Trang 1
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, nền kinh tế thế giới có nhiều chuyển biến khá phức tạp. Cụ thể nhƣ: cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ trong khu vực đã có những tác động ảnh hƣởng trực tiếp đến qúa trình tăng trƣởng và phát triển kinh tế thế giới nói chung, kinh tế các nƣớc trong khu vực ASEAN nói riêng, trong đó có Việt Nam. Trong thời gian đó, kể cả trong nhiều năm trƣớc đó và sau này, vai trò của hệ thống ngân hàng là không thể phủ nhận đƣợc, các phƣơng tiện thông tin đại chúng đã nhiều lần đề cập đến hàng loạt vấn đề nóng bỏng có liên quan đến hoạt động của Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam nhƣ: tình trạng ứ đọng vốn, vốn hàng đóng băng, nợ quá hạn tăng cao, rủi ro tín dụng v..v..gây thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng. Mặc dù những vấn đề này đã đƣợc nêu ra nhiều lần, cũng đã có không ít những đề xuất, kiến nghị, giải pháp nhƣng những rủi ro trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng thƣơng mại vẫn xảy ra, vẫn tồn tại và còn có chiều hƣớng gia tăng. Đối với hệ thống Ngân hàng ngoại thƣơng Việt Nam(NHNTVN), đây là một bài toán cực kì nan giải: Ngân hàng phải làm gì? và làm nhƣ thế nào? để có thế mở rộng, nâng cao chất lƣợng, hạn chế rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình. Hoạt động cho vay trung và dài hạnh đang trở thành một hoạt động chính của NHNTVN. Cho vay trung và dài hạn là hình thức cho vay theo các dự án đầu tƣ. Chất lƣợng của khoản vay phụ thuộc phần lớn vào chất lƣơng thẩm định tài chính dự án đầu tƣ, song công tác này của Ngân hàng còn nhiều vấn đề cần phải xem xét. Qua thời gian thực tập tại Ngân hàng ngoại thƣơng Việt Nam, em nhận thấy đây là vấn đề mà Ngân hàng đã và đang quan tâm để có thể đƣa ra nhiều biện pháp thực hiện. Xuất phát từ thực tế đó cùng với sự khuyến khích ủng hộ của Ban giám đốc, cùng các cô, các chú, anh chị em cán bộ NHNTVN, em đã chọ đề tài này, đề tài: www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Trang 2
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng thẩm định tài chính dự án đầu tƣ trong hoạt động cho vay tại NHNTVN. Với mong muốn có thể tìm tòi, phát hiện đƣợc một số rủi ro, hạn chế và đƣa ra một số giải pháp nhằm khắc phục một số tồn tại, qua đó nâng cao hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Đây là đề tài nghiên cứu một nội dung nhỏ trong tổng thể những nội dung cần xem xét với một khoản vay hay một dự án đầu tƣ. Vì vậy, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của bài viết này, chỉ giói hạn và tập chung chủ yếu vào công tác thẩm định tài chính của dự án đầu tƣ, gắn với hoạt động cho vay của NHNTVN. Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề, những lí luận cơ bản liên quan đến hoạt động thẩm định tài chính dự án đầu tƣ, đánh giá công tác thẩm định tài chính dự án đầu tƣ tại NHNTVN để đa ra giải pháp. Bài viết đƣợc trình bày trong ba chƣơng: Chƣơng I: NHNTVN với hoạt động thẩm định tài chính dự án đầu tƣ. Chƣơng II: Thực trạng công tác thẩm định tài chính dự án đầu tƣ trong hoạt động cho vay tại NHNTVN Chƣơng III: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng thẩm định dự án đầu tƣ trong hoạt động cho vay tại NHNTVN. Do điều kiện hiểu biết, trình độ còn hạn chế, thời gian thực tập tại Ngân hàng chƣa nhiều nên vấn đề nêu ra không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất mong nhận đƣợc nhiều ý kiến đóng góp của các cô chú, anh chị em cán bộ công nhân viên NHNTVN, cùng với những đóng góp sửa chữa, bổ xung của các thầy cô giáo và các bạn, đặc biệt là những ý kiến đóng góp bổ xung, sửa chữa của thầy giáo, giáo viên hƣớng dẫn, TS. Mai Văn Bƣu để bài viết sau đƣợc hoàn thiện hơn. www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Trang 3
