Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---------***-------- LUẬN VĂN THẠC SĨ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á Ngành: Tài chính ngân hàng NGUYỄN THỊ MAI Hà Nội - 2021
Nội dung tài liệu
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG ---------***-------- LUẬN VĂN THẠC SĨ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á Ngành: Tài chính ngân hàng Mã số: 8340201 Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Mai Người hướng dẫn: PGS. TS. Mai Thu Hiền Hà Nội - 2021
Trang 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn về đề tài “Tác động của tỷ giá hối đoái đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á” là công trình nghiên cứu cá nhân của tôi trong thời gian qua. Mọi số liệu sử dụng phân tích trong luận văn và kết quả nghiên cứu là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách khách quan, trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có sự không trung thực trong thông tin sử dụng trong công trình nghiên cứu này. Hà Nội, ngày 10 tháng 05 năm 2021 Học viên thực hiện Nguyễn Thị Mai
Trang 4
ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình xây dựng đề cương, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ, học viên đã nhận được rất nhiều sự trợ giúp đến từ các thầy, các cô trong Ban Giám hiệu, Khoa Sau Đại học, Giảng viên Khoa Tài chính Ngân hàng Trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội. Đặc biệt, cho phép học viên được bày tỏ sự trân quý và biết ơn tới PGS. TS. Mai Thu Hiền. Học viên đã nhận được sự hướng dẫn tận tình, tâm huyết đến từ cô. Qua đây, học viên cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô trong khoa Sau đại học đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ học viên trong quá trình học tập cũng như trong quá trình nghiên cứu hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ. Trong bài luận, chắc hẳn không thể tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Học viên mong muốn sẽ nhận được nhiều đóng góp quý báu đến từ các quý thầy cô, ban cố vấn và bạn đọc để đề tài được hoàn thiện hơn nữa và có ý nghĩa thiết thực áp dụng trong thực tiễn cuộc sống. Chân thành cảm ơn.
Trang 5
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.......................................................................................................i LỜI CẢM ƠN............................................................................................................ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...................................................................................vi DANH MỤC CÁC BẢNG ......................................................................................vii DANH MỤC CÁC HÌNH.......................................................................................vii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................... viii CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ......................................................................................1 1.1 Tính cấр thiết củа đề tài nghiên cứu..............................................................1 1.2 Câu hỏi nghiên cứu ..........................................................................................3 1.3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................3 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..................................................................4 1.5 Рhương рháр nghiên cứu ................................................................................5 1.6 Nội dung nghiên cứu........................................................................................5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI................................................................................................7 2.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước.................................7 2.1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài...............................................7 2.1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước .............................................15 2.1.3 Khoảng trống nghiên cứu ..........................................................................17 2.2 Cơ sở lý luận về tác động của tỷ giá hối đoái tới thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài ............................................................................................................22 2.2.1 Tỷ giá hối đoái...........................................................................................22 2.2.2 Đầu tư trực tiếp nước ngoài.......................................................................25 2.2.3 Tác động của tỷ giá hối đoái tới thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.....30 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2........................................................................................35 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..................................................36 3.1 Thiết kế nghiên cứu .......................................................................................36 3.1.1 Thiết kế nghiên cứu...................................................................................36
Trang 6
iv 3.1.2 Nội dung nghiên cứu .................................................................................39 3.1.3 Phương pháp nghiên cứu...........................................................................40 3.1.4 Dữ liệu nghiên cứu....................................................................................42 3.2 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu ...............................................................43 3.2.1 Giả thuyết nghiên cứu ...............................................................................43 3.2.2 Mô hình nghiên cứu và các biến nghiên cứu trong mô hình.....................43 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3........................................................................................54 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TỚI THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á ........................................................................................................55 4.1 Tổng quan về diễn biến tỷ giá hối đoái tại các nước Đông Nam Á...........55 4.1.1 Tổng quan về diễn biến tỷ giá hối đoái tại các nước Đông Nam Á..........55 4.1.2 Đánh giá chung về diễn biến tỷ giá hối đoái tại các nước Đông Nam Á..65 4.2 Tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á...67 4.2.1 Đầu tư trực tiếр nước ngоài vàо các nước Đông Nаm Á trước năm 1997....73 4.2.2 Đầu tư trực tiếр nước ngоài vàо các nước Đông Nаm Á từ năm 1997 đến năm 2007............................................................................................................74 4.2.3 Đầu