Trang 1
O Ụ V O T O Y TẾ Ọ T N UY N TRƢỜN Ọ Y ƢỢ VŨ ÌN P AN Ặ ỂM MẬT XƢƠN V M T SỐ YẾU TỐ L N QUAN ẾN LOÃN XƢƠN Ở ỆN NHÂN T O ƢỜN TYPE 2 ỀU TRỊ T TRUN TÂM K ỂM SO T ỆN TẬT TỈN Ắ N N LUẬN VĂN UY N K OA THÁI NGUYÊN – NĂM 2022
Nội dung tài liệu
Trang 2
O Ụ V O T O Y TẾ Ọ T N UY N TRƢỜN Ọ Y ƢỢ VŨ ÌN P AN Ặ ỂM MẬT XƢƠN V M T SỐ YẾU TỐ L N QUAN ẾN LOÃN XƢƠN Ở ỆN N ÂN T O ƢỜN TYPE 2 ỀU TRỊ T TRUN TÂM K ỂM SO T ỆN TẬT TỈN Ắ N N huyên ngành: Nội khoa Mã số: K 62 72 20 40 LUẬN VĂN UY N K OA N ƢỜ ƢỚN ẪN K OA Ọ : P S.TS. TRỊN XUÂN TR N THÁI NGUYÊN – NĂM 2022
Trang 3
LỜ AM OAN Tôi là Vũ Đình Phan xin cam đoan đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Trịnh Xuân Tráng. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố trước đây trên thế giới và tại Việt Nam. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Thái Nguyên, tháng 04 năm 2022 Ngƣời viết cam đoan Vũ ình Phan
Trang 4
LỜ ẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn: Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo - bộ phận Sau đại học - Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo nhất là các thầy cô giáo của Bộ môn Nội - Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên đã truyền đạt cho tôi những kiến thức về chuyên môn và nghiên cứu khoa học. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh và Ban Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Ninh cùng các bệnh nhân đang điều trị Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Ninh đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Trịnh Xuân Tráng - người thầy đã tận tình chỉ bảo, dìu dắt tôi trong suốt 2 năm học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các Thầy, Cô trong Hội đồng khoa học đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho luận văn. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Gia đình, đồng nghiệp những người luôn sát cánh, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu cũng như trong công việc và cuộc sống. Thái Nguyên, tháng 04 năm 2022 Tác giả Vũ ình Phan
Trang 5
DANH MỤ TỪ V ẾT TẮT ADA : American Diabetes Association (Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ) BMI : Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể ) CDC : Control Disease Center (Trung tâm kiểm soát bệnh tật) CSTL : Cột sống thắt lưng CXĐ : Cổ xương đùi DCSI : Diabetes Complications Severity Index (Chỉ số đánh giá mức độ nặng của bệnh đái tháo đường) DEXA : Dual energy of X ray abosortion (Hấp thu năng lượng tia X kép) ĐTĐ : Đái tháo đường HOMA2-IR : Chỉ số đề kháng insulin OR : Odd ratio (Tỉ số chênh) MĐX : Mật độ xương MRI : Magnetic resonance imaging (Cộng hưởng từ) THA : Tăng huyết áp WHO : World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới)
Trang 6
MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN..................................................................................................2 ẶT VẤN Ề.................................................................................................. 1 hƣơng 1. TỔNG QUAN...............................................................................3 1.1. Bệnh đái tháo đường và các yếu tố liên quan ............................................3 1.1.1. Định nghĩa đái tháo đường......................................................................3 1.1.2. Dịch t h c ệnh đái tháo đường ............................................................3 1.1.3. Phân loại đái tháo đường.........................................................................4 1.1.4. Chẩn đoán đái tháo đường ......................................................................5 1.1.5. Biến chứng bệnh đái tháo đường ............................................................6 1.1.6. Điều trị bệnh đái tháo đường type 2........................................................ 8 1.2. Loãng xương và các phương pháp chẩn đoán loãng xương.................... 11 1.2.1. Định nghĩa............................................................................................. 11 1.2.2. Phân loại loãng xương .......................................................................... 11 1.2.3. Cơ chế bệnh sinh của loãng xương....................................................... 12 1.2.4. Một số yếu tố có thể tham gia vào cơ chế gây loãng xương ................ 13 1.2.5. Các phương pháp đo mật độ xương......................................................16 1.2.6. Chẩn đoán loãng xương ........................................................................18 1.3. Loãng xương trong đái tháo đường type 2...............................................19 1.3.1. Cơ chế gây loãng xương trong ệnh ĐTĐ type 2.................................19 1.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới mật độ xương của bệnh nhân ĐTĐ type 2 ..21 1.3.3. Tình hình nghiên cứu loãng xương ở người bệnh ĐTĐ type 2 ............21 hƣơng 2. Ố TƢỢN V P ƢƠN P P N N ỨU.............30 2.1. Đối tượng nghiên cứu...............................................................................30 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa ch n..............................................................................30 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ ................................................................................30 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu............................................................31
Trang 7
