Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI VIETTEL TẠI MOZAMBIQUE: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP Ngành: Kinh doanh thương mại BÙI THỊ KIM DUNG Hà Nội - 2021
Nội dung tài liệu
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP VIỄN THÔNG QUÂN ĐỘI VIETTEL TẠI MOZAMBIQUE: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP Ngành: Kinh doanh thương mại Mã số: 8340121 Họ và tên học viên: Bùi Thị Kim Dung Người hướng dẫn: PGS, TS Vũ Thị Kim Oanh Hà Nội - 2021
Trang 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ “Đầu tư trực tiếp của Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội Viettel tại Mozambique: Thực trạng và Giải pháp” là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học độc lập và nghiêm túc của cá nhân tôi. Các số liệu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy. Hà Nội, tháng 05 năm 2021 Tác giả luận văn Bùi Thị Kim Dung
Trang 4
ii LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn PGS, TS Vũ Thị Kim Oanh đã hướng dẫn, giúp đỡ em tận tình trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn tốt nghiệp này. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô thuộc Khoa Sau Đại học cùng các thầy cô của Trường Đại học Ngoại thương đã tận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức trong suốt quá trình học tập của em tại đây. Em cũng xin cảm ơn các anh chị đồng nghiệp tại Tổng công ty Viễn thông Viettel đã tạo điều kiện và giúp đỡ em trong quá trình tìm kiếm thông tin, tài liệu để luận văn có tính thực tế. Trong quá trình thực hiện, còn có nhiều khó khăn trong việc tiếp cận trực tiếp các công ty Viettel tại thị trường nước ngoài do hạn chế đi lại bởi dịch bệnh Covid- 19 cộng thêm kiến thức và kinh nghiệm nghiên cứu thực tế còn thiếu sót, em mong nhận được sự góp ý của các thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp để có thể hoàn thiện hơn nữa đề tài này. Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng 05 năm 2021 Tác giả luận văn Bùi Thị Kim Dung
Trang 5
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN...................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii DANH MỤC BẢNG BIỂU ..................................................................................... vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................................. vii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ........................................... ix LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ LĨNH VỰC VIỄN THÔNG......................................................................................7 1.1 Một số vấn đề lý luận về Đầu tư trực tiếp nước ngoài................................7 1.1.1 Khái niệm Đầu tư trực tiếp nước ngoài...................................................7 1.1.2 Đặc điểm của Đầu tư trực tiếp nước ngoài .............................................8 1.1.3 Phân loại hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài ...................................9 1.1.4 Vai trò của Đầu tư trực tiếp nước ngoài ...............................................12 1.2 Một số lý thuyết về lĩnh vực viễn thông......................................................14 1.2.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của lĩnh vực viễn thông...........................14 1.2.2 Phân loại dịch vụ viễn thông..................................................................16 1.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động Đầu tư trực tiếp nước ngoài ..17 1.3.1 Những nhân tố liên quan đến nước nhận đầu tư.................................17 1.3.2 Những nhân tố liên quan đến nước chủ đầu tư ...................................21 1.3.3 Những nhân tố liên quan đến chủ đầu tư.............................................22 1.3.4 Những nhân tố liên quan đến môi trường quốc tế ...............................24 1.4 Kinh nghiệm Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Viettel tại Lào, Campuchia............................................................................................................25 1.4.1 Kinh nghiệm đầu tư trực tiếp nước ngoài của Viettel tại Campuchia.25 1.4.2 Kinh nghiệm đầu tư trực tiếp nước ngoài của Viettel tại Lào..............28 1.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra từ dự án đầu tư tại Campuchia, Lào .......33 CHƯƠNG 2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA VIETTEL TẠI MOZAMBIQUE GIAI ĐOẠN 2015-2020 .................................35 2.1 Giới thiệu Tập đoàn Viettel.........................................................................35 2.1.1 Giới thiệu chung .....................................................................................35
