Trang 1
MUÏC LUÏC Môû ñaàu ........................................................................................................................ 01 CHÖÔNG I: LYÙ LUAÄN VEÀ PHAÙT TRIEÅN NGUOÀN NHAÂN LÖÏC........................ 06 1.1 Khaùi nieäm nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc.............................. 06 1.1.1 Nguoàn nhaân löïc ...................................................................................... 06 1.1.2 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ...................................................................... 09 1.2 Nhöõng noäi dung cô baûn cuûa phaùt trieån nguoàn nhaân löïc.................................. 12 1.2.1 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc veà maët soá löôïng ........................................... 12 1.2.2 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc veà maët chaát löôïng ........................................ 13 1.2.3 Naâng cao hieäu quaû söû duïng nguoàn nhaân löïc .......................................... 14 1.3 Söï caàn thieát khaùch quan phaûi phaùt trieån nguoàn nhaân löïc .............................. 15 1.3.1 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc laø nhaân toá thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá....... 15 1.3.2 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc laø nhaân toá thuùc ñaåy quaù trình chuyeån dòch cô caáu kinh teá, cô caáu lao ñoäng theo höôùng CNH, HÑH ...................................... 17 1.3.3 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc laø nhaân toá naâng cao naêng suaát lao ñoäng vaø taêng thu nhaäp cho ngöôøi lao ñoäng .................................................................... 18 1.3.4 Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc laø nhu caàu caáp thieát trong boái caûnh toaøn caàu hoùa, hoäi nhaäp kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi........................................................ 19 1.4 Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa moät soá quoác gia trong khu vöïc vaø theá giôùi ......................................................................................... 22 Baøi hoïc thöù nhaát, coi giaùo duïc - ñaøo taïo ñoùng vai troø quyeát ñònh trong quaù trình phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ................................................................................ 24 Baøi hoïc thöù hai, phaùt trieån nguoàn nhaân löïc döïa treân neàn taûng caùc giaù trò vaên hoùa truyeàn thoáng vaø tieáp thu tinh hoa vaên hoùa nhaân loaïi ................................ 28
Trang 2
Baøi hoïc thöù ba, phaùt trieån nguoàn nhaân löïc thoâng qua giaùo duïc - ñaøo taïo phaûi gaén lieàn vôùi chieán löôïc phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi........................................... 29 Baøi hoïc thöù tö, chính phuû giöõ vai troø chuû ñoäng thöïc hieän quaù trình phaùt trieån nguoàn nhaân löïc gaén vôùi xaõ hoäi hoùa giaùo duïc ................................................... 30 Baøi hoïc thöù naêm, coù chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc vaø heä thoáng chính saùch quaûn lyù, söû duïng vaø ñaõi ngoä nguoàn nhaân löïc hôïp lyù................................ 31 Baøi hoïc thöù saùu, coi troïng hôïp taùc quoác teá vaø ñaåy nhanh hoäi nhaäp ................ 34 Keát luaän chöông I ............................................................................................. 35 CHÖÔNG II: ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG PHAÙT TRIEÅN NGUOÀN NHAÂN LÖÏC VUØNG ÑOÀNG BAÈNG SOÂNG CÖÛU LONG .............................................................. 