Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN LÊ NGỌC SƠN QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÚ HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (2011-2019) Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam Mã số: 8229013 Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Doãn Thuận
Nội dung tài liệu
Trang 2
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Tác giả luận văn Lê Ngọc Sơn
Trang 3
ii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN..........................................................................................i MỤC LỤC ....................................................................................................ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ..............................v MỞ ĐẦU.......................................................................................................1 1. Lý do chọn đề tài...................................................................................1 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu..........................................................3 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................5 3.1. Đối tượng nghiên cứu...........................................................................5 3.2. Phạm vi nghiên cứu..............................................................................5 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................6 4.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài............................................................6 4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu...........................................................................6 5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu.........................................6 5.1. Nguồn tài liệu.......................................................................................6 5.2. Phương pháp nghiên cứu......................................................................6 6. Đóng góp của luận văn..........................................................................7 7. Kết cấu của luận văn.............................................................................7 Chương 1. CƠ SỞ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÚ HÒA, TỈNH PHÚ YÊN................................................................................8 1.1. Cơ sở lý luận.......................................................................................8 1.1.1. Khái niệm xây dựng nông thôn mới..................................................8 1.1.2. Tính tất yếu và tầm quan trọng của việc xây dựng nông thôn mới........ 11 1.1.3. Chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới................................................................................................... 12 1.2. Cơ sở thực tiễn ................................................................................. 18 1.2.1. Điều kiện tự nhiên .......................................................................... 18
Trang 4
iii 1.2.2. Tình hình kinh tế - văn hóa - xã hội................................................ 18 1.2.3. Hệ thống chính trị địa phương ........................................................ 21 1.3. Chủ trương của Tỉnh ủy Phú Yên và Huyện ủy Phú Hòa ............. 22 1.3.1. Chủ trương của Tỉnh ủy Phú Yên ................................................... 22 1.3.2. Chủ trương của Huyện ủy Phú Hòa ................................................ 24 Tiểu kết chương 1.................................................................................... 27 Chương 2. BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÚ HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (2011 - 2015) .............................................. 28 2.1. Xây dựng quy hoạch tổng thể.......................................................... 28 2.1.1. Quy hoạch sử dụng đất và cơ sở hạ tầng......................................... 28 2.1.2. Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế, xã hội, môi trường................ 30 2.1.3. Quy hoạch khu dân cư.................................................................... 32 2.2. Xây dựng hạ tầng kinh tế, xã hội..................................................... 33 2.2.1. Xây dựng hạ tầng giao thông, mạng lưới thủy lợi, điện................... 33 2.2.2. Xây dựng hạ tầng giáo dục, văn hóa ............................................... 39 2.2.3. Xây dựng hạ tầng chợ, bưu điện, nhà ở dân cư ............................... 41 2.3. Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội................. 46 2.3.1. Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế............................................. 46 2.3.2. Phát triển văn hóa, xã hội, môi trường............................................ 49 2.4. Xây dựng hệ thống chính trị............................................................ 56 2.4.1. Xây dựng hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật .......................... 56 2.4.2. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội .......................................... 57 Tiểu kết chương 2.................................................................................... 59 Chương 3. HOÀN THÀNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN PHÚ HÒA, TỈNH PHÚ YÊN (2016 - 2019) .............................................. 62 3.1. Hoàn cảnh lịch sử mới trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên................................................................ 62 3.2. Thực hiện điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể........................ 63
Trang 5
iv 3.3. Tăng cường xây dựng hạ tầng kinh tế, xã hội................................. 64 3.3.1. Xây dựng hạ tầng giao thông, mạng lưới thủy lợi, điện................... 64 3.3.2. Xây dựng hạ tầng giáo dục, văn hóa ............................................... 66 3.3.3. Xây dựng hạ tầng chợ, bưu điện, nhà ở dân cư ............................... 68 3.4. Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội................. 69 3.4.1. Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế............................................. 69 3.4.2. Phát triển văn hóa, xã hội, môi trường........................................... 74 3.5. Xây dựng hệ thống chính trị............................................................ 76 3.5.1. Xây dựng hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật .......................... 76 3.5.2. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội .......................................... 78 Tiểu kết chương 3.................................................................................... 80 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................................... 82 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................... 88 PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)
