Trang 1
LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập và nghiên cứ luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế và quản lý với đề tài “Giải pháp tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ” đã được hoàn thành. Tác giả xin chân thành cảm ơn các Thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Thủy Lợi, cùng bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Đặc biệt tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn đã trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện Lâm Thao đã cung cấp số liệu, tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn. Do hạn chế về thời gian, kiến thức khoa học và kinh nghiệm thực tế của bản than chưa nhiều nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp tận tình của các thầy giáo, cô giáo và bạn bè để bài luận văn hoàn thiện hơn, góp một phần nào đó vào việc tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Quốc Việt i
Trang 2
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn. Những thông tin, dữ liệu, số liệu đưa ra trong luận văn được trích dẫn rõ ràng, đầy đủ về nguồn gốc. Nội dung của luận văn có tham khảo và sử dụng một số thông tin, tài liệu từ các nguồn sách, tạp chí được liệt kê trong danh mục các tài liệu tham khảo. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của tôi. Tác giả luận văn Nguyễn Quốc Việt ii
Trang 3
MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN...................................................................................................................i LỜI CAM ĐOAN........................................................................................................... ii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ............................................................................................vi DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................... vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT............................................................................. viii PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC .................................................................................5 1.1 Những vấn đề cơ bản về Bảo hiểm xã hội ............................................................5 1.1.1 Khái niệm về Bảo hiểm xã hội....................................................................5 1.1.2 Vai trò của Bảo hiểm xã hội........................................................................7 1.1.3 Bản chất của Bảo hiểm xã hội.....................................................................8 1.1.4 Đối tượng của Bảo hiểm xã hội ..................................................................9 1.1.5 Hệ thống các chế độ Bảo hiểm xã hội.......................................................10 1.1.6 Quỹ Bảo hiểm xã hội.................................................................................10 1.2 Văn bản pháp lý về quản lý bảo hiểm xã hội......................................................12 1.3 Công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc .................................................13 1.3.1 Khái niệm thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc..................................................13 1.3.2 Vai trò của công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc .....................14 1.3.3 Nội dung của công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc..................16 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc.........31 1.4.1 Các yếu tố khách quan ..............................................................................31 1.4.2 Các yếu tố chủ quan..................................................................................35 1.5 Kinh nghiệm của một số địa phương về công tác quản lý thu BHXH bắt buộc.36 1.5.1 Kinh nghiệm công tác quản lý thu BHXH bắt buộc của huyện Thanh Ba ............................................................................................................................36 1.5.2 Kinh nghiệm công tác quản lý thu BHXH bắt buộc của huyện Hạ Hòa ..37 1.5.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho BHXH huyện Lâm Thao ........................38 1.6 Các công trình nghiên cứu có liên quan..............................................................40 iii
Trang 4
Kết luận chương 1 .........................................................................................................44 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ ........................................45 2.1 Giới thiệu chung về huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ và cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ................................................................................45 2.1.1 Giới thiệu chung về huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ...............................45 2.1.2 Giới thiệu về Bảo hiểm xã hội huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ...............53 2.2 Giới thiệu về tình hình công tác quản lý bảo hiểm xã hội của Việt Nam...........58 2.3 Phân tích thực trạng công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ...........................................................................................60 2.3.1 Phân tích thực trạng các văn bản pháp lý của Nhà nước, văn bản hành chính của huyện Lâm Thao, Phú Thọ................................................................60 2.3.2 Thực trạng công tác kế hoạch thu BHXH bắt buộc..................................65 2.3.3 Tình hình thu BHXH bắt buộc tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ .........67 2.3.4 Công tác quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc ..............70 2.3.5 Công tác quản lý phương thức và mức thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc.....72 2.3.6 Quy trình thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc...................................................75 2.3.7 Quản lý tổ chức thu bảo hiểm xã hội bắt buộc .........................................77 2.3.8 Thanh tra, kiểm tra việc thu nộp Bảo hiểm xã hội bắt