37 2.1 Toång quan veà ÑBSCL......................................................................................... 37 2.1.1 Veà ñieàu kieän töï nhieân............................................................................. 37 2.1.2 Veà kinh teá ............................................................................................... 38 2.1.3 Veà vaên hoùa, xaõ hoäi ................................................................................. 40 2.1.4 Veà con ngöôøi ......................................................................................... 42 2.2 Ñaùnh giaù thöïc traïng phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ÑBSCL .............................. 44 2.2.1 Quy moâ vaø söï phaân boá nguoàn nhaân löïc.................................................. 44 2.2.2 Chaát löôïng nguoàn nhaân löïc .................................................................... 48 Veà trí löïc ..................................................................................... 48 Veà theå löïc, tuoåi ñôøi vaø tuoåi ngheà................................................ 57 Veà nhaân caùch, loái soáng vaø thaåm myõ ........................................... 59 2.2.3 Söû duïng nguoàn nhaân löïc......................................................................... 60 2.2.4 Ñaùnh giaù chung veà thöïc traïng phaùt trieån nguoàn nhaân löïc...................... 64 2.3 Nguyeân nhaân chuû yeáu daãn ñeán nhöõng toàn taïi trong quaù trình phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ÑBSCL........................................................................................................ 67 2.3.1 Heä thoáng giaùo duïc - ñaøo taïo coøn nhieàu baát caäp ..................................... 67
Trang 3
2.3.2 Ñôøi soáng kinh teá cuûa ngöôøi lao ñoäng coøn nhieàu khoù khaên, caùc dòch vuï chaêm soùc söùc khoûe, vaên hoùa, tinh thaàn caûi thieän chaäm ................................... 80 2.3.3 Tieán trình CNH, HÑH noâng nghieäp, noâng thoân ÑBSCL dieãn ra chaäm, ñaõ vaø ñang caûn trôû quaù trình phaùt trieån vaø söû duïng nguoàn nhaân löïc .............. 89 2.3.4 Cheá ñoä ñaõi ngoä, chính saùch khuyeán khích vaø thu huùt nguoàn nhaân löïc, ñaëc bieät laø nhaân taøi chöa hôïp lyù.............................................................................. 96 Keát luaän chöông II............................................................................................ 98 CHÖÔNG III: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN NGUOÀN NHAÂN LÖÏC VUØNG ÑOÀNG BAÈNG SOÂNG CÖÛU LONG ÑEÁN NAÊM 2020 ............................................. 101 3.1 Quan ñieåm vaø muïc tieâu phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ÑBSCL .......................... 101 3.1.1 Quan ñieåm phaùt trieån nguoàn nhaân löïc.................................................... 101 3.1.2 Muïc tieâu phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ....................................................... 102 3.2 Moät soá giaûi phaùp phaùt trieån nguoàn nhaân löïc vuøng ÑBSCL ............................ 104 3.2.1 Nhoùm giaûi phaùp 1: Phaùt trieån giaùo duïc - ñaøo taïo .................................. 104 3.2.2 Nhoùm giaûi phaùp 2: Ñaåy nhanh ñaøo taïo ngheà ........................................ 113 3.2.3 Nhoùm giaûi phaùp 3: Gia taêng toác ñoä giaûi quyeát vieäc laøm....................... 120 3.2.4 Nhoùm giaûi phaùp 4: Kieåm soaùt tæ leä taêng daân soá vaø caûi thieän ñieàu kieän soáng cuûa ngöôøi lao ñoäng................................................................................... 