Đang tạo bản xem trước...
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LONG VĂN CÔNG NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ BỀN VỮNG VƯỜN QUỐC GIA PHIA OẮC - PHIA ĐÉN HUYỆN NGUYÊN BÌNH, TỈNH CAO BẰNG LUẬN VĂN THẠC SĨ LÂM NGHIỆP Thái Nguyên - 2020
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LONG VĂN CÔNG NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ BẢO VỆ BỀN VỮNG VƯỜN QUỐC GIA PHIA OẮC - PHIA ĐÉN HUYỆN NGUYÊN BÌNH, TỈNH CAO BẰNG Ngành: Lâm học Mã số: 8.62.02.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ LÂM NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. ĐẶNG KIM VUI TS. NGUYỄN TUẤN HÙNG Thái Nguyên - 2020
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2020 Tác giả luận văn Long Văn Công
ii LỜI CẢM ƠN Luận văn “Nghiên cứu cơ sở khoa học và đề xuất giải pháp quản lý bảo vệ bền vững vườn quốc gia Phia oắc - Phia đén, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng” được hoàn thành tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên theo chương trình đào tạo Cao học chuyên ngành Lâm học Khoá 26 (niên khóa 2018 - 2020). Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn, tác giả đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, Khoa Đào tạo sau Đại học, Khoa Lâm nghiệp, các thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên; các giảng viên tham gia giảng dạy lớp Cao học Lâm học Khóa 26; chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị trong khu vực nghiên cứu. Nhân dịp này, tác giả xin chân thành cảm ơn về sự giúp đỡ quý báu đó. Đặc biệt là tác giả xin có lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới người hướng dẫn khoa học GS.TS. Đặng Kim Vui, TS. Nguyễn Tuấn Hùng, đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, truyền đạt những kiến thức quý báu và dành những tình cảm tốt đẹp cho tác giả trong suốt thời gian học tập cũng như trong thời gian thực hiện luận văn. Cuối cùng tác giả xin chân thành cảmơn các đồng nghiệp, bạn bè và người thân trong gia đình đã luôn bên cạnh giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 11năm 2020 Tác giả luận văn Long Văn Công
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................1 LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ ii MỤC LỤC ............................................................................................................ iii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU....................................................................... viii DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH............................................................................ix MỞ ĐẦU ................................................................................................................1 1. Đặt vấn đề...........................................................................................................1 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ...........................................................................2 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn .......................................................3 3.1. Ý nghĩa khoa học .............................................................................................3 3.2. Ý nghĩa thực tiễn..............................................................................................3 Chương 1.TỔNG QUAN TÀI LIỆU ......................................................................3 1.1. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu ...........................................................3 1.2. Quản lý tài nguyên rừng bền vững trên thế giới..............................................5 1.3. Quản lý tài nguyên rừng bền vững ở Việt Nam.............................................12 1.3.1. Một số chương trình, hội nghị đánh giá công tác quản lý rừng bền vững..12 1.3.2. Nghiên cứu Quy định về quản lý rừng bền vững ở Việt Nam....................15 1.4. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội tại địa bàn nghiên cứu..........20 1.4.1. Điều kiện tự nhiên.......................................................................................20 1.4.2. Điều kiện dân sinh, kinh tế - xã hội và cơ sở hạ tầng .................................24 1.5. Các phân khu chức năng của VQG Phia Oắc - Phia Đén ..............................29 1.5.1. Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt ....................................................................29 1.5.2. Phân khu phục hồi sinh thái........................................................................32 1.5.3. Phân khu dịch vụ - hành chính ...................................................................36 1.5.4. Vùng đệm Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén .........................................38 Chương 2.NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................41 2.1. Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................41 2.2. Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................41 2.3. Nội dung nghiên cứu......................................................................................41
iv 2.4. Phương pháp nghiên cứu ...............................................................................41 2.4.1. Quan điểm và phương pháp tiếp cận nghiên cứu .......................................41 2.4.2. Phương pháp kế thừa tài liệu: .....................................................................42 2.4.3. Phương pháp phỏng vấn .............................................................................42 2.4.4. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu .........................................................46 Chương 3.KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN...................................47 3.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý bảo vệ rừng bền vững tại VQG Phia Oắc - Phia Đén, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng ....................................................47 3.1.1. Giá trị về lịch sử văn hóa ...........................................................................47 3.1.2. Giá trị về cảnh quan ....................................................................................48 3.1.3. Giá trị về thực nghiệm khoa học và giáo dục môi trường ..........................49 3.1.4. Giá trị về cung ứng dịch vụ môi trường .....................................................49 3.1.5. Hiện trạng rừng và các loại đất đai .............................................................51 3.1.6. Thảm thực vật và các hệ sinh thái...............................................................54 3.1.7. Các giá trị về đa dạng sinh học, nguồn gen sinh vật...................................57 3.1.8. Các giá trị về nguồn gen sinh vật................................................................60 3.2. Đánh giá các hoạt động quản lý bảo vệ và quy hoạch phát triển rừng tại VQG Phia oắc - Phia Đén. ...............................................................................60 3.2.1. Đánh giá về công tác tổ chức......................................................................60 3.2.2. Đánh giá công tác quản lý bảo vệ rừng ......................................................61 3.2.3. Đánh giá một số tác động của người dân đến VQG ...................................63 3.2.4. Đánh giá ảnh hưởng của các bên liên quan trong công tác quản lý bảo vệ rừng tại khu vực nghiên cứu......................................................................65 3.2.5. