Trang 1
iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Tiêu đề: Pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn Thương mại điện tử. Luận văn sử dụng phương pháp hệ thống, tổng hợp nhằm làm rõ một số khái niệm về người NTD, về quyền lợi NTD, về TMĐT, sàn TMĐT và sự cần thiết của pháp luật BVQLNTD điều chỉnh các giao dịch trên sàn TMĐT. Phương pháp phân tích cũng được sử dụng để nghiên cứu khung pháp lý cơ bản liên quan đến BVQLNTD khi tham gia mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT. Ngoài ra, tác giả cũng đưa ra một số thực trạng liên quan tới BVQLNTD như vấn đề hàng hóa, bảo mật TTCN của NTD. Từ đó nêu bật lên những vấn đề pháp lý và khó khăn trong pháp luật Việt Nam hiện nay về bảo vệ NTD khi mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT. Luận văn còn nghiên cứu hệ thống luật pháp của một số nước như Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc về lĩnh vực NTD trong TMĐT. Kết hợp với những khó khăn đã được làm rõ và đúc kết kinh nghiệm quốc tế, bằng phương pháp luật học so sánh tác giả đưa ra những đề xuất với mục tiêu hoàn thiện pháp luật về BVQLNTD trong giao dịch trên sàn TMĐT. Một số đề xuất bao gồm: Xác định rõ mục tiêu tổng quát; mở rộng khái niệm về NTD; Bổ sung quy định về điều khoản không công bằng; Chú trọng pháp luật về cam kết, giao hàng, trả hàng, hoàn tiền, bảo hành; Trách nhiệm cung cấp thông tin trước và sau giao dịch; Quy định trách nhiệm sản phẩm cho bên kinh doanh hàng hóa; Bổ sung quy định liên quan đến bảo vệ TTCN; Đổi mới cơ chế giải quyết tranh chấp trên sàn TMĐT; Tăng mức chế tài xử phạt và xem xét ban hành luật TMĐT. Từ khóa: pháp luật; quyền lợi người tiêu dùng; bảo vệ người tiêu dùng; sàn thương mại điện tử.
Trang 2
iv ABSTRACT Title: Vietnam Consumer Protection Laws on purchasing goods in E-Commerce platform. This thesis aims to clarify the concepts of consumer, consumer rights, e-commerce, e-commerce platform, and the significance of consumer protection legislation governing transactions on e-commerce platform. The analytical method is also used to analyze the basic legal framework related to consumer protection when participating in transactions on e-commerce platforms, such as the responsibilities of the joined parties, information obligations, regulations on purchase contracts and sales of goods, liability related to goods, inspection authority, and dispute settlement. In addition, the author also gives some facts related to the protection of consumer management, such as the issue of goods and the confidentiality of consumers' personal information. Thereby highlighting the legal issues and difficulties in the current Vietnamese law to protect consumers when purchasing goods on the e- commerce platform. The study also examines the legal systems of some countries, such as Australia, Korea, and China, in the field of consumer protection in e-commerce. Combined with the difficulties that have been clarified and international experience, using the method of comparative jurisprudence, the author recommends enhancing the law on consumer protection in transactions on the e-commerce platform. Some recommendations include: Apparently defining the overall objective; Expanding the notion of consumer; Adding provisions on unfair terms; Focusing on the policies of commitment, delivery, return, refund, and warranty; Responsibility to provide information pre- and post-transaction; Stipulating product liability for goods trading parties; Supplementing regulations related to the protection of personal information; Renovating the dispute settlement mechanism on the e-commerce platform; Increasing the penalty of sanctions and considering disclosing the e-commerce law. Keyword: legislation, consumer rights; consumer protection; e-commerce platform.