tư trực tiếр nước ngоài vàо các nước Đông Nаm Á từ năm 2007 đến năm 2019............................................................................................................76 4.2.4 Đánh giá chung về tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á .............................................................................................79 4.3 Phân tích kết quả mô hình nghiên cứu ........................................................82 4.3.1 Mô tả dữ liệu .............................................................................................82 4.3.2 Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu ....................................................86 4.4 Đánh giá chung về tác động của tỷ giá hối đoái tới thu hút FDI vào các nước Đông Nam Á................................................................................................93 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4........................................................................................95 CHƯƠNG 5: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ GÓP PHẦN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á..............96
Trang 7
v 5.1 Bối cảnh và định hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của các nước Đông Nam Á .........................................................................................................96 5.1.1 Bối cảnh.....................................................................................................96 5.1.2 Định hướng................................................................................................97 5.2 Một số khuyến nghị góp phần thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á.......................................................................................100 5.2.1 Ổn định chính trị và môi trường kinh tế vĩ mô .......................................100 5.2.2 Hоàn thiện hệ thống pháp luật và các quу định đầu tư...........................101 5.2.3 Duy trì tỷ giá ổn định theo biến động cung cầu ngoại tệ trên thị trường 102 5.2.4 Tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững .....................................103 5.2.5 Mở cửa thương mại tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài .................................................................................................103 5.2.6 Phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, nâng cao năng suất lao động....105 KẾT LUẬN............................................................................................................106 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................108
Trang 8
vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Association of Southeast Hiệp hội các quốc gia Đông ASEAN Asian Nations Nam Á CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội WB World Bank Ngân hàng Thế giới IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế European Economic and Liên minh kinh tế và tiền tệ ЕMU Monetary Union châu Âu Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển OECD Cooperation and Kinh tế Development NHTW Ngân hàng Trung ương WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới Asean Intellectual Hiệp hội Sở hữu trí tuệ IPA Property Association các nước ASEAN Economic and Social Ủy hội Kinh tế Xã hội Châu Á ESCAP Commission for Asia Thái Bình Dương Liên Hiệp and the Pacific Quốc CNY Chinese Yuan Renminbi Nhân dân tệ
Trang 9
vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Tổng hợp kết quả tình hình nghiên cứu.....................................................18 Bảng 3.1 Mô tả các biến trong mô hình....................................................................51 Bảng 4.1 Tỷ trọng рhân bổ vốn FDI ròng chо các nước Đông Nam Á....................70 Bảng 4.2 Tор 5 khu vực thu hút nguồn vốn FDI lớn nhất giаi đоạn 1990-1997......74 Bảng 4.3 Mô tả thống kê các biến trong mô hình....................................................83 Bảng 4.4 Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình .....................................85 Bảng 4.5 Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu FEM và REM.................................87 Bảng 4.6 Kết quả kiểm định tự tương quan..............................................................88 Bảng 4.7 Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi...........................................88 Bảng 4.8 Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu ........................................................89 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 4.1 Tỷ giá hối đoái tại Thái Lan giai đoạn 1995-2019.....................................56 Hình 4.2 Tỷ giá hối đoái tại Việt Nam giai đoạn 1995-2019 ...................................59 Hình 4.3 Tỷ giá hối đoái tại Brunei và Singapore giai đoạn 1995-2019..................61 Hình 4.4 Tỷ giá hối đoái tại Campuchia giai đoạn 1995-2019.................................62 Hình 4.5 Tỷ giá hối đoái tại Indonesia giai đoạn 1995-2019....................................63 Hình 4.6 Tỷ giá hối đoái tại Lào giai đoạn 1995-2019.............................................63 Hình 4.7 Tỷ giá hối đoái tại Malaysia giai đoạn 1995-2019 ....................................64 Hình 4.8 Tỷ giá hối đoái tại Philippines giai đoạn 1995-2019.................................65 Hình 4.9 Đầu tư trực tiếр nước ngоài ròng vàо các nước Đông Nam Á ..................69 Hình 4.10 Đầu tư trực tiếр nước ngоài ròng vàо các nước Đông Nam Á ................77
Trang 10
viii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Đề tài “Tác động của tỷ giá hối đoái đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á” nhằm đánh giá ảnh hưởng của tỷ giá tới thu hút vốn đầu tư trực tiếр nước ngоài vào các nước Đông Nam Á trên cơ sở dữ liệu của 09 quốc gia: Indоnеsiа, Mаlауsiа, Рhiliррinеs, Singароrе, Thái Lаn, Brunеi, Việt Nаm, Làо, Cаmрuchiа trong giai đoạn 1995-2019. Nhằm nghiên cứu tác động của tỷ giá hối đoái tới thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp thu thập tài liệu, số liệu; phương pháp phân tích số liệu; phương pháp định tính và phương pháp định lượng với mô hình gồm các biến: tỷ giá thực, FDIt-1 , độ mở thương mại, GDP thực, Tăng trưởng GDP, tỷ lệ lạm phát, tài nguyên thiên nhiên, chi phí lao động. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ giá có tác động ngược chiều và tương đối mạnh tới FDI từ nước ngoài đổ vào các nước Đông Nam Á. Bên cạnh đó, các yếu tố như: quy mô thị trường, tỷ lệ tăng trưởng, độ mở thương mại, tài nguyên thiên nhiên có tác động tích cực tới thu hút FDI vào các quốc gia này. Trên cơ sở đánh giá thực trạng về tỷ giá và đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á và trên cơ sở kết quả mô hình nghiên cứu, luận văn đã hệ thống được một số khuyến nghị góp phần thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á.
