Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---------o0o--------- LUẬN VĂN THẠC SĨ THỰC TRẠNG ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 Ngành: Quản lý kinh tế NGUYỄN THỊ NHUNG ANH Hà Nội – 2022
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---------o0o--------- LUẬN VĂN THẠC SĨ THỰC TRẠNG ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8310110 Học viên thực hiện: Nguyễn Thị Nhung Anh Người hướng dẫn: PGS. TS Trịnh Thị Thu Hương Hà Nội – 2022
i LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế “Thực trạng đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường biển của Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19” là công trình nghiên cứu của tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Trịnh Thị Thu Hương. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và hoàn toàn chưa được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Học viên thực hiện Nguyễn Thị Nhung Anh
ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS. TS Trịnh Thị Thu Hương đã dành thời gian trực tiếp hướng dẫn đóng góp nhiều ý kiến, hỗ trợ tác giả trong quá trình xây dựng đề cương, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tác giả đồng gửi lời cảm ơn trân trọng tới Ban Giám hiệu nhà trường, các thầy cô giảng viên Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế, Khoa Sau Đại học, Thư viện trường Đại học Ngoại thương đã trợ giúp nhiệt tình, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập cũng như trong quá trình nghiên cứu hoàn thành luận văn thạc sĩ. Tác giả xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến Cục hàng hải Việt Nam đã tạo điều kiện hỗ trợ về thông tin, dữ liệu và tài liệu trong quá trình thực hiện luận văn. Cuối cùng, tác giả xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ trong quá trình học tập ở bậc thạc sỹ. Bài luận không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Tác giả mong muốn sẽ nhận được nhiều đóng góp quý báu của các thầy cô, hội đồng đánh giá, đồng nghiệp, bạn bè để đề tài được hoàn thiện hơn nữa và có ý nghĩa thiết thực áp dụng. Chân thành cảm ơn! Học viên thực hiện Nguyễn Thị Nhung Anh
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN...................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................... vi DANH MỤC BẢNG............................................................................................... vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.......................................................................................... vii DANH MỤC HÌNH............................................................................................... viii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ........................................... ix MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUỖI CUNG ỨNG VÀ ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN....................8 1.1. Khái quát về chuỗi cung ứng.........................................................................8 1.1.1. Khái niệm chuỗi cung ứng .......................................................................8 1.1.2. Đặc điểm của chuỗi cung ứng .................................................................9 1.1.3. Mục tiêu của chuỗi cung ứng ................................................................12 1.2. Khái quát về quản lý chuỗi cung ứng .........................................................13 1.2.1. Khái niệm quản lý chuỗi cung ứng........................................................13 1.2.2. Đặc điểm của quản lý chuỗi cung ứng ..................................................13 1.2.3. Tầm quan trọng của quản lý chuỗi cung ứng.......................................14 1.3. Đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường biển ............14 1.3.1. Khái niệm đứt gãy chuỗi cung ứng........................................................14 1.3.2. Biểu hiện đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở bằng đường biển ....................................................................................................................17 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 ............................................................................................19 2.1. Thực trạng đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường biển trên thế giới từ năm 2020 đến nay .............................................................19 2.1.1. Tình trạng tắc nghẽn tại các cảng container lớn nhất trên thế giới ....19
iv 2.1.2. Tình trạng khan hiếm vỏ container rỗng và thiếu tàu container.........21 2.1.3. Cú sốc cung cầu về hàng hóa đối với nền kinh tế toàn cầu .................23 2.1.4. Giá cước vận tải biển biến động khó lường ..........................................24 2.2. Thực trạng đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường biển Việt Nam từ năm 2020................................................................................26 2.2.1. Đứt gãy khâu cung ứng nguyên liệu nhập khẩu cho sản xuất ............26 2.2.2. Đứt gãy khâu logistics, lưu trữ hàng hoá xuất khẩu ............................30 2.2.3. Đứt gãy khâu luân chuyển hàng hoá tại cảng biển Việt Nam .............32 2.2.4. Đứt gãy nguồn cung nhân lực ...............................................................33 2.3. Nguyên nhân dẫn đến đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở bằng đường biển Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19........................34 2.3.1. Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 .........................................................34 2.3.2. Mất cân bằng cung cầu về vỏ container rỗng tại Việt Nam .................37 2.3.3. Thiếu tàu container tuyến quốc tế của đội tàu biển Việt Nam .............39 2.3.4. Quyền lực thị trường thuộc về các hãng tàu nước ngoài .....................41 2.4. Hậu quả của đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở bằng đường biển Việt Nam ......................................................................................................43 2.4.1. Kim ngạch xuất khẩu hàng hoá giảm ...................................................43 2.4.2. Giá cước vận tải biển biến động khó lường ..........................................48 2.4.3. Khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam bị ảnh hưởng..............50 2.4.4. Khối lượng hàng container qua cảng biển Việt Nam biến động..........51 2.4.5. Số lượng các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng hoạt động tại Việt Nam giảm...................................................................................................53 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM HẠN CHẾ ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 ........................58 3.1. Phát triển chuỗi cung ứng nguyên vật liệu trong nước.............................59 3.2. Nâng cao năng lực doanh nghiệp cảng biển, vận tải biển của Việt Nam 61 3.2.1. Giải pháp tình thế ...................................................................................61 3.2.2. Giải pháp lâu dài.....................................................................................63
v 3.3. Phát triển vận tải đa phương thức và các phương thức vận tải thay thế đường biển............................................................................................................68 KẾT LUẬN ..............................................................................................................71 TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................73 I. Tài liệu Tiếng Việt ...............................................................................................73 II. Tài liệu Tiếng Anh..............................................................................................76
vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Giải thích BDI Chỉ số thuê tàu hàng khô Baltic (Baltic Dry Index) CSCMP Hội đồng các chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng (Council of Supply Chain Management Professionals) DN Doanh nghiệp DWT Trọng tải toàn phần (Deadweight tonnage). Đơn vị đo năng lực vận tải an toàn của tàu tính bằng tấn chiều dài ESCAP hay Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương Liên Hiệp Quốc UNESCAP (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) Feet Đơn vị đo chiều dài trong hệ đo lường Anh (ký hiệu ft) GT Tổng dung tích (Gross tonnage) ICD Cảng cạn/ cảng khô/ cảng nội địa, hoặc gọi tắc là Depot (Inland Container Depot) JICA Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (The Japan International Cooperation Agency) NEU Trường Đại học Kinh tế Quốc dân TEU Đơn vị đo của hàng hóa được container hóa tương đương với một container tiêu chuẩn 20 ft (dài) × 8 ft (r ộng) × 8,5 ft (cao) (twenty- foot equivalent unit) TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh UNCTAD Hội Liên hiệp quốc về thương mại và phát triển (United United Nations Conference on Trade and Development) VLA Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (Vietnam Logistics Business Association) OPEC Tổ chức các nước xuất khẩ u dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries)
vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tình hình nhập khẩ u các sản phẩ m dệt may năm 2019-2021..................27 Bảng 2.2: Tình hình nhập khẩ u bông năm 2019-2021..............................................28 Bảng 2.3: Tình hình nhập khẩ u xơ, sợi dệt các loại năm 2019-2021 .......................29 Bảng 2.4: Số liệu về đội tàu mang cờ quốc tịch Việt Nam.......................................39 Bảng 2.5: Sản lượng hàng hóa thông qua cảng sử dụng đội tàu biển Việt Nam 2016-2020..................................................................................................................40 Bảng 2.6: Bảng tổng hợp phụ thu ngoài giá với hàng xuất mà hãng tàu nước ngoài áp dụng tại Việt Nam ................................................................................................43 Bảng 2.7: Tình hình xuất khẩ u các sản phẩ m ngành dệt may năm 2019-2021 ........45 Bảng 2.8: 05 Thị trường xuất khẩ u lớn nhất hàng dệt may của Việt Nam năm 2020- 2021...........................................................................................................................45 Bảng 2.9: Tình hình xuất khẩ u thủy sản của Việt Nam năm 2019-2021..................46 Bảng 2.10: 10 thị trường xuất khẩ u thủy sản lớn nhất của Việt Nam 2020-2021 ....47 Bảng 2.11: Thống kê số doanh nghiệp tại Việt Nam năm 2019-2021 ......................53 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Chỉ số giá cước vận tải container năm 2019 đến tháng 02/2022 .........25 Biểu đồ 2.2: Sản lượng hàng container xuất nhập khẩ u thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam năm 2020-2021 .................................................................................38 Biểu đồ 2.3: Tăng trưởng trong sản lượng hàng hóa container qua cảng biển Việt Nam năm 2021 so với cùng kỳ năm 2020.................................................................51 Biểu đồ 2.4: DN vận tải kho bãi hoạt động tại Việt Nam năm 2019 - 2021.............57 Biểu đồ 3.1: Quy mô các hãng tàu container thế giới năm 2022 theo công suất (TEU) ........................................................................................................................63 Biểu đồ 3.2: Chỉ số kết nối vận tải biển Việt Nam so với một số quốc gia ..............64
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!