Trang 3
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa NĐ-CP Nghị định – Chính phủ UBTVQH Ủy ban Thường vụ Quốc Hội United Nations Conference on Trade and UNCTAD Development - Hội nghị Liên hợp quốc tế về thương mại và phát triển Organization for Economic Cooperation and OCED Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Cục Cạnh tranh và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng – Cục CC&BVQLNTD Bộ Công Thương Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Cục TMĐT&KTS Thương NTD Người tiêu dùng BVQLNTD Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TMĐT Thương mại điện tử TTCN Thông tin cá nhân BLDS Bộ Luật Dân sự BLHS Bộ Luật Hình sự
Trang 4
vi MỤC LỤC Trang TÓM TẮT LUẬN VĂN.........................................................................................iii ABSTRACT ............................................................................................................iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT..................................................................................v MỞ ĐẦU...................................................................................................................1 1. Đặt vấn đề..........................................................................................................1 2. Mục tiêu của đề tài............................................................................................4 2.1. Mục tiêu tổng quát.......................................................................................4 2. Mục tiêu cụ thể ...............................................................................................4 3. Câu hỏi nghiên cứu...........................................................................................5 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...................................................................5 4.1. Đối tượng nghiên cứu..................................................................................5 4.2. Phạm vi nghiên cứu .....................................................................................5 5. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................6 6. Nội dung nghiên cứu.........................................................................................6 7. Đóng góp của đề tài ..........................................................................................7 8. Tổng quan tình hình nghiên cứu.....................................................................8 8.1. Nghiên cứu nước ngoài................................................................................8 8.2. Nghiên cứu trong nước..............................................................................10 CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN VỀ BVQLNTD TRONG GIAO DỊCH MUA BÁN HÀNG HÓA TRÊN SÀN TMĐT TẠI VIỆT NAM...........................................14 1.1. Khái quát về BVQLNTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT. .................................................................................................................14 1.1.1. Khái niệm NTD và quyền lợi NTD........................................................14
Trang 5
vii 1.1.2. Các đặc trưng của TMĐT và sàn TMĐT ...............................................17 1.1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của TMĐT .................................................17 1.1.2.2. Sàn TMĐT và các đặc trưng cơ bản của sàn TMĐT.......................19 1.1.3. Sự cần thiết của pháp luật BVQLNTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT .................................................................................................20 1.2. Khung pháp lý về BVQLNTD trong giao dịch trên sàn TMĐT.............23 1.2.1. Trách nhiệm của các bên khi tham gia mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT ..........................................................................................................................24 1.2.2. Quy định về thông tin khi giao dịch trên sàn TMĐT.............................27 1.2.3. Hợp đồng mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT........................................28 1.2.4. Quy định về trách nhiệm liên quan đến hàng hóa khi giao dịch trên sàn TMĐT...............................................................................................................31 1.2.5. Cơ quan giám sát và giải quyết tranh chấp về bảo vệ quyền lợi NTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT...................................................33 1.2.5.1. Cơ quan quản lý nhà nước về BVQLNTD và tổ chức bảo vệ NTD33 1.2.5.2. Giải quyết khiếu nại khi mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT ..........35 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1......................................................................................36 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BVQLNTD TRONG GIAO DỊCH MUA BÁN HÀNG HÓA TRÊN SÀN TMĐT .............................38 2.1. Các vi phạm phổ biến ả nh hưở ng đến quyền lợi NTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT...........................................................................38 2.1.1. Vi phạm liên quan đến hàng hóa............................................................38 2.1.1.1. Về chất lượng hàng hóa, hàng giả, hàng nhái..................................39 2.1.1.2. Về cung cấp thông tin cho NTD trước và sau giao dịch .................41 2.1.2. Vi phạm liên quan đến thông tin khách hàng.........................................43
Trang 6