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang CHƢƠNG I NGÂN HÀNG NGOẠI THƢƠNG VỚI HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƢ. 1. Ngân hàng thƣơng mại và hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại. 1.1 Ngân hàng thƣơng mại và hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại. Trong hoạt động sản xuất, tiêu dùng của xã hội luôn luôn xảy ra tình trạng đối nghịch: có những cá nhân, những tổ chức có tiền tiết kiệm, nhàn rỗi không có nhu cầu hoặc chƣa có nhu cầu sử dụng đến nó trong khi đó lại có những cá nhân, những tổ chức có nhu cầu về một khoản tiền nhất định để sử dụng cho một mục đích đầu tƣ hay tiêu dùng cá nhân. Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là một trung gian trên thị trƣờng tài chính, đóng vai trò cầu nối dẫn vốn từ những nhà gửi tiết kiệm sang các nhà đầu tƣ, đáp ứng nhu cầu nguyện vọng giữa những ngƣời cần tiền và những ngƣời có tiền. Kết quả là tất cả các bên đều có lợi, nền kinh tế luôn vận hành một cách nhịp nhàng, sản xuất phát triển, đời sống đƣợc nâng cao. NHTM là tổ chức kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng và Ngân hàng. Tất cả các hoạt động của Ngân hàng đều hƣớng tới mục tiêu tối cao, chi phối các mục tiêu khác là tối đa hoá lợi nhuận. Theo đuổi mục tiêu này, NHTM không ngừng nâng cao chất lƣợng sản phẩm, cải tiến dịch vụ đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và đƣợc thực hiện qua ba hoạt động chính: -Hoạt động huy động vốn. -Hoạt động cho vay và đầu tƣ. -Hoạt động trung gian. Đây là ba hoạt động truyền thống của một NHTM. Chúng có quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau. Để có vốn vay Ngân hàng phải huy động những đồng tiền www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
Trang 4
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang nhàn rỗi từ tay các nhà tiết kiệm. Đồng thời với một lợi thế là một trung gian trên thị trƣờng tài chính, NHTM thực hiện một số dịch vụ cung cấp cho khách hàng. Các hoạt động dịch vụ này vừa tạo ra thu nhập, vừa hỗ trợ cho các hoạt động huy động vốn, cho vay, đầu tƣ. Thứ nhất, huy động vốn: trƣớc hết mỗi NHTM phải có một số vốn tự có là điều kiện ban đầu của hoạt động kinh doanh của mình. Số vốn này đƣợc tạo lập bằng cách phát hành cổ phiếu hay do ngân sách Nhà nƣớc cấp, hay là từ các quỹ đƣợc tạo ra trong quá trình hoạt động của Ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động huy động vốn của NHTM đƣợc thể hiện tập trung thông qua việc thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong công chúng, Ngân hàng tập chung đƣợc một số vốn lớn từ các khoản séc, tài khoản tiết kiệm, tài khoản tiền gửi có kỳ hạn, từ các công cụ kỳ phiếu, trái phiếu, giấy chứng nhận tiền gửi v..v. Bên cạnh đó khi cần vốn cho nhu cầu thanh toán, cho vay Ngân hàng có thể vay của NHTW hay các tổ chức tín dụng khác. Trên bảng cân đối tài sản, hoạt động huy động vốn đƣợc biểu hiện qua các tài sản nợ của Ngân hàng. Thứ hai, hoạt động cho vay, đầu tƣ: NHTM sử dụng số tiền tiết kiệm, nhàn rỗi huy động đƣợc từ công chúng đem cho vay hoặc đầu tƣ chứng khoán. Trên bảng cân đối tài sản, các hoạt động này đƣợc biểu hiện là tài sản có của Ngân hàng. Các hoạt động cho vay và đầu tƣ mang lại cho NHTM một khoản thu nhập. Đây là khoản thu chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập của NHTM. Thứ ba, hoạt động trung gian: các NHTM còn thực hiện