoa chuyên môn, phòng ban của Trường Đại học Thủy lợi đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban lãnh đạo, anh chị em công tác tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc thu thập số liệu thứ cấp, sơ cấp và các thông tin hữu ích phục vụ nghiên cứu. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp. Hà Nội, ngày 29 tháng 01 năm 2018 Tác giả luận văn Ngô Hải Trang ii
MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH ......................................................................................................vi DANH MỤC BẢNG .................................................................................................... vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT............................................................................. viii PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................................1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU VÀ CHỐNG THẤT THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU.................................................................................5 1.1. Cơ sở lý luận về thuế xuất nhập khẩu ..................................................................5 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về thuế và thuế xuất nhập khẩu............................5 1.1.2. Các nội dung cơ bản về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu .............................7 1.2 Đặc điểm cơ bản của thuế xuất nhập khẩu..........................................................15 1.2.1 Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước (NSNN)....................16 1.2.2 Thuế là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế............................................17 1.3 Nội dung công tác chống thất thu thuế xuất nhập khẩu ......................................19 1.3.1 Tăng cường quản lý thu theo quy trình nghiệp vụ thu nộp thuế..................20 1.3.2 Tăng cường quản lý đối tượng kê khai nộp thuế xuất nhập khẩu ...............21 1.3.3 Quản lý chính xác căn cứ tính thuế xuất nhập khẩu ....................................21 1.3.4 Tăng cường quản lý miễn, giảm, hoàn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, không thu thuế, thanh khoản hồ sơ.......................................................................22 1.3.5 Tăng cường kiểm tra sau thông quan, thanh tra thuế xuất nhập khẩu .........23 1.3.6 Tăng cường phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại ......................23 1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chống thất thu thuế xuất nhập khẩu .......................24 1.4.1. Hệ thống văn bản pháp lý ...........................................................................24 1.4.2 Cơ chế quản lý và quy trình nghiệp vụ.......................................................25 1.4.3 Hệ thống tổ chức, phân cấp quản lý và mối liên hệ....................................25 1.4.4 Chất lượng nguồn nhân lực hải quan..........................................................26 1.4.5 Ý thức và hành vi của đối tượng nộp thuế...................................................26 1.5 Những bài học kinh nghiệm trong chống thất thu thuế xuất nhập khẩu từ Cục hải quan tỉnh Lào Cai và tỉnh Quảng Ninh .....................................................................26 1.6 Tổng quan các công trình công bố liên quan đến đề tài......................................27 iii
Kết luận chương 1 .........................................................................................................29 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU VÀ CHỐNG THẤT THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH LẠNG SƠN..............................30 2.1 Giới thiệu về Cục Hải quan Lạng Sơn................................................................30 2.1.1 Quá trình phát triển của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn ...............................30 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn ............................33 2.1.3 Tổ chức bộ máy của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn......................................34 2.2 Phân tích và đánh giá thực trạng công tác thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu của Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2012-2016 ....................................35 2.2.1 Thực trạng xuất khẩu, nhập khẩu và kết quả thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu của tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2012-2016....................................39 2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu của Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn 2012-2016 ........................................................58 2.3 Đánh giá chung về công tác thu và chống thất thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu của Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2012-2016 ....................................59 2.3.1 Những thành công đã đạt được....................................................................59 2.3.2 Những hạn chế, tồn tại.................................................................................60 2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế.................................................................63 Kết luận chương 2 .........................................................................................................69 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC NHẰM CHỐNG THẤT THU THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH LẠNG SƠN ........................................................................................................70 3.1 Quan điểm và định hướng trong tổ chức quản lý nhằm chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn...............................................................70 3.1.1 Quan điểm trong quản lý thu thuế xuất nhập khẩu của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn...............................................................................................................70 3.1.2 Định hướng tổ chức Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn trong quản lý nhằm tránh thất thu thuế xuất nhập khẩu.................................................................................73 3.2 Một số xu hướng về xuất nhập khẩu...................................................................74 3.2.1 Chính sách của Nhà nước về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu ...................74 iv
