Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG BÙI VĨNH THANH Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 Họ và tên học viên: Bùi Vĩnh Thanh Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hoàng Anh Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2023
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam kết luận văn này là đề tài nghiên cứu độc lập của riêng cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của Cô TS. Nguyễn Thị Hoàng Anh và sự trao đổi với chuyên gia, bạn bè, đồng nghiệp. Các nguồn tài liệu trích dẫn, các số liệu sử dụng và nội dung trong luận văn này là trung thực và được chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch. Đồng thời, tôi cam đoan rằng kết quả nghiên cứu này chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tôi xin chịu trách nhiệm cá nhân về luận văn của mình. Tp. HCM, ngày 10 tháng 01 năm 2023 Người thực hiện luận văn Bùi Vĩnh Thanh
LỜI CÁM ƠN Đầu tiên, tôi xin gửi lời cám ơn Ban Lãnh đạo Cơ sở 2 tại Tp. Hồ Chí Minh - Trường Đại học Ngoại Thương cùng các Thầy, Cô giảng viên đã giảng dạy trong suốt quá trình đào tạo, học tập để tôi hoàn thành chương trình học trong khoảng thời gian vừa qua. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến giảng viên hướng dẫn khoa học Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoàng Anh. Cô đã luôn động viên, góp ý, định hướng cho tôi hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin cám ơn đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn bên tôi, cổ vũ và động viên tôi để có thể hoàn thành tốt chương trình học trong khoảng thời gian qua. Tôi xin chân thành cám ơn! Tp. HCM, ngày 10 tháng 01 năm 2023 Người thực hiện luận văn Bùi Vĩnh Thanh
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CÁM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH VẺ, BẢNG BIỂU.................................................................. i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................... ii TÓM TẮT TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ...................................................... iii CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ...................................1 1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu...............................................................................1 1.2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu .....................................................................1 1.3 Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu...............................................................................4 1.4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ...........................................................................5 1.5 Phương pháp nghiên cứu......................................................................................5 1.6 Điểm mới của đề tài............................................................................................. 6 1.7 Kết cấu luận văn...................................................................................................7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN.............................................................................8 2.1 Tổng quan về doanh nghiệp và cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa .....................8 2.1.1 Khái niệm, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa......................................................8 2.1.2 Các vấn đề liên quan đến hoạt động cho vay DNNVV..........................................10 2.1.3 Quy trình cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp........................................15 2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay của ngân hàng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ....................................................................................................20 2.2.1 Các yếu tố thuộc về ngân hàng ................................................................................20 2.2.2 Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp...........................................................................25 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................30 3.1 Quy trình nghiên cứu .........................................................................................30 3.2 Nghiên cứu sơ bộ ............................................................................................... 30 3.2.1 Thiết kế nghiên cứu sơ bộ ........................................................................................30 3.2.2 Kết quả nghiên cứu sơ bộ.........................................................................................32 3.3 Giả thiết nghiên cứu ........................................................................................... 36
