Trang 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT DƢƠNG THỊ THÙY LINH CĂN CỨ LY HÔN THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH NĂM 2014 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LY HÔN LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC HÀ NỘI – 2019
Nội dung tài liệu
Trang 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT DƢƠNG THỊ THÙY LINH CĂN CỨ LY HÔN THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH NĂM 2014 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LY HÔN Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự Mã số: 8380101.04 LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Văn Cừ Hà Nội - 2019
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, với sự hƣớng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Cừ, Giảng viên Trƣờng Đại học Luật Hà Nội. Các kết quả nêu trong Luận văn chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƢỜI CAM ĐOAN Dƣơng Thị Thùy Linh
Trang 4
MỤC LỤC MỞ ĐẦU................................................................................................................1 CHƢƠNG 1............................................................................................................7 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CĂN CỨ LY HÔN ........................................................7 1.1. Khái niệm ly hôn và căn cứ ly hôn .................................................................7 1.1.1. Khái niệm ly hôn ..........................................................................................7 1.1.2. Khái niệm căn cứ ly hôn.............................................................................11 1.1.3. Cơ sở và ý nghĩacủa việc quy định căn cứ ly hôn......................................13 1.2. Khái lƣợc pháp luật Việt Nam về căn cứ ly hôn qua các giai đoạn lịch sử..14 1.2.1. Căn cứ ly hôn theo pháp luật thời kỳ phong kiến ......................................14 1.2.2. Căn cứ ly hôn thời kỳ Pháp thuộc..............................................................18 1.2.3. Căn cứ ly hôn thời kỳ sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến nay ...........21 1.3. Căn cứ ly hôn theo quy định của một số nƣớc trên thế giới.........................25 1.3.1. Căn cứ ly hôn theo quy định của Thái Lan................................................25 1.3.2. Căn cứ ly hôn theo quy định của Cộng hòa Pháp .....................................27 CHƢƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG CĂN CỨ LY HÔN THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH NĂM 2014.....................................................................31 2.1. Căn cứ ly hôn trong trường hợp vợ, chồng thuận tình ly hôn ......................32 2.2. Căn cứ ly hôn trong trường hợp ly hôn theo yêu cầu của của một bên........42 2.2.3. Trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu ly hôn .....................60 CHƢƠNG 3..........................................................................................................66 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CĂN CỨ LY HÔN..66 3.1. Một số vƣớng mắc, bất cập...........................................................................66 3.2. Kiến nghị hoàn thiện.....................................................................................72 KẾT LUẬN..........................................................................................................81 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................83
Trang 5