133 3.2.5 Nhoùm giaûi phaùp 5: Phaùt trieån, thu huùt vaø naâng cao hieäu quaû söû duïng nhaân taøi...................................................................................................................... 138 Keát luaän chöông III .......................................................................................... 143 Kieán nghò.................................................................................................................... 144 Keát luaän...................................................................................................................... 147 Danh muïc caùc coâng trình cuûa taùc giaû Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc
Trang 4
MÔÛ ÑAÀU I. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI 1. Veà phöông dieän thöïc tieãn Ngaøy nay lôïi theá so saùnh cuûa söï phaùt trieån nhanh ñang chuyeån daàn töø yeáu toá giaøu taøi nguyeân, tieàn voán, giaù nhaân coâng reû sang lôïi theá veà trình ñoä trí tueä cao cuûa con ngöôøi. Nguoàn nhaân löïc trôû thaønh nguoàn taøi saûn quyù giaù, laø nhaân toá quyeát ñònh söï taêng tröôûng vaø phaùt trieån cuûa moïi quoác gia, vuøng laõnh thoå. Ñieàu naøy ñöôïc minh chöùng qua moâ hình taêng tröôûng kinh teá cuûa Nhaät, Singapore, moät soá nöôùc khaùc... cuõng nhö töø thöïc teá cuûa Vieät Nam qua nhöõng naêm ñoåi môùi. Ñoái vôùi ñoàng baèng soâng Cöûu Long (ÑBSCL), vuøng kinh teá lôùn cuûa caû nöôùc coù nhieàu tieàm naêng vaø theá maïnh veà phaùt trieån noâng nghieäp, thuûy saûn, du lòch vaø thöông maïi quoác teá (toång dieän tích töï nhieân toaøn vuøng laø 4 trieäu ha, bôø bieån daøi treân 700 Km, haøng naêm ÑBSCL cung caáp cho caû nöôùc treân 50% saûn löôïng gaïo vaø 60% saûn löôïng thuûy saûn ñeå xuaát khaåu). Tuy nhieân, ngoaøi soá löôïng, thì chaát löôïng nguoàn nhaân löïc ÑBSCL ñang ôû trình ñoä thaáp (treân caû 3 phöông dieän: trí löïc, theå löïc, nhaân caùch thaåm myõ), cheá ñoä quaûn lyù, söû duïng vaø ñaõi ngoä coøn toàn taïi nhieàu baát caäp. Tình hình ñoù, chaéc chaén seõ gaây khoù khaên lôùn cho vieäc thöïc hieän caùc muïc tieâu coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa (CNH, HÑH) noâng nghieäp, noâng thoân cuûa vuøng. Ñaây chính laø lyù do ñaõ thoâi thuùc toâi choïn ñeà taøi “Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc vuøng Ñoàng baèng soâng Cöûu Long ñeán naêm 2020” ñeå nghieân cöùu. Hy voïng söï thaønh coâng cuûa luaän aùn seõ goùp phaàn ñaéc löïc cho vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc, treân cô sôû ñoù thuùc ñaåy tieán trình CNH, HÑH noâng nghieäp, noâng thoân ÑBSCL. 2. Veà phöông dieän lyù thuyeát ÔÛ Vieät Nam, trong giai ñoaïn CNH, HÑH, vai troø cuûa nguoàn nhaân löïc ñöôïc Ñaûng coäng saûn Vieät Nam xaùc ñònh “… con ngöôøi vaø nguoàn nhaân löïc laø nhaân toá quyeát ñònh söï
Trang 5
phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc…”, “… Phaùt huy nguoàn löïc con ngöôøi - yeáu toá cô baûn cho söï phaùt trieån nhanh vaø beàn vöõng…” [5]. Do vaäy, phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ñang laø vaán ñeà ñöôïc xaõ hoäi ñaëc bieät quan taâm, vaán ñeà coù tính thôøi söï trong giôùi nghieân cöùu vaø caùc nhaø hoaïch ñònh chieán löôïc, chính saùch. Tuy nhieân coù theå noùi raèng, cho ñeán nay haàu heát caùc nghieân cöùu chæ môùi taäp trung xem xeùt moät caùch toång quaùt, hoaëc baøn ñeán caùc khía caïnh rieâng leû cuûa nguoàn nhaân löïc treân phaïm vi caû nöôùc; caùc lyù thuyeát quaûn trò haàu nhö chæ ñeà caäp ñeán phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ôû phaïm vi doanh nghieäp laø chuû yeáu; coøn vieäc nghieân cöùu toång theå vaø mang tính toaøn dieän veà phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ôû phaïm vi vuøng laõnh thoå vaãn coøn laø khoaûng troáng. Bôûi vaäy, ñeà taøi nghieân cöùu “Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc vuøng Ñoàng baèng soâng Cöûu Long ñeán naêm 2020” laø thöïc söï coù tính caáp thieát, nhaèm boå sung vaø hoaøn thieän kòp thôøi nhöõng lyù thuyeát veà phöông phaùp luaän phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cho moät vuøng laõnh thoå. II. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU Ñaây laø ñeà taøi nghieân cöùu phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa moät vuøng laõnh thoå trong moät quoác gia. Vì vaäy, chuùng toâi xaùc ñònh: 1. Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi: - Nguoàn nhaân löïc thöïc teá ñang tham gia hoaït ñoäng kinh teá (keå caû trong vaø treân ñoä tuoåi lao ñoäng). - Nguoàn nhaân löïc döï tröõ (löïc löôïng lao ñoäng boå sung haøng naêm vaø ñang ñöôïc ñaøo taïo). - Nguoàn nhaân löïc chöa coù vieäc laøm. 2. Phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa ÑBSCL. Noäi dung nghieân cöùu ñöôïc taäp trung vaøo caùc vaán ñeà: giaùo duïc - ñaøo taïo, daân soá, chaêm soùc söùc khoûe, caûi thieän ñieàu kieän soáng, giaûi quyeát vieäc laøm, thu huùt, quaûn lyù, söû duïng vaø ñaõi ngoä nguoàn nhaân löïc. Trong ñoù, giaùo duïc - ñaøo taïo ñöôïc xaùc ñònh laø yeáu toá tham gia tröïc tieáp vaø ñoùng vai troø quyeát ñònh trong chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc. Do vaäy,
Trang 6
luaän aùn cuõng ñaët troïng taâm nghieân cöùu vaøo khía caïnh giaùo duïc - ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc phuïc vuï söï nghieäp CNH, HÑH noâng nghieäp, noâng thoân ÑBSCL. III. TOÅNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIEÂN CÖÙU COÙ LIEÂN QUAN ÑEÁN ÑEÀ TAØI Coù theå noùi caùc ñeà taøi nghieân cöùu veà phaùt trieån nguoàn nhaân löïc hoaëc coù lieân quan ñeán phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa Vieät Nam ñaõ ñöôïc nhieàu nhaø khoa hoïc vaø giôùi quaûn lyù thöïc hieän. Ñoù laø caùc nghieân cöùu veà: - “Döï baùo daân soá, nguoàn lao ñoäng vaø chính saùch vieäc laøm” cuûa Boä Lao ñoäng - Thöông binh vaø Xaõ hoäi thöïc hieän naêm 2002. - “Nhöõng luaän cöù khoa hoïc cuûa vieäc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc coâng nghieäp cho vuøng kinh teá troïng ñieåm phía Nam”, do taäp theå caùc taùc giaû (Tröông Thò Minh Saâm, Nguyeãn Theá Nghóa, Phöông Ngoïc Thaïch, Ñaëng Vaên Phan, Traàn Troïng Khueâ, Hoà Anh Duõng, Tröông Vaên Phuùc) thöïc hieän naêm 2002. - “Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc phuïc vuï söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa” ôû goùc ñoä trieát hoïc, cuûa taùc giaû Nguyeãn Thanh - Tröôøng Ñaïi hoïc Kinh teá Tp. HCM thöïc hieän naêm 2002. - “Quy hoaïch giaùo duïc - ñaøo taïo treân ñòa baøn Tp. HCM” cuûa Sôû Giaùo duïc - Ñaøo taïo Tp. HCM thöïc hieän naêm 1999. - “Moät soá vaán ñeà bieán ñoåi, phaùt trieån daân soá vaø nguoàn lao ñoäng treân ñòa baøn thaønh phoá Hoà Chí Minh” - Vieän Kinh teá Tp. HCM thöïc hieän naêm 1999. Nhìn chung, caùc nghieân cöùu treân môùi chæ ñeà caäp ñeán moät soá khía caïnh khaùc nhau veà phaùt trieån nguoàn nhaân löïc, caùc giaûi phaùp vaø kieán nghò coøn chung chung, thieáu tính toaøn dieän vaø cuï theå. - “Chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc nhaèm ñaùp öùng yeâu caàu CNH, HÑH noâng nghieäp, noâng thoân ÑBSCL ñeán naêm 2010” - Luaän aùn tieán syõ cuûa taùc giaû Nguyeãn Ñình Luaän, Tröôøng Caùn boä quaûn lyù noâng nghieäp, thöïc hieän naêm 2001. Tuy nhieân, vì tieáp caän ôû goùc ñoä chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ñaùp öùng yeâu caàu CNH, HÑH, neân luaän aùn khoâng ñi saâu vaøo caùc giaûi phaùp phaùt trieån nguoàn nhaân löïc.