3.4 Nghiên cứu chính thức .......................................................................................37 3.4.1 Thiết kế bảng câu hỏi................................................................................................37 3.4.2 Mẫu nghiên cứu.........................................................................................................38 3.4.3 Triển khai thu thập dữ liệu ........................................................................................39 3.4.4 Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu......................................................................40 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................ 45 4.1 Tình hình hoạt động của ngân hàng đối với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tiền Giang................................................................................................................45 4.2 Kết quả các kiểm định CMB..............................................................................47 4.3 Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha...............................................48 4.4 Phân tích nhân tố khám phá EFA.......................................................................51 4.5 Phân tích nhân tố khẳng định CFA ....................................................................55 4.5.1 Đo lường độ phù hợp qua tính đơn hướng..............................................................55 4.5.2 Đo lường độ phù hợp qua mô hình đo lường ..........................................................56 4.6 Kết quả nghiên cứu và kiểm định ......................................................................57 4.6.1 Kết quả hồi quy và các kiểm định............................................................................57 4.6.2 Sự tác động qua lại giữa các biến độc lập trong mô hình.......................................62 4.6.3 Sự khác biệt về quyết định cho vay theo loại hình NH..........................................63 4.7 Đánh giá tác động của các yếu tố đến quyết định cho vay của NH...................64 4.7.1 Ảnh hưởng của phương án vay đến quyết định cho vay ........................................64 4.7.2 Ảnh hưởng của tài sản tài chính đến quyết định cho vay.......................................64 4.7.3 Ảnh hưởng của kỳ hạn vay đến quyết định cho vay...............................................65 4.7.4 Ảnh hưởng Độ tin cậy của doanh nghiệp đến quyết định cho vay........................66 4.7.5 Ảnh hưởng của tuổi và kinh nghiệm của doanh nghiệp đến quyết định cho vay.66 4.7.6 Ảnh hưởng của ngành nghề kinh doanh đến quyết định cho cho vay...................67 4.7.7 Ảnh hưởng của Ấn tượng ban đầu đến quyết định cho vay...................................67 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ...........................................69 5.1 Một số kết luận...................................................................................................69 5.2 Hàm ý quản trị....................................................................................................70 5.2.1 Xây dựng phương án vay cụ thể, chi tiết.................................................................71
5.2.2 Xây dựng lịch sử tín dụng tốt và minh bạch về tài chính.......................................71 5.2.3 Chứng minh khả năng tài chính của công ty...........................................................71 5.2.4 Tận dụng các nguồn tài sản để nâng cao giá trị đảm bảo .......................................72 5.2.5 Sử dụng vốn vay đúng mục đích và hiệu quả .........................................................72 5.2.6 Tạo ấn tượng tốt và mốt quan hệ tốt đối với ngân hàng.........................................72 5.3 Một số hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo .................................................73 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC
i DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU Hình 2.1 Quy trình cấp tín dụng của ngân hàng ................................................18 Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu .......................................................................... 37 Hình 3.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất................................................................40 Hình 4.1 Mô hình CFA ...................................................................................... 63 Hình 4.2 Mô hình hồi quy .................................................................................. 66 Bảng 3.1 Khái niệm và mã hóa các biến............................................................40 Bảng 3.2 Giả thuyết nghiên cứu.........................................................................43 Bảng 3.3 Đặc điểm của đối tượng khảo sát .......................................................47 Bảng 4.1 Kết quả phân tích đơn nhân tố............................................................ 55 Bảng 4.2 Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo ........................................ 56 Bảng 4.3 Kết quả phân tích KMO -Bartlett's Test và phương sai trích............. 60 Bảng 4.4 Ma trận xoay cho các biến độc lập ..................................................... 60 Bảng 4.5 Kết quả phân tích EFA cho biến phụ thuộc........................................ 62 Bảng 4.6 Kết quả mô hình đo lường trong CFA................................................ 64 Bảng 4.7 Kết quả hồi quy................................................................................... 67 Bảng 4.8 Kết quả kiểm định BOOTSTAP......................................................... 69 Bảng 4.9 Kết quả phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập ........................ 70 Bảng 4.10 Kết quả phân tích sự khác biệt về quyết định cho vay ..................... 72
ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CIC : Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia DN : Doanh nghiệp DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa GDP : Tổng sản phẩm quốc nội HĐCV : Hợp đồng cho vay HĐKD : Hoạt động kinh doanh HTLS : Hỗ trợ lãi suất KT-XH : Kinh tế - Xã hội L/C : Thư tín dụng LSCV : Lãi suất cho vay LSHĐ : Lãi suất huy động NH : Ngân hàng NHNN : Ngân hàng nhà nước NHTM : Ngân hàng thương mại NNNT : Nông nghiệp nông thôn TB : Trung bình TCTD : Tổ chức tín dụng TMCP : Thương mại cổ phần TSCĐ : Tài sản cố định VND : Việt Nam Đồng KDSX : Kinh doanh sản xuất
iii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Nghiên cứu này nhằm mục đích xem xét đến các yếu tố tác động đến quyết định của NH trong việc duyệt vay đối với nhóm khách hàng tổ chức là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ở tỉnh Tiền Giang. Các lý thuyết về DNNVV, hoạt động cho vay của NH (NHTM) đã cung cấp khung lý thuyết trong xác định các yếu tố quyết định khả năng tiếp cận thành công vốn vay của NHTM đối với DNNVV. Một cuộc khảo sát đã được thực hiện với 284 cán bộ, nhà quản lý NH tại tỉnh Tiền Giang. Nội dung khảo sát bao gồm thông tin về nhân khẩu và quan điểm của đối tượng được khảo sát trong việc đánh giá uy tín tín dụng của các DNNVV bao gồm các thông tin như: Độ tin cậy, tài sản, tình hình tài chính, ngành nghề kinh doanh, thời gian hoạt động, nhu cầu vay vốn… Các phát hiện đã được diễn giải và xác định 07 nhân tố sau đây có tác động đến quyết định xét duyệt cho các DNNVV vay vốn: Tài sản tài chính; Phương án vay; Kỳ hạn cho vay; Độ tin cậy của DN; Thời gian hoạt động của DN; lĩnh vực hoạt động và ấn tượng ban đầu của nhân sự thẩm định vay, phương án vay. Ngoài ra, tác giả cũng xây dựng thành công mô hình hồi quy tổng quát đo lường và dự báo các yếu tố sẽ ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV, khả năng dự báo đúng của mô hình là 74,5% và phù hợp với dữ liệu tổng thể. Do vậy, nghiên cứu sẽ giúp cho các TCTD có thể tham khảo và đưa vào tài liệu đào tạo về công tác cho vay DNNVV. Đồng giúp cho các DNNVV xác định được các yếu tố thuộc về DN tác động đến quyết định cho vay của các NHTM để đưa ra những giải pháp cần thực hiện để có thể tiếp cận được vốn vay NH nhằm phát triển DN.