3.2.2 Xu hướng về phát triển các yếu tố quản lý thu thuế xuất nhập khẩu của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn........................................................................................75 3.3 Các giải pháp cần thực hiện ................................................................................77 3.3.1 Phương hướng thực hiện giải pháp để tăng cường quản lý nhằm chống thất thu thuế xuất nhập khẩu của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn ..................................77 3.3.2 Các giải pháp cụ thể.....................................................................................78 3.4 Kiến nghị.............................................................................................................85 3.4.1 Kiến nghị Bộ Tài chính................................................................................85 3.4.2 Kiến nghị Tổng cục Hải quan .....................................................................88 3.4.3 Kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn .................................................89 Kết luận chương 3 .........................................................................................................90 KẾT LUẬN ...................................................................................................................91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................93 v
DANH MỤC HÌNH Hình 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn ......................................35 Hình 2.2. Số vụ kiểm tra sau thông quan giai đoạn 2012– 2016 ..................................54 Hình 2.3. Số tiền thuế phải truy thu giai đoạn 2012-2016 ............................................55 Hình 2.4: So sánh giữa số tiền thuế phải truy thu và đã truy thu..................................56 vi
DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số lượt hành khách xuất nhập cảnh qua Cục Hải quan Lạng Sơn giai đoạn 2012- 2016.....................................................................................................................36 Bảng 2.2: Số lượng tờ khai hải quan xuất nhập khẩu qua Cục Hải quan Lạng Sơn, giai đoạn 2012- 2016 ............................................................................................................37 Bảng 2.3: Kim ngạch XNK và tiền thuế thu được qua Cục Hải quan Lạng Sơn, giai đoạn 2012- 2016 ............................................................................................................38 Bảng 2.4: Số vụ buôn lậu và gian lận thương mại được phát hiện bởi Cục Hải quan Lạng Sơn, giai đoạn 2012- 2016 ...................................................................................38 Bảng 2.5: Bảng thống kê số nợ đọng thuế của các doanh nghiệp do Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn quản lý...........................................................................................................41 Bảng 2.6: Số liệu truy thu qua tham vấn giá .................................................................44 Bảng 2.7: Kim ngạch xuất nhập khẩu, tổng số thu thuế XK, thuế NK của Cục HQ tỉnh Lạng Sơn từ năm 2012 đến năm 2016...........................................................................49 Bảng 2.8: Số thuế nợ đọng thuế tại Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn 2012- 2016 .......................................................................................................................................50 Bảng 2.9: Số vụ kiểm tra sau thông quan giai đoạn 2012 - 2016..................................53 Bảng 2.10. Số thu thuế do KTSTQ giai đoạn 2012-2016 .............................................55 vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT C/O Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa DN Doanh nghiệp ĐTNT Đối tượng nộp thuế GTGT Giá trị gia tăng HQ Hải quan KBNN Kho bạc Nhà nước KTSTQ Kiểm tra sau thông quan NK Nhập khẩu NSNN Ngân sách nhà nước QLRR Quản lý rủi ro XK Xuất khẩu XNK Xuất nhập khẩu XHCN Xã hội chủ nghĩa WTO Tổ chức thương mại thế giới viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu là nguồn thu quan trọng của ngân sách Nhà nước, việc thu thuế quyết định đến nguồn ngân sách hàng năm của quốc gia. Trong đó thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu đóng góp hàng năm với tỷ lệ cao cho nguồn thu ngân sách Nhà nước, có vai trò quan trọng nhằm duy trì sự cân đối ngân sách, đảm bảo đáp ứng tốt các nhu cầu hoạt động của bộ máy nhà nước. Vai trò của thuế xuất nhập khẩu càng trở nên quan trọng khi đất nước ta hội nhập quốc tế, thời kỳ mà Đảng và Nhà nước ta đã và đang đổi mới phát triển kinh tế đất nước theo nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN, đồng thời đẩy mạnh chính sách kinh tế đối ngoại với các nước trong khu vực và trên thế giới, nhằm đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Do vậy, trong công tác thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đòi hỏi phải thu đúng thu đủ, chống thất thu thuế có hiệu quả đối với thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện nay ở nước ta nói chung và trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nói riêng là vấn đề hết sức khó khăn, phức tạp, nhưng cũng là yêu cầu