Trang 6
v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Kí hiệu Chữ viết tắt TTCP Thủ tướng Chính phủ UBND Ủy ban nhân dân UBMTTQVN Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam CTMTQG Chương trình Mục tiêu quốc gia BCĐXDNTM Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới XDNTM Xây dựng Nông thôn mới ANTT An ninh trật tự TTATXH Trật tự an toàn xã hội ANCT An ninh chính trị BHYT Bảo hiểm y tế XĐGN Xóa đói giảm nghèo THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông QĐ Quyết định KH Kế hoạch TNHH Trách nhiệm hữu hạn CNXD Công nghiệp xây dựng NTM Nông thôn mới TH Tiểu học MN Mầm non HTX Hợp tác xã THT Tổ hợp tác
Trang 7
1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nông nghiệp, nông dân và nông thôn là cơ sở và nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, góp phần vào việc thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, trong đó vấn đề phát triển nông nghiệp được quan tâm hàng đầu. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới, nhiều thành tựu đạt được lại chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng miền. Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế. Nhìn chung nông thôn Việt Nam vẫn ở mức lạc hậu, kinh tế nông nghiệp là chủ đạo, năng suất lao động thấp và mất cân đối (giữa miền núi và đồng bằng), cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật yếu kém, giao thông đi lại khó khăn, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa,… Những điều này đã gây trở ngại cho tổ chức sản xuất và lưu thông hàng hóa. Bên cạnh đó, nhiều vấn đề cấp thiết đặt ra như tỉ lệ dân số ở khu vực nông thôn tăng khá nhanh, gây sức ép về việc làm, ruộng đất và nhà ở. Đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn, thành thị và giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc. Bộ máy quản lý hành chính cấp cơ sở hoạt động chưa cao, hiệu quả hoạt động của các loại hình kinh tế và kinh doanh nông nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng... Để khắc phục tình trạng trên, ngày 05/8/2008 Ban Chấp hành TW khóa X đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp - nông dân - nông thôn nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn, hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng
Trang 8
2 còn nhiều khó khăn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới…. Tiếp sau đó, Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phê duyệt chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 đã tạo điều kiện thuận lợi cho nông thôn Việt Nam phát triển, dần đẩy lùi sự lạc hậu, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa nông thôn. Huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên nằm ở vị trí đồng bằng châu thổ sông Đà Rằng, phần lớn địa bàn cư trú dân cư ở huyện Phú Hòa là khu vực đồng bằng với nhiều làng mạc trù phú nối nhau. Với diện tích tự nhiên 258,76 km2 (2019), huyện Phú Hòa là huyện thuần nông, nhân dân trong huyện sống chủ yếu bằng nghề sản xuất nông nghiệp. Từ khi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới được triển khai, đời sống vật chất và tinh thần nhân dân không ngừng được cải thiện; cơ sở hạ tầng được đầu tư, nâng cấp. Đặc biệt, Chương trình đã khơi dậy được sự đồng thuận cao của toàn thể cộng đồng dân cư nông thôn, tạo sức lan tỏa và phát huy sức mạnh đoàn kết, tính chủ động, sáng tạo của cộng đồng. Huyện Phú Hòa tiến hành thực hiện xây dựng nông thôn mới từ năm 2011 đến năm 2019 hoàn thành và được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, là huyện thứ hai đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn tỉnh (huyện Tây Hòa đạt chuẩn năm 2018); Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho nhân dân và cán bộ huyện Phú Hòa trong việc thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020”. Kết quả đạt được trong phong trào xây dựng nông thôn mới đã khẳng định và nâng cao vị thế của huyện, tạo tiền đề góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa huyện Phú Hòa phát triển nhanh, bền vững và đạt huyện nông thôn mới nâng cao trước năm 2025. Để nghiên cứu sâu hơn về quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa với những thành tựu, hạn chế và tác động của nó đối với phát triển
Trang 9
3 kinh tế - xã hội của địa phương; đồng thời rút ra một số bài học kinh nghiệm cho quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay và những chặng đường tiếp theo, tác giả quyết định chọn vấn đề “Quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên (2011-2019)” làm đề tài Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Việt Nam. 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu Tại Việt Nam đã có nhiều công trình khoa học liên quan đến vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn, tiêu biểu như - Tác giả Nguyễn Quang Ngọc và Phan Đại Doãn với tác phẩm “Kinh nghiệm tổ chức quản lý nông thôn Việt Nam trong lịch sử” (1994) xuất bản tại Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Công trình này đã nghiên cứu những vấn đề lịch sử trong phát triển nông thôn nước ta. - Tác giả Phạm Xuân Nam với cuốn sách “Phát triển nông thôn” (1997) xuất bản tại Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội đã nghiên cứu về bối cảnh nông thôn Việt Nam: Thực trạng, nguyên nhân của thực trạng, những yêu cầu có tính quy luật và giải pháp phát triển nông thôn Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Ngoài ra còn có một số công trình nghiên cứu khác như “Một số vấn đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở các nước và Việt Nam (bản dịch) (2000) của tác giả Tống Văn Chung tại Nxb Thế giới, Hà Nội. - Công trình “Con đường CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Việt Nam” (2002) của Ban Tư tưởng văn hóa TW, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xuất bản tại Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội đã luận giải lý do, cách thức, con đường CNH, HĐH của nông nghiệp, nông thôn Việt Nam. - Tác phẩm “Tổng kết và xây dựng mô hình phát triển kinh tế - xã hội nông thôn mới, kết hợp truyền thống làng xã với văn minh thời đại” (2004) của tác giả Vũ Trọng Khải xuất bản tại Nxb Nông nghiệp, Hà Nội. Đây là công trình nghiên cứu công phu về mô hình phát triển của nông thôn Việt Nam dưới góc độ kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.