Trang 7
- “Giaûi phaùp phaùt trieån toaøn dieän noâng nghieäp, noâng thoân ÑBSCL - Ñaøo taïo nhaân löïc, moät yeâu caàu böùc thieát” cuûa TS. Traàn Thöôïng Tuaán, ñaêng treân Baùo Saøi goøn Giaûi phoùng (thaùng 9/2001). Baøi vieát naøy ñaõ phaûn aùnh sô löôïc thöïc traïng ñaøo taïo nhaân löïc ôû ÑBSCL vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp, kieán nghò nhaèm naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc cuûa vuøng. Tuy nhieân, baøi vieát chæ döøng laïi ôû möùc ñoä cung caáp moät soá thoâng tin trong khuoân khoå moät baøi baùo, vì theá ngöôøi ñoïc cuõng chöa tìm thaáy nhöõng caên cöù khoa hoïc cho caùc giaûi phaùp. Toùm laïi, cho ñeán nay, chöa coù moät coâng trình naøo nghieân cöùu moät caùch khoa hoïc, heä thoáng vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp coù tính chieán löôïc nhaèm phaùt trieån nguoàn nhaân löïc vuøng Ñoàng baèng soâng Cöûu Long. IV. MUÏC TIEÂU NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI 1. Nghieân cöùu, boå sung vaø laøm saùng toû nhöõng lyù luaän cô baûn veà nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa moät vuøng laõnh thoå. 2. Ñaët cô sôû lyù thuyeát vaø thöïc tieãn cho vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc vaø chính saùch phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ÑBSCL ñeán naêm 2020. 3. Cung caáp nguoàn tö lieäu ñeå caùc baïn ñoïc tham khaûo vaø gôïi môû höôùng nghieân cöùu môùi cho caùc nhaø khoa hoïc quan taâm ñeán lónh vöïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc. V. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Ñeå ñaït ñöôïc caùc muïc tieâu neâu treân, ñeà taøi vaän duïng caùc phöông phaùp: duy vaät bieän chöùng, duy vaät lòch söû, suy luaän logic, ñieàu tra xaõ hoäi hoïc, phöông phaùp chuyeân gia, nghieân cöùu kinh nghieäm theá giôùi, khaûo saùt thöïc teá, phaân tích toång hôïp theo caùch tieáp caän heä thoáng, thoáng keâ moâ taû, ñieàu tra toång hôïp, … ñeå laøm saùng toû caùc noäi dung nghieân cöùu. Nguoàn taøi lieäu: - Taøi lieäu sô caáp: töï thu thaäp, khaûo saùt, ñieàu tra. Maãu ñieàu tra ñöôïc choïn theo phöông phaùp choïn maãu thuaän tieän, kích thöôùc maãu döï tính laø 350. Ñeå ñaït ñöôïc maãu laø
Trang 8
350, 700 baûng caâu hoûi ñöôïc phaùt ra. Sau khi thu thaäp, kieåm tra, 358 baûng caâu hoûi hoaøn taát ñöôïc söû duïng. - Taøi lieäu thöù caáp: Nieân giaùm thoáng keâ, caùc baøi baùo, chuyeân ñeà, saùch chuyeân khaûo vaø caùc cuoäc ñieàu tra ñaõ xuaát baûn. VI. NHÖÕNG ÑOÙNG GOÙP MÔÙI CUÛA LUAÄN AÙN Luaän aùn laø moät coâng trình nghieân cöùu nghieâm tuùc cuûa taùc giaû. Thaønh coâng cuûa luaän aùn tröôùc heát vaø quan troïng laø nhöõng ñoùng goùp môùi cho lónh vöïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc: Moät laø, laøm giaøu theâm lyù luaän veà nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc. Ñoù laø: ruùt ra nhöõng luaän ñieåm cô baûn veà khaùi nieäm vaø noäi dung cuûa nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc. Hai laø, goùp phaàn xaây döïng phöông phaùp luaän trong nghieân cöùu caùc giaûi phaùp phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa moät vuøng laõnh thoå. Ñoù laø söï keát hôïp loâgic bieän chöùng vaø heä thoáng giöõa lyù luaän, kinh nghieäm, thöïc traïng vaø yeâu caàu phaùt trieån nguoàn nhaân löïc; laø vieäc xem xeùt phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa moät vuøng laõnh thoå ñaët trong moái lieân heä vôùi söï phaùt trieån chung cuûa moät quoác gia, söï quaûn lyù taäp trung thoáng nhaát cuûa moät nhaø nöôùc. Ba laø, ñeà xuaát heä thoáng caùc nhoùm giaûi phaùp chuû yeáu nhöng mang tính toaøn dieän coù theå vaän duïng hoaëc laøm cô sôû ñeå tieáp tuïc nghieân cöùu phaùt trieån nguoàn nhaân löïc cuûa ÑBSCL.
Trang 9
CHÖÔNG 1 LYÙ LUAÄN VEÀ PHAÙT TRIEÅN NGUOÀN NHAÂN LÖÏC 1.1 Khaùi nieäm nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc Nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc laø moät trong nhöõng vaán ñeà coát loõi cuûa söï nghieäp phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi ôû moãi quoác gia. Ñaëc bieät trong thôøi ñaïi ngaøy nay, ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån, giaûi quyeát vaán ñeà naøy ñang laø yeâu caàu ñöôïc ñaët ra heát söùc böùc xuùc, vì noù vöøa mang tính thôøi söï, vöøa mang tính chieán löôïc xuyeân suoát quaù trình phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi cuûa moãi nöôùc. 1.1.1 Nguoàn nhaân löïc Cho ñeán nay, khaùi nieäm nguoàn nhaân löïc ñang ñöôïc hieåu theo nhieàu quan ñieåm khaùc nhau. * Theo Lieân Hieäp Quoác “Nguoàn nhaân löïc laø trình ñoä laønh ngheà, laø kieán thöùc vaø naêng löïc cuûa toaøn boä cuoäc soáng con ngöôøi hieän coù thöïc teá, hoaëc tieàm naêng ñeå phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi trong moät coäng ñoàng” [174]. Nghóa laø, nguoàn nhaân löïc bao goàm nhöõng ngöôøi ñang laøm vieäc vaø nhöõng ngöôøi trong tuoåi lao ñoäng coù khaû naêng lao ñoäng. * Theo GS. TSKH Phaïm Minh Haïc cuøng caùc nhaø khoa hoïc tham gia chöông trình KX - 07, “nguoàn nhaân löïc caàn ñöôïc hieåu laø soá daân vaø chaát löôïng con ngöôøi, bao goàm caû theå chaát vaø tinh thaàn, söùc khoûe vaø trí tueä, naêng löïc, phaåm chaát vaø ñaïo ñöùc cuûa ngöôøi lao ñoäng. Noù laø toång theå nguoàn nhaân löïc hieän coù thöïc teá vaø tieàm naêng ñöôïc chuaån bò saün saøng ñeå tham gia phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi cuûa moät quoác gia hay moät ñòa phöông naøo ñoù…” [45, tr. 328]. * Theo quan ñieåm cuûa Ñaûng coäng saûn Vieät Nam [5], “nguoàn löïc con ngöôøi laø quyù baùu nhaát, coù vai troø quyeát ñònh, ñaëc bieät ñoái vôùi nöôùc ta khi nguoàn löïc taøi chính vaø nguoàn löïc vaät chaát coøn haïn heïp”, ñoù laø “ngöôøi lao ñoäng coù trí tueä cao, tay ngheà thaønh