cấp bách nhằm tăng sốthu nộp NSNN, kích thích sản xuất kinh doanh phát triển. Từ đó góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội, thúc đẩy sản xuất trong nước, tạo ra những tiền đề cần thiết để chuyển nền kinh tế nước ta sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ hội nhập quốc tế. Những năm gần đây, chính sách và cơ chế quản lý thuế XNK đã có nhiều đổi mới, góp phần tăng thu ngân sách Nhà nước, khuyến khích sản xuất kinh doanh trong nước phát triển, từng bước tạo môi trường kinh doanh lành mạnh trong nước, thực hiện sự bình đẳng và công bằng xã hội, đáp ứng kịp thời việc cân đối thu chi của Nhà nước. Song công tác quản lý thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu còn có bất cập, việc tuân thủ thực thi pháp luật của một số doanh nghiệp còn chưa nghiêm, chính sách thuế còn có những điểm quy định chưa chặt chẽ, tạo kẽ hở cho các tổ chức, cá nhân lợi dụng gian lận thuế, tình trạng nợ đọng thuế vẫn diễn ra, hoạt động kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chính sách thuế chưa được tiến hành thường xuyên liên tục làm cho hiệu quả công tác quản lý thu thuế XK, NK còn thấp. Thực trạng trên đòi hỏi phải không ngừng tăng cường công tác quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây là yêu cầu cấp bách nhằm tăng thu cho ngân sách, điều này càng đặc biệt có ý nghĩa quan trọng hơn 1
khi nước ta đang bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng với yêu cầu cắt giảm thuế quan theo các thỏa thuận song phương và đa phương ngày càng quyết liệt, dẫn đến nguồn thu thuế xuất nhập khẩu đã giảm đáng kểtrong khi đó vẫn phải đảm bảo yêu cầu cân đối ngân sách đểđáp ứng hoạt động chi của Nhà nước. Lạng Sơn là một tỉnh miền núi biên giới phía Bắc, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, có 231,7 km đường biên giới với tỉnh Quảng Tây – Trung Quốc, 02 cửa khẩu quốc tế (Cửa khẩu Hữu Nghị và cửa khẩu Ga đường sắt Quốc tế Đồng Đăng), 01 cửa khẩu chính (cửa khẩu Chi Ma ) và 09 cửa khẩu phụ. Tỉnh Lạng Sơn đã và đang phát triển cùng Khu kinh tế trọng điểm Bắc Bộ thành trục tam giác kinh tế trọng điểm (Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh), giữ vai trò trọng yếu là đầu mối giao lưu quan trọng của tuyến hành lang kinh tế và vành đai kinh tế ven vịnh Bắc Bộ. Với vị trí địa kinh tế gắn với hệ thống giao thông và cửa khẩu thuận lợi, trong những năm qua Lạng Sơn đã trởthành một địa bàn hấp dẫn, sôi động trong hoạt động thương mại – dịch vụ - xuất nhập khẩu, hiện nay đã và đang trởthành một trong những địa bàn chính trong hoạt động xuất nhập khẩu với thị trường Trung Quốc và tương lai không xa sẽ là đầu cầu quan trọng trong trung chuyển, thông thương hàng hóa ASEAN– Trung Quốc và ngược lại. Để phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hội nhập quốc tế, tỉnh Lạng Sơn xác định mục tiêu chủ yếu từ nay đến năm 2020 là tranh thủ lợi thế để phát triển kinh tế cửa khẩu, tạo động lực phát triển các lĩnh vực kinh tế-xã hội khác của tỉnh. Với vị trí là cửa ngõ đường bộ phía Bắc quan trọng của cả nước, trong nhiều năm qua Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn luôn đứng đầu về kim ngạch và số thu ngân sách so với các Cục Hải quan địa phương khác có cửa khẩu đường bộ. Đồng thời, số thu thuế từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn đóng góp trên 80% tổng số thu hàng năm NSNN trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Nếu nguồn thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu bị giảm sút, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách của ngành, của tỉnh Lạng Sơn. Chính vì vậy đòi hỏi công tác quản lý thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phải trở thành nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên tại Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn. Thực hiện đổi mới cơ chế quản lý thuế, quản lý thu ngân sách Nhà nước, quy trình thủ tục hải quan điện tử hiện nay của ngành Hải quan, trước những vấn đề thực tế bức xúc đang đặt ra đòi hỏi phải tìm những giải pháp quản lý chống thất thu thuế xuất nhập 2
khẩu để ngày càng hiệu quả hơn. Từ thực tiễn học tập, nghiên cứu và công tác tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn, tôi đã chọn đềtài “Giải pháp chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn” làm đề tài cho luận văn thạc sĩ của mình. 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài Đề tài được thực hiện nhằm đạt được những mục đích chính sau: - Hệ thống hóa những lý luận và thực tiễn về thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu. - Phân tích và đánh giá thực trạng việc thực hiện thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn. - Đề xuất một số giải pháp chống thất thu thuế xuất nhập khẩu cho Hải quan Lạng Sơn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về các khoản thu ngân sách trên địa bàn tỉnh. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu: Nội dung luận văn tập trung nghiên cứu công tác thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2012-2016. 3.2 Phạm vi nghiên cứu a. Phạm vi không gian: Nội dung luận văn nghiên cứu thực trạng thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2012-2016. b. Phạm vi thời gian: Nội dung luận văn tập trung phân tích số liệu thống kê trong giai đoạn 2012-2016. c. Phạm vi nội dung: Thu và chống thất thu thuế xuất nhập khẩu gồm các công tác lập kế hoạch, quản lý thu, kiểm soát và xử lý nợ đọng thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2012-2016. 4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 4.1 Cách tiếp cận nghiên cứu Đề tài luận văn được tiếp cận từ trực quan thực tế công tác chống thất thu thuế xuất nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn, kết hợp thực tiễn học tập lý luận đã tiến hành phân tích và đánh giá, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chống thất thu thuế xuất nhập khẩu. 3
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!