Trang 11
1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Tính cấр thiết củа đề tài nghiên cứu Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một hình thức đầu tư dài hạn trong đó, cá nhân hay công ty nước này đầu tư vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh và cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này. Đầu tư trực tiếp nước ngoài là một kênh thu hút vốn quốc tế quan trọng với quốc gia tiếp nhận vốn mà không tạo ra áp lực trả nợ. Không chỉ vậy, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài còn được các quốc gia đặc biệt chú trọng bởi các lợi ích khác như: tiếp thu công nghệ và kỹ thuật quản lý, cơ hội tham gia mạng lưới sản xuất toàn cầu thuận lợi cho đẩy mạnh xuất khẩu, tạo công ăn việc làm và gia tăng trình độ nhân công, gia tăng nguồn thu ngân sách. Kể từ khi cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung trở nên căng thẳng, từ năm 2019, dòng vốn đầu tư và cơ sở sản xuất có xu hướng dịch chuyển từ Trung Quốc sang các quốc gia Đông Nam Á, đặc biệt xu hướng ngày càng tăng mạnh khi hàng loạt các chuỗi cung ứng của thế giới trở nên tê liệt do sự bùng nổ của đại dịch Covid- 19. Trong năm 2019, con số thống kê cho thấy khoảng 50 công ty và tập đoàn Mỹ đã quyết định hoặc lên kế hoạch chuyển một phần hoặc toàn bộ day chuyền sản xuất từ Trung Quốc tới các nước khác do không thể chịu nổi ảnh hưởng bởi các đợt thuế quan của Mỹ áp vào các hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong khi đó, hai hãng lớn Dell và HP cũng đã có phương án chuyển 30% sản lượng máy tính xách tay sang thị trường Đông Nam Á, và vào tháng 9/2019, tập đoàn Samsung (Hàn quốc) cũng đã quyết định đóng cửa nhà máy sản xuất cuối cùng của mình tại Trung Quốc. Tê liệt chuỗi cung ứng đã gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp toàn cầu, tuy nhiên cũng đã giúp các doanh nghiệp nhận thức được sự cần thiết của đa dạng hóa trong chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, khu vực Đông Nam Á như một điểm đến tiềm năng của dòng dịch chuyển nguồn vốn. Cụ thể, theo báo cáo đầu tư ASEAN 2019 của Ban Thư ký Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ASEAN đã tăng năm thứ 3 liên tiếp, đạt mức kỷ lục 155 tỷ USD trong năm 2018, so
Trang 12
2 với mức 147 tỷ USD năm trước đó. Tỷ lệ của ASEAN trong tổng lượng FDI toàn cầu cũng tăng từ 9,6% năm 2017 lên 11,5% năm 2019. Xu hướng này dự báo sẽ tiếp tục nhờ sự phát triển công nghiệp năng động, cũng như sự cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh trong khu vực cùng với lợi thế lớn về lực lượng lao động, các ưu đãi về thuế, các chính sách khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài, ký kết các hiệp định thương mại tự do tạo thuận lợi xuất khẩu của ngành sản xuất…Khu vực không chỉ thu hút dòng vốn của các tập đoàn sản xuất phương Tây, mà cũng là điểm đến của các tập đoàn Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản khi họ định hướng chuyển một phần hoặc toàn bộ dây chuyền ra khỏi Trung Quốc. Trên thực tế, trong năm 2019, có tới 13 trong số 27 chi nhánh nước ngoài mà các công ty tài chính Hàn Quốc thành lập được đặt tại các quốc gia thành viên ASEAN như Singapore, Indonesia và Việt Nam. Đứng trước cơ hội dòng vốn dịch chuyển vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài mạnh như hiện nay, các quốc gia Đông Nam Á luôn chủ động, tích cực giành lợi thế trong cuộc đua thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Chính phủ các nước trong khu vực đã đưa ra các chính sách ưu đãi, hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài, cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư, hoàn thiện hệ thống quy định... phù hợp với nhu cầu của các nhà đầu tư nhằm tăng cường nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài. Để tăng khả năng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á , bên cạnh quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư, chính phủ các quốc gia quan tâm tới việc điều hành tỷ giá một cách phù hợp bởi yếu tố tỷ giá được xem xét như đại diện cho sự ổn định môi trường vĩ mô – yếu tố nền tảng cho việc đưa ra quyết định đầu tư. Diễn biến tỷ giá hiện hành có thể ảnh hưởng tới tỷ giá kỳ vọng của các nhà đầu tư, từ đó làm thay đổi quyết định của các nhà đầu tư nước ngoài, còn có thể dẫn tới sự điều chỉnh loại hình đầu tư trực tiếp nước ngoài. Xuất phát từ nhu cầu cấp thiết của thực tiễn và vai trò của tỷ giá hối đoái như vậy, tác giả đã chọn đề tài “Tác động của tỷ giá hối đoái đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các nước Đông Nam Á”. Kết quả bài nghiên cứu này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn hiện hơn về tác động tỷ giá hối đoái tới quy mô vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đổ vào thị trường các quốc gia Đông Nam Á. Từ kết quả phân tích, tác giả sẽ đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!