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong QLBVR tại khu vực nghiên cứu..........................................................................................69 3.2.6. Đánh giá về thực trạng đầu tư trong quản lý bảo vệ rừng ..........................72 3.2.7. Một số dự báo ảnh hưởng đến quản lý bảo vệ rừng tại địa điểm nghiên cứu.............................................................................................................76 3.2.8. Đánh giá thực trạng quy hoạch phát triển rừng đặc dụng Phia Oắc - Phia Đén. ............................................................................................................80
v 3.3. Một số giải pháp chủ yếu quản lý bền vững VQG Phia Oắc - Phia Đén, tỉnh Cao Bằng. ......................................................................................................93 3.3.1. Giải pháp về tổ chức và quản lý .................................................................93 3.3.2. Giải pháp quản lý bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng..................93 3.3.3. Giải pháp nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ............................95 3.3.4. Giải pháp về quản lý đất đai .......................................................................96 3.3.5. Giải pháp thu hút đầu tư .............................................................................97 3.3.6. Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực, liên kết vùng và hợp tác quốc tế.........97 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................99 1. Kết luận.............................................................................................................99 2. Kiến nghị.........................................................................................................100 TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................101
vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT BKHĐT - Bộ Kế hoạch đầu tư BTNMT - Bộ Tài nguyên môi trường BNN&PTNT - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BTC - Bộ Tài chính BXD - Bộ Xây dựng BVNN - Bảo vệ nghiêm ngặt BQL - Ban quản lý CP - Chính phủ CT - Chỉ thị CSHT - Cơ sở hạ tầng CBD - Công ước về Đa dạng sinh học DLST - Du lịch sinh thái DVHC - Dịch vụ hành chính DVDL - Dịch vụ du lịch DVMTR - Dịch vụ môi trường rừng GPS - Máy định vị HĐND - Hội đồng nhân dân IUCN - Tổ Chức Bảo Tồn Thiên nhiên Quốc tế KTXH - Kinh tế xã hội KBTTN - Khu bảo tồn thiên nhiên KL - Kiểm lâm NĐ - Nghị định NQ - Nghị quyết PCCCR - Phòng cháy chữa cháy rừng PHST - Phục hồi sinh thái QĐ - Quyết định
vii QL&BVR - Quản lý và bảo vệ rừng QLRBV - Quản lý rừng bền vững QH - Quốc hội RĐD - Rừng đặc dụng TT - Thông tư TTLT - Thông tư liên tịch TTg - Thủ tướng Chính phủ TV - Thực vật UBND - Uỷ ban nhân dân VQG - Vườn quốc gia VP - Văn phòng VHTT&DL - Văn hóa thể thao và du lịch WWF - Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên
viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Đặc trưng cơ bản phân khu bảo vệ nghiêm ngặt ......................................29 Bảng 1.2: Đặc trưng cơ bản phân khu phục hồi sinh thái .........................................32 Bảng 1.3: Đặc trưng cơ bản phân khu dịch vụ - hành chính.....................................36 Bảng 1.4: Đặc điểm cơ bản vùng đệm VQG Phia Oắc - Phia Đén...........................38 Bảng 3.1: Thống kê kinh phí thu được từ chi trả dịch vụ môi trường rừng..............50 Bảng 3.2: Hiện trạng rừng và đất lâm nghiệp VQG Phia Oắc - Phia Đén................51 Bảng 3.3: Hiện trạng trữ lượng rừng VQG Phia Oắc - Phia Đén .............................53 Bảng 3.4: Thành phần thực vật VQG Phia Oắc - Phia Đén......................................57 Bảng 3.5: Thành phần động vật VQG Phia Oắc - Phia Đén.....................................58 Bảng 3.6: Cấp nguy hiểm của động vật quý hiếm ....................................................59 Bảng 3.7. Hiện trạng cơ cấu tổ chức VQG Phia Oắc - Phia Đén..............................60 Bảng 3.8. Thống kê số vụ vi phạm luật BV&PTR đã xử lý .....................................63 Bảng 3.9. Thống kê các vụ vi phạm về PCCCR .......................................................63 Bảng 3.10: Thống kê tác động của người dân đến VQG ..........................................64 Bảng 3.11: Kết quả phân tích sơ đồ Venn ................................................................67 Bảng 3.12: Kết quả thực hiện so với Quy hoạch đã được phê duyệt........................72 Bảng 3.13: Thống kê hoạt động hỗ trợ vùng đệm của VQG ....................................75 Bảng 3.14: Dự báo dân số thuộc vùng lõi và vùng đệm Vườn quốc gia ..................76 Bảng 3.15: Thống kê hoạt động du lịch sinh thái, giai đoạn 2014 - 2019 ................79 Bảng 3.16: Khối lượng diện tích bảo vệ rừng...........................................................80 Bảng 3.17: Khối lượng diện tích khoanh nuôi tái sinh tự nhiên ...............................81 Bảng 3.18: Khối lượng diện tích trồng rừng .............................................................82 Bảng 3.19: Khối lượng hạng mục xây dựng hoàn thành đến năm 2030...................85 Bảng 3.20: Khối lượng xây dựng - mua trang thiết bị PCCCR ................................87 Bảng 3.21: Khối lượng xây dựng hệ thống đường tuần tra đến năm 2030...............88 Bảng 3.22: Đặc trưng sản phẩm dịch vụ, du lịch ......................................................89 Bảng 3.23: Đặc trưng các khu dịch vụ, du lịch trọng điểm ......................................90 Bảng 3.24: Khối lượng xây dựng hạ tầng dịch vụ, du lịch trọng điểm.....................92
ix DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH Hình 1.1: Sơ đồ vị trí vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén……………...…………21 Hình 3.1: Sơ đồ Venn về ảnh hưởng các bên liên quan trong công tác quản lý bảo vệ rừng tại VQG Phia Oắc - Phia Đén...................................................................65
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!