nghiệp vụ trung gian theo yêu cầu của khách hàng nh: thanh toán, chuyển tiền, ƣuỷ thác, ký gửi, tƣ vấn, bảo lãnh...Nghiệp vụ này không những mang lại thu nhập cho Ngân hàng mà còn tạo điều kiện mở mang các hoạt động trên. 1.2. Hoạt động cho vay của NHTM. Đây là hoạt động truyền thống mang tính đặc trƣng cơ bản của NHTM. Nó đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng. Trên cơ sở nguồn vốn huy động đƣợc, Ngân hàng tiến hành cho vay và thu khoản lãi nhất định trên số tiền www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 4
Trang 5
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang cho vay theo nguyên tắc vay vốn phải đƣợc khoản trả và thu tiền lãi phải đủ trang trải cho các khoản chi và phải có lợi nhuận. NHTM có thể cho vay theo nhiều hình thức khác nhau tuỳ theo tiêu thức phân loại: Theo mục đích cho vay: -Cho vay công nghiệp. -Cho vay nông nghiệp. -Cho vay xây dựng cơ bản. -Cho vay xuất nhập khẩu. Theo lãi xuất: -Cho vay theo lãi xuất cố định. -Cho vay theo lãi xuất thả nổi. Theo thành phần kinh tế: -Cho vay quốc doanh. -Cho vay ngoài quốc doanh. Theo tài sản đảm bảo: -Cho vay có tài sản đảm bảo. -Cho vay không có tài sản đảm bảo. Theo thời hạn cho vay: -Cho vay dài hạn. -Cho vay trung, ngắn hạn. Dù cho vay theo bất kỳ hình thức nào thì nghiệp vụ cho vay cũng trải qua ba giai đoạn sau: -Xem xét trƣớc khi cho vay. -Thực hiện cho vay. -Thu gốc và lãi. www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 5
Trang 6
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Ba giai đoạn này là một quá trình gắn bó chặt chẽ, mỗi giai đoạn đều có tầm quan trọng nhất định, ảnh hƣỏng đến chất lƣợng của khoản vay. Tuy nhiên, giai đoạn xem xét trƣớc khi cho vay mang ý nghĩa chiến lƣợc, nó ảnh hƣỏng đến chất lƣợng của khoản vay và các giai đoạn sau. Bởi vì, trong nền kinh tế thị trƣờng luôn tồn tại sự bất cân xứng về thông tin giữa Ngân hàng Thƣơng Mại và khách hàng dẫn đến Ngân hàng có thể thực hiện những khoản cho vay sai lầm. Vì vậy Ngân hàng Thƣơng Mại luôn luôn cân nhắc, xem xét kỹ lƣỡng và bằng nhiều phƣơng pháp nghiệp vụ đặc thù, phải xác định đúng khách hàng tốt, khoản cho vay đảm bảo yêu cầu trƣớc khi quyết định cho vay. Đó chính là hoạt động thẩm định các khoản cho vay, một hoạt động mang tính dịch vụ của Ngân hàng Thƣơng Mại nhằm xác định các khoản cho vay an toàn, chất lƣợng cao. Một hình thức phổ biến cho vay của Ngân hàng Thƣơng Mại là cho vay theo dự án đầu tƣ ). Đây chính là hình thức cho vay trung và dài hạn với đặc điểm là số vốn cho vay lớn, thời hạn cho vay dài do đó chịu nhiều biến động và rủi ro cao. Tuy nhiên, nếu là một dự án đầu tƣ tốt thì sẽ đem lại cho Ngân hàng một khoản thu nhập xứng đáng và bảo đảm an toàn vốn. Để đạt đƣợc mục tiêu này, Ngân hàng Thƣơng Mại phải làm tốt công tác thẩm định dự án đầu tƣ từ trƣớc khi đi đến một quyết định tài trợ. 2.. Sự cần thiết thẩm định tài chính Dự áN đầU Tƣ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng Thƣơng Mại. Đầu tƣ đƣợc hiểu là việc bỏ vốn vào một hoạt động nhất định nhằm mục đích thu lại một khoản tiền lớn hơn hay là việc sử dụng tiền vào mục đích sinh lời. Trong nền kinh tế thị trƣờng, hoạt động đầu tƣ vô cùng quan trọng. Đầu tƣ sẽ duy trì đƣợc tiềm lực sẵn có đảm bảo cho quá trình tái sản xuất diễn ra bình thƣờng vào tạo một tiềm lực lớn hơn trong tƣơng lai. Mục tiêu của đầu tƣ là hiệu quả, nhng ở những mức độ khác nhau, ngƣời ta nhìn nhận vấn đề hiệu quả không giống nhau. Doanh nghiệp(DN) quan tâm đến hiệu quả tài chính, tối đa hoá lợi nhuận, nhà nƣớc lại quan tâm đến lợi ích xã hội, đầu tƣ sẽ mang lại hiệu quả và đóng góp cho sự phát triển xã hội của đất nƣớc. www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 6