1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu Tại Việt Nam, hàng năm, các DNNVV đóng góp khoảng 40% GDP, 30% ngân sách nhà nước, 30% giá trị sản lượng công nghiệp, 30% giá trị hàng hóa xuất khẩu và tạo lập việc làm cho 60% người lao động (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2020). Để duy trì được hiệu quả kinh doanh, gia tăng khả năng sản xuất, mở rộng thị trường, các DNNVV phải tăng cường khả năng đầu tư như: Trang bị nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng thiết bị, công nghệ ứng dụng, đội ngũ nhân lực, … Tuy nhiên, với khả năng quản lý dòng tiền còn nhiều hạn chế, minh bạch chứng từ, báo cáo tài chính chưa thực sự rõ ràng, tài sản chưa đảm bảo, chiến lược kinh doanh chưa thực sự phù hợp, các DNNVV còn gặp nhiều thách thức trong tiếp cận vốn vay của các NH. Về phía NH, hầu hết việc xét duyệt vay sẽ khó thực hiện khi thông tin liên quan đến DNNVV có nhu cầu vay vốn còn chưa thực sự đầy đủ, chính xác. Các NH gặp nhiều khó khăn trong đánh giá mức độ tin cậy và khả năng hoàn vốn của tổ chức. Cùng với đó, các NH không thể khắc phục các rủi ro khách quan thuộc về DNNVV như tài sản thế chấp chưa đảm bảo, tỷ lệ phá sản cao, khả năng đạt chỉ số lợi nhuận kỳ vọng thấp trong điều kiện kinh tế nhiều biến động (Bernini & Montagnoli, 2017). Hiện nay, tại Tiền Giang, chỉ 25% DNNVV có khả năng tiếp cận được các nguồn vay vốn từ NH và các TCTD (Theo Báo cáo Cục Thống kê Tỉnh Tiền Giang 2022). Đây được xem như là một tỷ lệ thấp để đảm bảo khả năng phát triển của các DNNVV tại tỉnh này và sức đóng góp cho nền kinh tế trong các giai đoạn tiếp theo. Đặc biệt, sau đại dịch Covid-19, hàng ngàn DN đã gặp khó khăn về tài chính dẫn đến ngừng hoạt động hoặc giải thể. Do đó để hiểu rõ hơn về các tiêu chuẩn được cấp tín dụng bởi các NH, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm giúp các DN tại tỉnh Tiền Giang tiếp cận được nguồn tài chính, tác giả tiến hành nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay của NH đối với các DNNVV trên địa bàn tỉnh này. 1.2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu 1.2.1 Nghiên cứu nước ngoài
2 Các nghiên cứu trước đây cho thấy các DNNVV hỗ trợ phát triển quá trình công nghiệp hóa ở các khu vực nông thôn bằng cách liên kết với khu vực đô thị có tổ chức hơn. Các tài liệu cho thấy các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc vay vốn do hồ sơ tài chính không đáp ứng được yêu cầu cho vay của các tổ chức tín dụng (TCTD) (Beck và cộng sự, 2011; Wang, 2016). Ở một số nghiên cứu khác cho thấy yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến việc tiếp cận vốn NH là quy mô DN và tuổi công ty là vì các công ty lớn hơn và lâu đời hơn phải đối mặt với ít vấn đề về bất cân xứng thông tin hơn (Chinonso và Zhen, 2016); nhưng cũng có nghiên cứu lại cho thấy các công ty lớn hơn và lâu đời hơn khó vay vốn NH hơn (Clarke, Cull, & Kisunko, 2012; Lee & Drever, 2014; Levenson & Willard, 2000; Nikaido, Pais, & Sarma, 2015). Sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19 ngay từ đầu năm 2020 đã ảnh hưởng nặng nề đến mọi mặt của đời sống KT - XH trong nước và quốc tế. Trong đó, DN là một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Điều này đã khiến các tổ chức tài chính phải thận trọng hơn và việc xử lý tín dụng đã trở nên phức tạp hơn, khiến các DNNVV cảm thấy khó hiểu về các thủ tục và quyết định để xử lý khoản vay. Nhiều DNNVV trong lĩnh vực dịch vụ không sở hữu bất động sản, nhà máy, trang thiết bị sản xuất vì vậy rất khó để các TCTD cung cấp bất kỳ hình thức tài trợ vốn nào (Carbo-Valverde, Rodriguez-Fernandez, & Udell, 2016; Duygan-Bump, Levkov, & Montoriol-Garriga, 2015; Hughes, 2009; Shen, Shen, Xu, & Bai, 2009). Khả năng vay vốn NH hay TCTD là một yếu tố chính ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và thành công của các DNNVV, do đó việc tiếp cận đầy đủ tài chính là rất quan trọng để cho phép các DNNVV đóng góp vào sự phát triển kinh tế của quốc gia. Từ góc độ của NH, việc tài trợ cho các DNNVV thường được coi là có rủi ro cao hơn do sự không rõ ràng về thông tin so với các công ty lớn hơn (Bose, MacDonald & Tsoukas, 2016). Nghiên cứu của Aysa Ipek Erdogan (2018) cho thấy các NH đánh giá DN để quyết định tài trợ vốn dựa vào mức độ góp vốn của chủ sở hữu vào DN, khả năng sinh lời của công ty, các hệ số nợ, hệ số thanh toán hiện hành và dòng tiền của công ty. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các vốn vay NH bao gồm: Thời gian quan hệ của công ty với NH, lĩnh vực kinh doanh mà công ty hoạt động, tuổi của công ty và ấn tượng có được từ lần gặp đầu tiên khi thẩm định thực tế của NH tại
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!