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLDS: Bộ luật Dân sự BLHS: Bộ luật Hình sự BLTTDS: Bộ luật Tố tụng dân sự HN&GĐ: Hôn nhân và gia đình TAND: Tòa án nhân dân
Trang 6
MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Từ ngàn xƣa, gia đình Việt Nam đã mang truyền thống tốt đẹp với những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc Lạc Hồng. Gia đình là tổ ấm mang lại hạnh phúc, là sự hài hòa cho đời sống của mỗi thành viên trong gia đình, mỗi cá nhân trong xã hội. Gia đình êm ấm, hạnh phúc sẽ là hành trang, là nền tảng để mỗi cá nhân phát huy hết năng lực của mình, góp phần xây dựng đất nƣớc ổn định, phồn vinh và phát triển. Ngày nay, trong bối cảnh đất nƣớc bƣớc sang giai đoạn phát triển mới, cùng với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và hội nhập quốc tế, đất nƣớc ta đang chịu những tác động tích cực và tiêu cực, không chỉ về mặt kinh tế mà còn cả về mặt văn hóa, xã hội. Gia đình với tƣ cách là tế bào của xã hội cũng không tránh khỏi sự tác động đa chiều đó: gia đình hạt nhân (hai thế hệ) đang dần thay thế cấu trúc gia đình truyền thống (nhiều thế hệ); việc đề cao tự do của cá nhân trong gia đình đã làm cho sự gắn kết giữa cha, mẹ, con và giữa các thành viên khác có xu hƣớng giảm sút; quan hệ sở hữu, giao dịch đƣợc thực hiện không chỉ nhằm đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của gia đình mà còn nhằm mục đích kinh doanh, thƣơng mại ngày càng phổ biến... Quan trọng hơn cả đó là sự thiếu bền vững về hôn nhân, tình trạng ly thân, ly hôn gần đây có xu hƣớng năm sau cao hơn năm trƣớc, đặc biệt trong các gia đình trẻ... Hôn nhân tan vỡ không chỉ làm ảnh hƣởng đến gia đình, các thành viên trong gia đình mà còn ảnh hƣởng đến xã hội. Bởi gia đình là tế bào của xã hội, khi tế bào không “khỏe” thì xã hội bị ảnh hƣởng nhiều mặt. Trƣớc kia xã hội Việt Nam coi ly hôn nhƣ một hành vi phi đạo đức, phi chuẩn mực ảnh hƣởng đến danh dự, sự thăng tiến của cá nhân. Hiện nay và trong tƣơng lai, dƣới ảnh hƣởng của những nhân tố 1
Trang 7
kinh tế xã hội mới, hiện tƣợng ly hôn sẽ đƣợc bình thƣờng hóa. Tuy nhiên, hệ lụy để lại sau khi ly hôn là vô cùng lớn. Tiềm ẩn đằng sau những vụ ly hôn là những yếu tố bất ổn, sự lỏng lẻo trong kết cấu của gia đình khi mà mỗi thành viên đều có thể dễ dàng tự quyết định số phận của cuộc sống gia đình, vai trò, trách nhiệm của ngƣời vợ, ngƣời chồng cũng dần bị xem nhẹ, sợi dây liên kết tình cảm giữa vợ - chồng, bố mẹ - con cái ngày càng xa cách, dẫn đến sự bất ổn, khủng hoảng trong cuộc sống xã hội. Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nƣớc ta dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực HN&GĐ. Luật HN&GĐ năm 2014 đã có nhiều quy định tiến bộ, bảo vệ quyền lợi của mọi thành viên trong gia đình, hƣớng tới xây dựng gia đình hạnh phúc theo mô hình xã hội chủ nghĩa, là căn cứ để Tòa án giải quyết các vụ việc HN&GĐ một cách thấu tình đạt lý, tuy nhiên thực tế hiệu lực của Luật HN&GĐ năm 2014 phát huy còn chƣa cao, một số quy định còn bất cập, nhiều vấn đề còn thiếu sự điều chỉnh của luật... Bên cạnh các quy định về điều kiện kết hôn, Luật HN&GĐ năm 2014 đã quy định về căn cứ ly hôn trên nguyên tắc vừa đảm bảo quyền tự do ly hôn của vợ chồng, vừa là cơ sở pháp lý chính đáng để Tòa án giải quyết ly hôn chính xác theo bản chất của hôn nhân đã tan vỡ. Tuy nhiên, căn cứ ly hôn hiện nay rất chung chung, khó xác định, ảnh hƣởng đến công tác xét xử ly hôn. Bởi vậy, với mong muốn tìm hiểu rõ hơn về các căn cứ ly hôn, và nghiên cứu việc áp dụng căn cứ ly hôn trong thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn của Tòa án, tôi đã lựa chọn đề tài "Căn cứ ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và thực tiễn áp dụng trong việc giải quyết tranh chấp ly hôn". Việc nghiên cứu đề tài này nhằm làm rõ nội dung căn cứ ly hôn và việc áp dụng nội dung căn cứ ly hôn trong việc giải quyết các tranh chấp ly hôn theo luật định. Trên cơ sở đó phát 2
