Trang 1
1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGÔ THANH LỘC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Thái Nguyên - 2020
Nội dung tài liệu
Trang 2
2 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGÔ THANH LỘC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN PHÚ XUYÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã ngành: 8 62 01 15 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Minh Thọ Thái Nguyên - 2020
Trang 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, khách quan cũng như chưa dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Ngô Thanh Lộc
Trang 4
ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Thị Minh Thọ đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban Giám hiệu, Khoa sau đại học - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã luôn giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn UBND huyện Phú Xuyên và các phòng ban khác trong huyện cùng toàn thể cán bộ và nhân dân các xã được chọn nghiên cứu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn ! Tác giả luận văn Ngô Thanh Lộc
Trang 5
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................i LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ...................................................v DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ...........................................................................vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN ......................................................................................vii MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài.......................................................................................1 2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................2 2.1. Mục tiêu chung ..............................................................................................2 2.2. Mục tiêu cụ thể..............................................................................................2 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................3 3.1. Đối tượng nghiên cứu....................................................................................3 3.2. Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................3 4. Những đóng góp mới, ý nghĩa lý luận và thực tiễn .............................................3 4.1. Ý nghĩa lý luận ..............................................................................................3 4.2. Ý nghĩa thực tiễn ...........................................................................................3 Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI......................................................4 1.1. Cơ sở lý luận .....................................................................................................4 1.1.1. Khái niệm về đất đai, đất nông nghiệp, hiệu quả sử dụng đất ...................4 1.1.2. Vai trò của đất nông nghiệp. ......................................................................6 1.1.3. Quan điểm về sử dụng đất nông nghiệp .....................................................7 1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.................8 1.2. Cơ sở thực tiễn về sử dụng đất và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ...........12 1.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới ...........................................................12 1.2.2. Kinh nghiệm sử dụng đất nông nghiệp một số địa phương trong nước...12 1.2.3. Bài học kinh nghiệm về nâng cao hiệu quả sử dụng đất ở Phú Xuyên ....19 Chương 2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.........20 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu .........................................................................20 2.1.1. Điều kiện tự nhiên ....................................................................................20 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội .........................................................................23 2.2. Nội dung nghiên cứu.......................................................................................24 2.3. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................25 2.3.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu ........................................................25 2.3.2. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp......................................................25
Trang 6
iv 2.3.3. Phương pháp thu thập tài liệu sơ cấp .......................................................25 2.3.4. Phương pháp xử lý số liệu........................................................................26 2.3.5. Phương pháp phân tích thông tin..............................................................26 2.3.6. Phương pháp phân tích SWOT.................................................................26 2.3.7. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp....27 Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................30 3.1. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên ................................30 3.1.1. Hiện trạng sử dụng đất huyện Phú Xuyên................................................30 3.1.2. Các vùng sản suất nông nghiệp huyện Phú Xuyên ..................................32 3.1.3. Hiện trạng các loại cây trồng chính trên đất nông nghiệp........................33 3.2. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên .........................................34 3.2.1. Thông tin chung các hộ điều tra ...............................................................34 3.2.2. Hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên về mặt kinh tế................................36 3.2.3. Hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên về mặt xã hội .................................52 3.2.4. Hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên về mặt môi trường .........................55 3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất tại Phú Xuyên ....................59 3.3.1. Các yếu tố về điều kiện tự nhiên ..............................................................59 3.3.2. Các yếu tố nguồn lực cho sản xuất nông nghiệp......................................59 3.3.3. Kết cấu hạ tầng nông thôn........................................................................62 3.3.4. Nhân tố thị trường ....................................................................................62 3.4. Đánh giá chung về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên .....62 3.5. Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên..............................................................................................................64 3.5.1. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện.....................................64 3.5.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Xuyên .................................................................................................................66 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.........................................................................76 1. Kết luận..............................................................................................................76 2. Khuyến nghị.......................................................................................................77 TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................78 PHỤ LỤC .................................................................................................................80
Trang 7
v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật BĐKH Biến đổi khí hậu CCNNN Cây công nghiệp ngắn ngày HQKT Hiệu quả kinh tế LHSDĐ Loại hình sử dụng đất LUT Kiểu sử dụng đất NSNN Ngân sách nhà nước NTM Nông thôn mới NN Nông nghiệp QLDA Quản lý dự án UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản
Trang 8
vi DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1. Phân cấp mức độ đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất ....28 Bảng 3.1: Cơ cấu sử dụng đất huyện Phú Xuyên .....................................................30 Bảng 3.2. Thống kê diện tích và cơ cấu đất nông nghiệp .........................................31 Bảng 3.3. Đặc điểm của chủ hộ điều tra ...................................................................34 Bảng 3.4. Tình hình đất đai của các hộ điều tra........................................................35 Bảng 3.5. Một số tư liệu chủ yếu sử dụng bình quân của các hộ..............................35 Bảng 3.6. Hiệu quả kinh tế loại hình sử dụng đất 2 vụ lúa .......................................38 Bảng 3.7. Hiệu quả kinh tế loại hình sử dụng đất 2 lúa - màu..................................39 Bảng 3.8. Hiệu quả kinh tế trên loại hình sử dụng đất 2 mùa - 1 lúa........................40 Bảng 3.9. Hiệu quả kinh tế trên loại hình sử dụng đất Chuyên màu và CCNNN ......1 Bảng 3.10. Hiệu quả kinh tế trên loại hình sử dụng đất cây ăn quả..........................49 Bảng 3.11. Hiệu quả kinh tế trên loại hình sử dụng đất hoa, cây cảnh.....................50 Bảng 3.12. Hiệu quả kinh tế trên loại hình sử dụng đất lúa - cá ...............................51 Bảng 3.13. Hiệu quả xã hội sử dụng đất tại Phú Xuyên ...........................................53 Bảng 3.14. Hiện trạng bón phân một số cây trồng chính tại Phú Xuyên..................58 Bảng 3.15. Ảnh hưởng của vốn đến hiệu quả sử dụng đất .......................................60 Bảng 3.16. Ảnh hưởng của trình độ kỹ thuật đến hiệu quả kinh tế ..........................61 Bảng 3.17. Kết quả phân tích SWOT........................................................................63 Bảng 3.18. Diện tích đề xuất các loại hình sử dụng đất theo đơn vị hành chính cấp xã ...................................................................................................................................68
Trang 9
vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Ngô Thanh Lộc 2. Tên luận văn: “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” 3. Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8.62.01.15 4. Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Với mục tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất nông nghiệp, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả trên địa bàn huyện Phú Xuyên - thành phố Hà Nội. Đồng thời góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đểđạt được mục tiêu nghiên cứu, trong đểtài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: thu thập số liệu thông qua các phòng ban của huyện, điều tra phỏng vấn trực tiếp người dân sản xuất nông nghiệp, cán bộ địa phương, cán bộ khuyến nông, xử lý số liệu bằng Excel, số liệu được phân tích bằng phương pháp thông kê mô tả, thống kê so sánh, phân tích SWOT để đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Xuyên cũng như phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đó. Đề tài đã thu được những kết quả sau: - Phú Xuyên có tổng số diện tích tự nhiên 17.110,46 ha; diện tích đất nông nghiệp có sự thay đổi theo các năm, năm 2018 đạt 11.238,66 ha; chiếm tỷ lệ lớn nhất với 65,68% DTTN. Nhóm đất phi nông nghiệp có 5.807,51 ha chiếm 33,94% DTTN, còn lại đất chưa sử dụng có 64,29 ha. Địa hình huyện Phú Xuyên được chia làm 2 tiểu vùng sinh thái theo tiêu chí về địa hình và các điều kiện sản xuất nông nghiệp. Đất canh tác tại Phú Xuyên bao gồm nhóm đất cát và nhóm đất phù sa. - Đề tài tiến hành đánh giá theo 3 tiêu chí về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Trong đó, kết quả đánh giá hiệu sử dụng đất về mặt kinh tế cho thấy, toàn huyện có 7 loại hình sử dụng đất chính với 61 kiểu sử dụng đất. Phần lớn các kiểu sử dụng đất đều cho hiệu quả ở mức cao. - Đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất tại phú xuyên: Yếu tố về điều kiện tự nhiên; Yếu tố về nguồn lực lao động, đất đai, vốn, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, trang thiết bị và phương tiên sản xuất; Kết cấu hạ tầng; thị trường.
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!