viii 2.1.2.1. Về bảo vệ thông tin khách hàng ......................................................44 2.1.2.2. Về bảo vệ thông tin thanh toán........................................................46 2.2. Những vấn đề pháp lý và khó khăn trong thự c tiễn pháp luật Việt Nam về BVQLNTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT..............48 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2......................................................................................55 CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BVQLNTD TRONG GIAO DỊCH MUA BÁN HÀNG HÓA TRÊN SÀN TMĐT................................................................................................56 3.1. Kinh nghiệm quốc tế về BVQLNTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT. ..................................................................................................56 3.1.1. Hệ thống pháp luật Úc............................................................................57 3.1.1.1. Cấu trúc Luật NTD Úc ....................................................................57 3.1.1.2. Điều khoản hợp đồng không công bằng..........................................58 3.1.2. Hệ thống pháp luật Hàn Quốc ................................................................59 3.1.2.1. Đạo luật về bảo vệ NTD trong TMĐT ............................................59 3.1.2.2. Đạo luật trách nhiệm sản phẩm .......................................................62 3.1.2.3. Đạo luật bảo vệ TTCN.....................................................................63 3.1.3. Hệ thống pháp luật Trung Quốc.............................................................65 3.1.3.1. Luật NTD Trung Quốc ....................................................................66 3.1.3.2. Luật TMĐT Trung Quốc.................................................................68 3.2. Một số đề xuất hoàn thiện pháp luật về BVQLNTD trong giao dịch mua bán hàng hóa trên sàn TMĐT tại Việt Nam....................................................71 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3......................................................................................77 KẾT LUẬN ............................................................................................................78
Trang 7
ix DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH Hình 1: Tỷ lệ chấp nhận Cyberlaw ở các nước chậm phát triển, đang phát triển và phát triển trong năm 2021 (%)
Trang 8
1 MỞ ĐẦU 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Đại hội IX năm 2001, nước ta đã có sự chuyển mình mạnh từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế nền kinh tế thị trường với mục tiêu "Phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội, thực hiện dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.". Cũng từ đây, quan hệ mua bán, giao dịch giữa một bên là nhà sản xuất, kinh doanh hàng hoá và dịch vụ với một bên là tiêu dùng để phục vụ cho sinh hoạt, chi phí cá nhân, gia đình và tổ chức đã được xác lập. Nhất là khi cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba với sự xuất hiện và phổ cập rộng rãi của Internet, những ứng dụng đầu tiên về TMĐT đã xuất hiện tại Việt Nam. Thời gian gần đây, TMĐT phát triển đáng kể, cả về hình thức lẫn tính ứng dụng và dần trở thành kênh phân phối hàng hóa, dịch vụ hiện đại với nhiều tiện ích, là sự ưu tiên của nhiều NTD. Hoạt động TMĐT tại Việt Nam hiện đang trong giai đoạn tăng trưởng cao từ sau đại dịch COVID 19. Theo Cục TMĐT&KTS, tốc độ năm 2021 là 16% , còn năm 2020 với doanh thu bán lẻ đạt 13,7 tỷ USD1, đến năm 2022, con số này đã tăng lên 20% và 16,4 tỷ USD2. Về mặt pháp lý, các quy định đầu tiên cho hoạt động TMĐT đã được xây dựng từ năm 2013 với Nghị định 52/2013/NĐ-CP. Năm 2021, đại dịch Covid-19 đã đánh dấu sự trỗi dậy của TMĐT, là đòn bẩy bật nhanh sự dịch chuyển trong hành vi mua sắm của NTD từ các kênh truyền thống sang trực tuyến. Tuy nhiên, việc này đôi khi vượt qua sự giám sát quản lý của cơ quan chức năng, khiến cho NTD bị thiệt hại trước những hành vi bán hàng kém chất lượng, thậm chí khách hàng trả tiền trước mà không được giao hàng3. 1 Cục TMĐT&KTS (2022), "TMĐT Việt Nam 2022". 2 Cục TMĐT&KTS (2022), "Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tổng kết công tác năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023". 3 Tạp chí điện tử Quản lý Thị trường (2022), "Bảo vệ quyền lợi NTD trong bối cảnh TMĐT bùng nổ".
Trang 9
2 Theo báo cáo chỉ số TMĐT EIB 2022 của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM): "Lĩnh vực TMĐT tiếp tục duy trì được đà phát triển nhanh và ổn định. Ước tính năm 2021 lĩnh vực này đạt tốc độ tăng trưởng trên 20% và đạt quy mô trên 16 tỷ USD.4", chỉ số giao dịch TMĐT trung bình của các địa phương trong năm 2022 là 20.4 điểm, tăng hơn 2.4 lần năm 2021 là 8.5 điểm5. Bên cạnh sự phát triển vượt bậc của TMĐT, tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng được bán tràn lan trên các nền tảng thương mại trực tuyến đang có dấu hiệu gia tăng. Năm 2021, lực lượng quản lý thị trường và Cục TMĐT&KTS đã kiểm tra hơn 3.000 vụ lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng lậu, xử phạt với số tiền hơn 20 tỷ đồng. Các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương đã yêu cầu các nền tảng TMĐT rà soát và gỡ bỏ gần 14.000 sản phẩm, thiết bị hỗ trợ điều trị COVID-19... có dấu hiệu vi phạm trên gần 4.300 gian hàng6. Hình 1: Tỷ lệ chấp nhận Cyberlaw ở các nước chậm phát triển, đang phát triển và phát triển trong năm 2021 (%) Nguồn: UNCTAD 2021. 4 Hiệp hội TMĐT Việt Nam (2022), "Báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam 2022" tr.8 5 Chỉ số TMĐT của các địa phương trong báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam được tính theo 3 chỉ số thành phần chính: Nguồn nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin, Giao dịch thương mại điện tử giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng (B2C) và Giao dịch TMĐT giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B). 6 Báo điện tử Chính phủ (2022), "Vấn nạn hàng giả, hàng nhái trên internet".
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!