Trang 8
hiện những vƣớng mắc, bất cập khi áp dụng giải quyết các vụ án ly hôn; từ đó kiến nghị hoàn thiện các quy định về căn cứ ly hôn theo pháp luật hiện hành. 2. Tình hình nghiên cứu Một số công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo đƣợc đăng trên các tạp chí về HN&GĐ đề cập đến vấn đề ly hôn và căn cứ ly hôn: Bài viết "Những điều cần biết về ly hôn" của tác giả Nguyễn Ngọc Điệp, Trần Đông Phong, Hồ Thị Nệ, NXB Phụ nữ, 2001; Bài viết "Ly hôn nghiên cứu trƣờng hợp Hà Nội" của tác giả Nguyễn Thanh Tâm, Trung tâm nghiên cứu khoa học về gia đình và phụ nữ, Hà Nội, 2002; Bài viết “Căn cứ ly hôn trong cổ luật Việt Nam”, thạc sỹ Nguyễn Thị Thu Vân, tạp chí Nhà nƣớc và pháp luật.- 8/2005.- Số 208.- Tr.55- 61;… Một số luận văn thạc sỹ luật học đã nghiên cứu về căn cứ ly hôn: "Căn cứ ly hôn và các trƣờng hợp ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000", của tác giả Hà Thị Mai Hoa, năm 2000; "Căn cứ ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và thực tiễn áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng", của tác giả Nguyễn Thị Thúy Kiều, năm 2013; "Căn cứ ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014" của tác giả Nguyễn Thị Thơm, năm 2015. Nhƣ vậy, đã có không ít bài viết, công trình khoa học, luận văn thạc sỹ nghiên cứu pháp luật về ly hôn, căn cứ ly hôn. Tuy nhiên, thông qua việc nghiên cứu đề tài “Căn cứ ly hôn theo Luật HN&GĐ năm 2014 và thực tiễn áp dụng trong việc giải quyết tranh chấp ly hôn”, tôi muốn chỉ ra những bất cập và kiến nghị những giải pháp cụ thể hoàn thiện pháp luật về căn cứ ly hôn. 3. Phạm vi và mục đích nghiên cứu 3
Trang 9
Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Nội dung căn cứ ly hôn theo Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2014; Thực tiễn áp dụng căn cứ ly hôn trong việc giải quyết các tranh chấp ly hôn qua một số vụ án cụ thể. Đề tài không nghiên cứu áp dụng căn cứ ly hôn có yếu tố nƣớc ngoài. Mục đích nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận về ly hôn và căn cứ ly hôn, áp dụng căn cứ ly hôn trong thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn theo pháp luật HN&GĐ Việt Nam năm 2014; phát hiện vƣớng mắc, bất cập quy định nội dung căn cứ ly hôn về lý luận và thực tiễn áp dụng; từ đó nêu các kiến nghị, đề xuất giải pháp để hoàn thiện căn cứ ly hôn theo pháp luật về HN&GĐ Việt Nam. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài Để đạt đƣợc mục đích nghiên cứu của đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài gồm: Thứ nhất, nghiên cứu những vấn đề khái quát chung về ly hôn, căn cứ ly hôn gồm: khái niệm ly hôn, căn cứ ly hôn; cơ sở và ý nghĩa của việc quy định căn cứ ly hôn; nghiên cứu căn cứ ly hôn qua các giai đoạn phát triển của lịch sử: từ thời kỳ phong kiến, đến thời kỳ Pháp thuộc, từ năm 1945 đến nay; đồng thời nghiên cứu căn cứ ly hôn theo quy định của pháp luật một số quốc gia nhƣ Pháp, Thái Lan… để thấy những điểm giống nhau và khác nhau. Thứ hai, nghiên cứu những quy định pháp luật hiện hành về căn cứ ly hôn; phân tích một số vụ án Tòa án áp dụng căn cứ ly hôn để giải quyết tranh chấp ly hôn, từ đó đƣa ra nhận định của cá nhân, chỉ ra những vƣớng mắc, bất cập trong việc áp dụng căn cứ ly hôn. 4
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!