Trang 10
thaïo, coù phaåm chaát toát ñeïp, ñöôïc ñaøo taïo, boài döôõng vaø phaùt huy bôûi moät neàn giaùo duïc tieân tieán gaén lieàn vôùi moät neàn khoa hoïc hieän ñaïi” [30, tr. 6,9]. Ngoaøi ra, moät soá taùc giaû khaùc khi nghieân cöùu caùc ñeà taøi veà nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc ôû Vieät Nam cuõng ñöa ra caùc quan ñieåm veà nguoàn nhaân löïc. Theo chuùng toâi, khaùi nieäm nguoàn nhaân löïc neân ñöôïc hieåu moät caùch ngaén goïn laø nguoàn löïc con ngöôøi. Vì vaäy tröôùc heát vaø quan troïng khi nghieân cöùu nguoàn nhaân löïc laø phaûi xaùc ñònh vai troø quyeát ñònh cuûa con ngöôøi baèng lao ñoäng saùng taïo ñeå xaây döïng xaõ hoäi vaên minh, khoâng ngöøng phaùt trieån vaø höôùng tôùi moät muïc tieâu ñaõ ñònh. Ñeà caäp ñeán nguoàn löïc con ngöôøi khoâng chæ coù trí löïc (theå hieän kyõ naêng lao ñoäng, naêng löïc toå chöùc vaø quaûn lyù), theå löïc, maø coøn phaûi coù phaåm chaát ñaïo ñöùc, nhaân caùch thaåm myõ, taùc phong laøm vieäc vaø söï keát hôïp giöõa caùc yeáu toá ñoù phuø hôïp vôùi quaù trình phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi ôû töøng thôøi kyø nhaát ñònh. Ñieàu ñoù cuõng coù nghóa laø, noäi haøm cuûa khaùi nieäm nguoàn nhaân löïc phaûi taäp trung phaûn aùnh nhöõng vaán ñeà sau ñaây: Moät laø, xem xeùt nguoàn nhaân löïc döôùi goùc ñoä nguoàn löïc con ngöôøi - yeáu toá quyeát ñònh söï phaùt trieån cuûa xaõ hoäi. Hai laø, nguoàn nhaân löïc goàm hai maët soá löôïng vaø chaát löôïng, trong ñoù maët chaát löôïng theå hieän ôû trí löïc, theå löïc, nhaân caùch, phaåm chaát ñaïo ñöùc, loái soáng vaø söï keát hôïp giöõa caùc yeáu toá ñoù. Ba laø, nghieân cöùu veà nguoàn nhaân löïc vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc nhaát thieát phaûi gaén lieàn vôùi thôøi gian vaø khoâng gian maø noù toàn taïi. Töø caùch tieáp caän ñoù, nhaän xeùt veà caùc quan ñieåm neâu treân, theo chuùng toâi: - Quan ñieåm cuûa Lieân Hieäp Quoác laø chöa toaøn dieän, vì noù chæ môùi ñeà caäp ñeán maët chaát löôïng cuûa nguoàn nhaân löïc treân caùc phöông dieän trình ñoä laønh ngheà, kieán thöùc vaø naêng löïc lao ñoäng, song laïi thieáu quan taâm ñeán nhöõng maët khaùc, ñoù laø phaåm chaát ñaïo ñöùc, loái soáng, nhaân caùch cuûa ngöôøi lao ñoäng.
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!