Trang 10
4 - Công trình nghiên cứu “Nông dân, nông thôn và nông nghiệp - Những vấn đề đang đặt ra” (2008) của Viện Nghiên cứu phát triển IDS ấn hành tại Nxb Tri thức, Hà Nội đã nghiên cứu sâu sắc vấn đề tam nông, đặc biệt nhấn mạnh tới những vấn đề còn tồn tại cần giải quyết trong tam nông. - Hoàng Ngọc Hòa (2008), “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội đã nêu ra một số giải pháp cơ bản và cấp bách nhằm góp phần phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. - Công trình nghiên cứu: “Chính sách nông nghiệp, nông thôn sau Nghị quyết X của Bộ Chính trị” do PGS,TSKH Lê Đình Thắng chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia ấn hành năm 1998 đã đề cập nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chủ đề nghiên cứu như phân tích quá trình phát triển nông nghiệp của Việt Nam dưới tác động của hệ thống chính sách, đi sâu phân tích một số chính sách cụ thể trong phát triển nông nghiêp, nông thôn nước ta. - Nguyễn Văn Bích (2000), Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam sau hai mươi năm đổi mới – quá khứ và hiện tại, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Công trình nghiên cứu này đã phân tích những thay đổi cơ bản trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội nông thôn Việt Nam sau hơn hai mươi năm đổi mới. - Công trình “Một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay (nghiên cứu vùng duyên hải Nam Trung bộ)” do tiến sĩ Phạm Đi làm chủ biên Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông năm 2018 nghiên cứu xây dựng nông thôn mới ở vùng duyên hải Nam Trung bộ, trong đó có tỉnh Phú Yên, nhưng chưa đề cập đến huyện Phú Hòa. - Trịnh Phạm Thúy Hằng, với Luận văn Thạc sĩ (2020), “Quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (2011-2018)” đã nghiên cứu về hoàn cảnh lịch sử và quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.
Trang 11
5 - Trên các tạp chí cũng đăng nhiều bài viết, tiêu biểu như tác giả Đào Thế Tuấn với bài “Vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn ở nước ta trong thời kỳ đổi mới” (Tạp chí Cộng sản, số 3, 2007); tác giả Tô Huy Rứa với bài “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong đổi mới ở Việt Nam - Một số vấn đề lí luận và thực tiễn” (Tạp chí Cộng sản, số 12, 2008). Các công trình nghiên cứu trên, đã nghiên cứu về các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở Việt Nam sau thời kì đổi mới; vai trò của giai cấp nông dân trong phát triển nông thôn; sự chuyển biến của nông thôn Việt Nam qua các thời kì. Như vậy, cho đến thời điểm hiện tại chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách toàn diện, đầy đủ về quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2019. Vì vậy, các công trình trên là một trong những cơ sở lý luận để tác giả nghiên cứu, có cái nhìn khách quan, chính xác về nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên; là cơ sở để tác giả giải quyết mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài đặt ra. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đề tài tập trung nghiên cứu quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên từ năm 2011 đến năm 2019. 3.2. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau: - Quá trình triển khai chủ trương, chính sách, chương trình của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. - Nghiên cứu thực trạng thực hiện bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. - Phân tích, đánh giá thành tựu, hạn chế của quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên.
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!