2.3. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................31 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu: nghiên cứu mô tả cắt ngang................................31 2.3.2. Cỡ mẫu..................................................................................................31 2.3.3. Kỹ thuật ch n mẫu................................................................................31 2.4. Chỉ số nghiên cứu.....................................................................................32 2.4.1. Chỉ số về đặc điểm chung bệnh nhân nghiên cứu.................................32 2.4.2. Chỉ số về mật độ xương và loãng xương..............................................32 2.4.3. Chỉ số về yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương........................33 2.5. Tiêu chuẩn đánh giá iến số nghiên cứu..................................................34 2.5.1. Phân loại chỉ số khối cơ thể ..................................................................34 2.5.2. Phân độ tăng huyết áp...........................................................................34 2.5.3. Đánh giá kết quả điều trị đái tháo đường..............................................35 2.5.4. Đánh giá kết quả đo MĐX theo tiêu chuẩn của WHO năm 1994 ........ 35 2.5.5. Một số tiêu chuẩn khác ......................................................................... 36 2.6. Kỹ thuật thu thập số liệu..........................................................................37 2.6.1. Quy trình thu thập thông tin..................................................................37 2.6.2. Cận lâm sàng.........................................................................................38 2.7. Xử lý số liệu............................................................................................. 41 2.8. Đạo đức nghiên cứu ................................................................................. 41 hƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................ 42 3.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân ĐTĐ type 2 tham gia nghiên cứu ......... 42 3.2. Tình trạng mật độ xương và tỉ lệ loãng xương ở các bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Ninh ......... 45 3.3. Yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương ở bệnh nhân nghiên cứu... 48 3.3.1. Yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương CSTL............................. 48 3.3.2. Yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương cổ xương đùi................. 55 hƣơng 4. N LUẬN................................................................................. 61 4.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân ĐTĐ type 2 tham gia nghiên cứu ......... 61
Trang 8
4.2. Tình trạng mật độ xương và tỉ lệ loãng xương ở các bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Ninh ......... 67 4.3. Yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương ở bệnh nhân nghiên cứu...71 KẾT LUẬN....................................................................................................82 KHUYẾN NGHỊ............................................................................................83 TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................ BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU ............................................................................... DANH SÁCH BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU ................................................
Trang 9
DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ở người trưởng thành, không có thai........................................................................ 9 Bảng 2.1. Phân loại thể trạng theo BMI áp dụng cho người châu Á..............34 Bảng 2.2. Phân loại tăng huyết áp theo tiêu chuẩn Bộ Y tế............................35 Bảng 3.1. Phân bố bệnh nhân nghiên cứu theo nhóm tuổi, giới ..................... 42 Bảng 3.2. Đặc điểm liên quan đến bệnh ĐTĐ của bệnh nhân nghiên cứu ..... 43 Bảng 3.3. Đặc điểm liên quan đến các yếu tố gây giảm mật độ xương của bệnh nhân nghiên cứu ................................................................... 44 Bảng 3.4. Đặc điểm mật độ xương cột sống thắt lưng theo giới .................... 45 Bảng 3.5. Đặc điểm mật độ xương cột sống thắt lưng theo tuổi .................... 45 Bảng 3.6. Đặc điểm mật độ xương cổ xương đùi theo giới............................ 46 Bảng 3.7. Đặc điểm mật độ xương cổ xương đùi theo tuổi ............................ 46 Bảng 3.8. Tỉ lệ loãng xương cột sống thắt lưng theo chỉ số T-score .............. 46 Bảng 3.9. Tỉ lệ loãng xương cổ xương đùi theo chỉ số T-score...................... 47 Bảng 3.10. Liên quan giữa tuổi, giới với loãng xương CSTL........................ 48 Bảng 3.11. Liên quan giữa BMI, mãn kinh với loãng xương CSTL.............. 49 Bảng 3.12. Mối liên quan giữa đặc điểm tiền sử với tình trạng LX CSTL .... 50 Bảng 3.13. Mối liên quan giữa hành vi nguy cơ với tình trạng LX CSTL..... 51 Bảng 3.14. Mối liên quan giữa thời gian phát hiện bệnh, chế độ điều trị với tình trạng loãng xương cột sống thắt lưng.................................... 52 Bảng 3.15. Mối liên quan giữa bệnh tăng huyết áp kèm theo và nồng độ canxi máu với tình trạng loãng xương cột sống thắt lưng...................... 53 Bảng 3.16. Mối liên quan giữa kiểm soát đường huyết với tình trạng loãng xương cột sống thắt lưng .............................................................. 54 Bảng 3.17. Liên quan giữa tuổi, giới với loãng xương cổ xương đùi............. 55 Bảng 3.18. Liên quan giữa BMI, mãn kinh với loãng xương cổ xương đùi... 56
Trang 10
Bảng 3.19. Mối liên quan giữa đặc điểm tiền sử với tình trạng LX CXĐ...... 56 Bảng 3.20. Mối liên quan giữa hành vi nguy cơ với tình trạng LX CXĐ...... 57 Bảng 3.21. Mối liên quan giữa thời gian phát hiện bệnh, chế độ điều trị với tình trạng loãng xương cổ xương đùi............................................ 58 Bảng 3.22. Mối liên quan giữa bệnh tăng huyết áp kèm theo và nồng độ canxi máu với tình trạng loãng xương cổ xương đùi ............................. 59 Bảng 3.23. Mối liên quan giữa kiểm soát đường huyết với tình trạng loãng xương cổ xương đùi...................................................................... 60
Trang 11
DANH MỤC HÌNH Hình 2.1. Máy đo mật độ xương EXCLLUS.................................................. 40 Hình 2.2. Máy xét nghiệm sinh hóa XL-1000 ................................................ 40
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!