buộc.....................79 2.4 Đánh giá công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ..............................................................................................................82 2.4.1 Những kết quả đạt được............................................................................82 2.4.2 Tồn tại hạn chế..........................................................................................83 2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại và hạn chế..............................................86 Kết luận chương 2 .........................................................................................................89 CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ...........................................................................................................91 3.1 Định hướng và mục tiêu tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ..................................................................91 3.1.1 Mục tiêu ....................................................................................................91 iv
Trang 5
3.1.2 Định hướng................................................................................................91 3.2 Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao trong những năm tới......................................................................93 3.2.1 Giải pháp về quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.......................93 3.2.2 Giải pháp về công tác thông tin tuyên truyền chính sách BHXH.............95 3.2.3 Cải cách thủ tục hành chính trong quản lý thu BHXH .............................96 3.2.4 Giải pháp về kiện toàn bộ máy quản lý thu BHXH bắt buộc ...................97 3.2.5 Ứng dụng CNTT trong công tác quản lý thu BHXH bắt buộc.................98 3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đôn đốc công tác quản lý thu BHXH bắt buộc......................................................................................101 3.2.7 Giải pháp về phối kết hợp với các ban ngành liên quan trong quá trình thực hiện...........................................................................................................106 3.2.8 Nhóm giải pháp liên quan đến chính sách ..............................................107 3.3 Một số kiến nghị................................................................................................108 3.3.1 Đối với Nhà nước....................................................................................108 3.3.2 Đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ......................................109 Kết luận chương 3 .......................................................................................................110 KẾT LUẬN .................................................................................................................111 v
Trang 6
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH Sơ đồ 1.1 Quy trình quản lý thu - nộp BHXH bắt buộc................................................24 Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức BHXH huyện Lâm Thao......................................................56 Sơ đồ 2.2 Quy trình thu BHXH bắt buộc tại huyện Lâm Thao.....................................75 Sơ đồ 2.3 Trình tự thủ tục tham gia BHXH lần đầu .....................................................76 vi
Trang 7
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Biến động sử dụng đất huyện Lâm Thao 2016- 2018....................................48 Bảng 2.2 Một số chỉ tiêu về dân số huyện Lâm Thao...................................................50 Bảng 2.3 Kết quả thực hiện kế hoạch thu tại BHXH huyện Lâm Thao........................66 giai đoạn 2016-2018......................................................................................................66 Bảng 2.4 Kết quả thu BHXH bắt buộc của BHXH huyện Lâm Thao...........................67 giai đoạn 2016 - 2018....................................................................................................67 Bảng 2.5 Tình hình quản lý số lượng lao động tham gia BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao từ 2016-2018.....................................................................................71 Bảng 2.6 Tổng quỹ lương trích nộp BHXH trên địa bàn huyện Lâm Thao giai đoạn 2016-2018......................................................................................................................72 Bảng 2.7 Tổng quỹ lương thực tế trích nộp BHXH của các đơn vị trên địa bàn huyện Lâm Thao giai đoạn 2016-2018 ....................................................................................73 Bảng 2.8 Tình hình kiểm tra đóng BHXH của BHXH huyện Lâm Thao.....................79 Bảng 2.9 Tình hình nợ đọng BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao.................80 giai đoạn 2016-2018......................................................................................................80 Bảng 2.10 Lãi suất chậm nộp ........................................................................................87 Bảng 3.1 Quy trình thu BHXH bắt buộc.....................................................................103 vii
Trang 8
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Dạng viết tắt Dạng đầy đủ ASXH An sinh xã hội BHXH Bảo hiểm xã hội BHXH BB Bảo hiểm xã hội bắt buộc BHYT Bảo hiểm y tế CBVC Cán bộ viên chức CNTT Công nghệ thông tin DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp nhà nước ĐTNN Đầu tư nước ngoài HCSN Hành chính sự nghiệp KCB Khám chữa bệnh LĐ Lao động LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội N L Đ N g ười l a o độn g N S D L Đ Người sử dụng lao động NSNN Ngân sách nhà nước TNLĐ Tai nạn lao động viii
Trang 9
PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Nước ta đang trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ngày càng quan tâm, chú trọng đến công tác An sinh xã hội. Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống An sinh xã hội, các chính sách BHXH góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn định tình hình chính trị - xã hội, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc mở rộng và hoàn thiện chế độ, chính sách BHXH cần có bước đi, lộ trình phù hợp tình hình thực tế của đất nước. Phát triển hệ thống BHXH đồng bộ với phát triển các dịch vụ xã hội, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân; tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH. Trong ngành BHXH nói chung thì công tác thu BHXH giữ vị trí trọng tâm, thu BHXH được triển khai thực hiện tạo ra một quỹ tài chính, gọi là quỹ BHXH. Quỹ BHXH là quỹ tài chính độc lập, tập trung vào ngân sách Nhà nước. Quỹ BHXH có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp phát triển BHXH; đảm bảo việc chi trả các chế độ cho các đối tượng tham gia, hưởng BHXH và cho ngành BHXH hoạt động có hiệu quả. Quỹ BHXH được hình thành từ các nguồn như: Sự đóng góp của người lao động (NLĐ), đóng góp của người sử dụng lao động (NSDLĐ), nguồn ngân sách hỗ trợ của Nhà nước và thu từ các nguồn khác. Công tác thu BHXH được tiến hành đều đặn từng quý đối với tất cả các ngành, các đơn vị có sử dụng lao động sẽ giúp nhà nước trong việc giảm chi từ ngân sách nhà nước trong việc chi trả chế độ BHXH, mà các khoản chi này từ ngân sách nhà nước là rất lớn. Điều này càng khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác thu trong ngành BHXH. Hiện nay trên cả nước nói chung, địa bàn huyện Lâm thao tỉnh Phú Thọ nói riêng, bên cạnh các đơn vị thực hiện tốt các chế độ, chính sách cho người lao động thì vẫn còn 1
Trang 10
nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức và các doanh nghiệp chưa thực hiện nghiêm túc các quy định về công tác BHXH. Tình trạng vi phạm xảy ra như trốn đóng, đóng không đủ số lao động thực tế làm việc tại doanh nghiệp, không đúng đối tượng, đóng không đúng với mức lương làm căn cứ đóng BHXH... Trong khi công tác giám sát của các cơ quan chức năng quản lý nhà nước về BHXH còn hạn chế, việc áp dụng chính sách pháp luật về BHXH ở một số ngành, một số các cấp chưa thực sự được quan tâm chú trọng. Việc xử lý những sai phạm trong lĩnh vực BHXH còn nhiều bất cập như mức xử phạt hành chính còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Công tác thanh, kiểm tra của các ngành chức năng chưa kịp thời và thiếu đồng bộ. Việc truy cứu trách nhiệm đối với NSDLĐ vi phạm pháp luật BHXH còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng vi phạm thường xuyên và chậm khắc phục hậu quả làm ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ. Mặc dù chính sách BHXH đã được nhiều sửa đổi, bổ sung, hoạt động quản lý thu BHXH đã có nhiều thay đổi, cải tiến rõ rệt, song hiệu quả của công tác thu bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao còn hạn chế, tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH vẫn còn diễn ra gây ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của NLĐ và nguồn quỹ BHXH. Trong nguồn thu của BHXH việc thu BHXH bắt buộc chiếm tỷ lệ cao, xuất phát từ thực trạng quản lý thu BHXH bắt buộc của BHXH huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, tôi nghiên cứu đề tài “Giải phát tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc nhằm đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý BHXH bắt buộc của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ đáp ứng mục tiêu an sinh xã hội mà Đảng và Nhà nước đặt ra. 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VỊ NGHIÊN CỨU 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu tập trung chủ yếu vào nội dung: Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao. 2
Trang 11
3.2. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, không đề cập tới quản lý BHXH tự nguyện, BHYT và đối tượng thuộc lực lượng vũ trang tham gia BHXH. - Về không gian: BHXH huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. - Về thời gian: + Các số liệu nghiên cứu được thu thập chủ yếu từ năm 2016-2018 + Thời gian nghiên cứu đề tài từ 2017 đến 2018 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và sử dụng các phương pháp cụ thể như: phương pháp khái quát hóa, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích - tổng hợp, khảo sát điều tra chọn mẫu để nghiên cứu thực trạng quản lý thu BHXH bắt buộc tại địa bàn huyện Lâm Thao và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý BHXH bắt buộc của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Phương pháp phân tích - tổng hợp và nội suy sử dụng chuỗi dữ liệu thời gian từ năm 2016 đến 2018, về phát triển dịch vụ thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao. Số liệu sử dụng trong luận văn chủ yếu được lấy từ nguồn số liệu thống kê của Bảo hiểm xã hội huyện Lâm Thao và các tài liệu thống kê khác. Bên cạnh đó, đề tài còn sử dụng phương pháp điều tra thu thập số liệu và xử lý thông tin. 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN a. Ý nghĩa khoa học: Đề tài nghiên cứu hệ thống hóa và bổ sung lý luận về Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao. b. Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở phân tích thực trạng Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao. Những kết quả phân tích ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn và những giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa 3
Trang 12
bàn huyện Lâm Thao trong điều kiện hiện nay, là tài liệu tham khảo hữu ích cho ban lãnh đạo BHXH và các đơn vị BHXH khác trên địa bàn tỉnh. 6. KẾT QUẢ DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC - Nghiên cứu tổng quan lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu BHXH bắt buộc. - Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao, qua đó đánh giá những kết quả đạt được và những mặt còn tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại. - Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Lâm Thao. 7. NỘI DUNG CỦA LUẬN VĂN Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được kết cấu bởi 3 chương như sau: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu BHXH bắt buộc. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. 4
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!