Trang 6
iv 2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển .......................................................36 2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh 2015-2020.............................................37 2.1.4 Giới thiệu hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài của Viettel..............38 2.2 Những nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động ODI của Viettel tại Mozambique .........................................................................................................40 2.2.1 Bối cảnh thị trường viễn thông Quốc tế................................................40 2.2.2 Những yếu tố liên quan đến đất nước sở tại Mozambique...................43 2.2.3 Những yếu tố thuộc chính sách khuyến khích ODI của Việt Nam .....56 2.2.4 Những yếu tố lợi thế của Viettel khi thực hiện ODI.............................58 2.2.5 Tình hình chung về kinh tế - chính trị - xã hội trên toàn cầu..............60 2.3 Thực tiễn hoạt động đầu tư của Viettel tại Mozambique.........................61 2.3.1 Giới thiệu chung về dự án đầu tư ..........................................................61 2.3.2 Quá trình thâm nhập thị trường, xúc tiến đầu tư.................................62 2.3.3 Hình thức đầu tư đối với dự án của Viettel tại Mozambique ...............62 2.3.4 Quy mô dự án..........................................................................................63 2.3.5 Loại hình dịch vụ kinh doanh của Movitel ...........................................64 2.3.6 Mô hình bộ máy tổ chức của Movitel ....................................................64 2.3.7 Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) của Viettel đối với dự án tại Mozambique...............................................................66 2.3.8 Chiến lược đầu tư...................................................................................71 2.3.9 Kết quả kinh doanh và Thành tựu.........................................................78 2.4 Đánh giá kết quả đầu tư của Viettel tại Mozambique ..............................84 2.4.1 Thuận lợi.................................................................................................84 2.4.2 Hạn chế ...................................................................................................86 2.4.3 Nguyên nhân...........................................................................................88 CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA VIETTEL TẠI MOZAMBIQUE GIAI ĐOẠN 2021-2025 .......92 3.1 Xu hướng phát triển của thị trường viễn thông trên thế giới ..................92 3.1.1 Xu hướng của thị trường viễn thông thế giới giai đoạn 2021-2025.....92 3.1.2 Một số dự báo chủ yếu về thị trường viễn thông tại Mozambique trong giai đoạn 2021-2025 ..........................................................................................93
Trang 7
v 3.2 Đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động đầu tư của Viettel tại Mozambique .........................................................................................................98 3.2.1 Nâng cao năng lực, chất lượng nguồn nhân lực ..................................99 3.2.2 Nâng cấp hạ tầng mạng lưới theo xu hướng phát triển của viễn thông thế giới..............................................................................................................100 3.2.3 Nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.............................................101 3.2.4 Đẩy mạnh kinh doanh các dịch vụ VAS trên hạ tầng di động ...........103 3.2.5 Thiết lập các biện pháp quản trị rủi ro hiệu quả ................................103 KẾT LUẬN ............................................................................................................106 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................107
Trang 8
vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1. Kết quả kinh doanh của Viettel giai đoạn 2015-2020..............................37 Bảng 2.2. Các thương hiệu viễn thông của Viettel tại nước ngoài (2009-2020)......39 Bảng 2.3. Các nhà cung cấp viễn thông tại Mozambique.........................................44 Bảng 2.4. Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Mozambique .......................45 Bảng 2.5. GDP và Tốc độ tăng trưởng GDP của Mozambique 2015-2020 .............51 Bảng 2.6. Dân số của Mozambique theo độ tuổi qua từng năm (2015-2020)..........52 Bảng 2.7. Một số thông tin về dự án đầu tư của Viettel tại Mozambique ................61 Bảng 2.8. Bảng tổng hợp ma trận SWOT .................................................................70 Bảng 2.9. Thống kê một số gói cước dịch vụ cơ bản của Movitel ...........................74 Bảng 2.10. Tỷ lệ vùng phủ sóng mạng Movitel và cáp quang..................................78 Bảng 3.1. Một số dự báo về tình hình kinh tế và dân số Mozambique giai đoạn 2021-2025..................................................................................................................95 Biểu đồ 2.1. Cơ cấu dân số của Mozambique theo độ tuổi (2015-2020)..................52 Biểu đồ 2.2. Cơ cấu dân số của Việt Nam và Mozambique (2017)..........................56 Biểu đồ 2.3. Số lượng thuê bao của Movitel giai đoạn 2015-2020 ..........................80 Biểu đồ 2.4. Thị phần các nhà mạng tại Mozambique giai đoạn 2015-2020 ...........80 Biểu đồ 2.5. Doanh thu của Movitel giai đoạn 2015-2020.......................................82 Biểu đồ 2.6. Lý do khiến người dân Mozambique không sử dụng Internet.............90 Biểu đồ 3.1.Dự báo mật độ thâm nhập di động tại Mozambique giai đoạn 2021- 2025...........................................................................................................................96 Biểu đồ 3.2. Dự báo Arpu di động tại Mozambique từ 2021-2025 ..........................97 Sơ đồ 2.1. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Movitel ........................................................66
Trang 9
vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Diễn giải tiếng Anh Diễn giải tiếng Việt 2nd generation technology / Thế hệ mạng di động thứ 2 / Hệ 2G/GSM Global System for Mobile thống thông tin di động toàn cầu Communications 3G 3rd generation technology Thế hệ thứ 3 của chuẩn công nghệ thông tin di động 4G/LTE 4th generation technology / Thế hệ thứ 4 của chuẩn công Long Term Evolution nghệ thông tin di động 5G 5th generation technology Thế hệ thứ 5 của chuẩn công nghệ thông tin di động ARPU Average Revenue Per User Doanh thu trung bình trên một thuê bao khách hàng ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nations Nam Á BCC Business Cooperation Contract Hợp đồng hợp tác kinh doanh BTS Base Trasmision Station Trạm thu phát sóng CNTT Công nghệ thông tin Covid-19 Virus Corona 2019 Bệnh viêm phổi cấp do virus Corona gây ra DNLD Doanh nghiệp liên doanh FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GATS General Agreement on Trade in Hiệp định chung về Thương mại Services dịch vụ GATT General Agreement on Tariffs Hiệp định chung về Thuế quan and Trade và mậu dịch GDP Gross domestic product Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế Công ty Viễn thông quân đội LAT Lao Asia Telecom Lào (Công ty liên doanh với Viettel tại Lào) O&M Operations and Maintenance Vận hành và bảo trì ODI Outward Direct Investment Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài OECD Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển Cooperation and Development Kinh tế OTT Over-the-top application Giải pháp cung cấp nội dung dựa trên nền tảng internet PPP Public - Private Partner Hợp đồng đối tác công tư
Trang 10
viii SWOT Strong - Weakness - Ma trận Điểm mạnh - Điểm yếu Opportunity - Threat - Cơ hội - Thách thức TNHH Trách nhiệm hữu hạn Agreement on Trade-related Hiệp định về các khía cạnh liên TRIPS aspects of Intellectual Property quan tới thương mại của quyền rights sở hữu trí tuệ UNCTAD United Nations Conference on Hội nghị Liên Hợp Quốc về Trade and Development Thương mại và phát triển VAS Value Added Services Dịch vụ giá trị gia tăng VoIP Voice over Internet Protocol Công nghệ truyền giọng nói trên giao thức mã hóa âm thanh Viettel Viettel Group Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội VTG Viettel Global Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư quốc tế Viettel WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới
Trang 11
ix TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN Đề tài luận văn “Đầu tư trực tiếp của Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội Viettel tại Mozambique: Thực trạng và giải pháp” được trình bày theo 3 chương. Trong chương 1, luận văn đã trình bày lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài và lĩnh vực viễn thông để làm cơ sở cho việc nghiên cứu. Trong đó, luận văn có đề cập đến khái niệm, đặc điểm, vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài, các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài liên quan đến chủ đầu tư, nước nhận đầu tư, nước của chủ đầu tư và những nhân tố liên quan đến môi trường quốc tế. Đồng thời, luận văn đã đề cập đến thực tiễn đầu tư của Viettel tại Lào và Campuchia để rút ra những bài học kinh nghiệm cho Viettel khi đầu tư tại Mozambique. Trong chương 2, luận văn tập trung đi sâu vào phân tích hoạt động đầu tư của Viettel tại Mozambique với thương hiệu Movitel (Dự án đầu tư kinh doanh của Viettel tại Mozambique) giai đoạn 2015-2020. Cụ thể, tác giả đã nêu được khái quát quá trình thâm nhập, hình thành, phát triển; những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư của Viettel tại Mozambique; đồng thời khái quát được thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài của doanh nghiệp tại đất nước này. Từ đó, luận văn đã rút ra một số thành tựu, hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó trong hoạt động đầu tư của Viettel tại Mozambique. Trong chương 3, tác giả đã khái quát xu thế phát triển của ngành viễn thông trên thế giới cũng như một số dự báo chủ yếu về thị trường viễn thông tại Mozambique giai đoạn 2021-2025. Đó là xu hướng tăng trưởng nhanh của di động dữ liệu, thay thế di động thoại, dịch vụ tin nhắn ngắn (SMS); xu hướng bùng nổ thiết bị kết nối; xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin vào đời sống. Từ đó tác giả đề ra giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hoạt động đầu tư của Viettel tại đất nước này và nâng cao thương hiệu Viettel trên thị trường quốc tế.
Trang 12
1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tất cả các nền kinh tế trên thế giới đều phải đối mặt với rất nhiều cơ hội và thách thức trên mọi khía cạnh. Việc dịch chuyển vốn giữa các quốc gia, hay nói cách khác là đầu tư ra nước ngoài, đã trở thành một xu hướng tất yếu và quan trọng đối với nền thương mại quốc tế. Việt Nam cũng không phải là một ngoại lệ, các cơ hội kinh doanh mở ra, nhưng đi kèm là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải có chiến lược hiệu quả để tồn tại và đứng vững trên thị trường. Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel) là một trong những đại diện tiêu biểu trong lĩnh vực đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam. Do nhận thấy thị trường trong nước khá chật hẹp để phát triển dịch vụ viễn thông, Viettel đã sớm coi hoạt động đầu tư ra nước ngoài là một trong những chiến lược phát triển quan trọng. Bản chất doanh thu của nhà mạng đến từ số lượng thuê bao thực. Nếu doanh nghiệp muốn tăng mức đầu tư, tăng vùng phủ sóng, tăng lượng thuê bao thì đầu tư ra nước ngoài là tất yếu. Nếu không đầu tư ra nước ngoài, không mở rộng thị trường thì Viettel khó có thể duy trì được đà tăng trưởng và phát triển lớn mạnh được như hiện nay. Qua quá trình hình thành và phát triển, Tập đoàn Viettel là một trong những doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Tính đến năm 2020, Viettel đang đầu tư tại 10 quốc gia ở 3 châu lục: Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ và nằm trong Top 30 những doanh nghiệp viễn thông có tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới. Trong đó, châu Phi là một trong những thị trường Viettel coi là chủ lực khi đầu tư ra thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, Viettel cũng còn gặp phải rất nhiều khó khăn như sự cạnh tranh giữa các đối thủ kinh doanh ngày càng gay gắt, tình trạng đói nghèo, cướp bóc, tham nhũng của các quốc gia châu Phi ở mức cao và nguy cơ bùng phát nội chiến vẫn rất dễ xảy ra có thể tác động tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh của Viettel. Đặc biệt là Mozambique, quốc gia đầu tiên tại châu Phi mà Viettel lựa chọn đầu tư, tồn tại sự cạnh tranh gay gắt giữa các đối thủ kinh doanh do
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!