Trang 7
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Mặt khác hợp đồng đầu tƣ là hợp đồng phức tạp, nó liên quan và đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cấp: Chính phủ-Bộ-Ngành-Ngân hàng-Chủ đầu tƣ... Do đó, để đảm bảo cho hoạt động đầu tƣ đƣợc tiến hành thuận lợi, đạt đƣợc mục tiêu mong muốn của các bên liên quan thì trƣớc khi bỏ vốn chúng ta cần làm tốt thận trong và nghiêm túc trong công tác chuẩn bị đầu tƣ. Hợp đồng đầu tƣ đƣợc thể hiện qua việc thực hiện các dự án đầu tƣ. 2.1. Dự án đầu tƣ . Khái niệm: Dự án đầu tƣ là một tập hợp các hoạt động kinh tế đặc thù với các mục tiêu phƣơng pháp và phƣơng tiện cụ thể để dạt tới trạng thái mong muốn. Các yếu tố cấu thành nên Dự án đầu tƣ. - Các mục tiêu của dự án: đó là những kết quả và lợi ích mà dự án đem lại cho các nhà đầu tƣ và cho xã hội - Các hợp đồng (giải pháp về tổ chức, kinh tế xã hội..) để thực hiện mục tiêu dự án. - Đầu vào của dự án đầu tƣ: Đó là những kết quả cụ thể, mang tính chuẩn mực đƣợc tao ra từ những hoạt động khác của dự án. - Thời hạn: Là khoảng thời gian từ khi bắt đầu nghiên cứu cơ hội đầu tƣ đến khi chấm dứt hợp đồng. Thông thƣờng, thời hạn hợp đồng của dự án đƣợc xác địnhtrong luận chứng kinh tế kĩ thuật. - Địa điểm thực hiện dự án đầu tƣ. - Các nguồn đầu tƣ để hình thành nên vốn đầu tƣ của dự án - Các chủ thể; bao gồm các bên liên quan phối hợp với nhau để thực hiện và thụ hƣỏng những lợi ích mà dự án đầu tƣ mang lại. Các giai đoạn hình thành và phát triển của dự án đầu tƣ Một dự án đầu tƣ từ khi hình thành đến khi kết thúc thƣờng trải qua ba giai đoạn sau: - Giai đoạn1: Giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ: www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 7
Trang 8
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Nghiên cứu, đánh giá cơ hội đầu tƣ: sản phẩm của bƣớc này là báo cáo cơ hội đầu tƣ. Nghiên cứu tiền khả thi: sản phẩm của bƣớc này là báo cáo tiền khả thi. Nghiên cứu khả thi: sản phẩm của bƣớc này là luận chứng kinh tế, kỹ thuật. -Giai đoạn 2: Giai đoạn thực hiện đầu tƣ: Đây là giai đoạn cụ thể hoá về nguồn hình thành vốn đầu tƣ và triển khai thực hiện dự án đầu tƣ. Trong các dự án đầu tƣ ngƣời ta thƣờng thực hiện một loạt các ký kế hợp đồng nhƣ hợp đồng liên doanh, hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất, thuê nhà xởng, nhận thầu thiết kế về thi công công trình, mua bán máy móc thiết bị, chuyển giao công nghệ, thuê công nhân lao động,...để xây dựng và đa công trình vào hoạt động. -Giai đoạn 3: Giai đoạn vận hành khai thác: Là giai đoạn chính thức đa công trình vào hoạt động và tạo ra sản phẩm tiêu thụ trên thị trƣờng. Trong 3 giai đoạn trên, giai đoạn 1 có ý nghĩa và vai trò quan trọng, nó mang ý nghĩa quyết định và là cơ sở cho việc triển khai dự án ở các giai đoạn sau. trong giai đoạn này thẩm định hiệu quả tổ chức, nói cách khác là thẩm định dự án đầu tƣ, đóng vai trò then chốt để có một quyết định đầu tƣ đúng đắn. 2.2. Sự cần thiết thẩm định dự án đầu tƣ trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại. 2.2.1. Thẩm định dự án đầu tư. KN: Thẩm định dự án đầu tƣ là một tổ chức xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện cho phép ra quyết định đầu tƣ. Thẩm định về sự cần thiết phải đầu tƣ: Với quan điểm mỗi dự án đầu tƣ là một mắt xích quan trọng trong chƣơng trình phát triển kinh tế dài hạn, trung hạn của ngành, vùng lãnh thổ nhằm đạt đƣợc các mục tiêu của chƣơng trình phát triển kinh tế đó, việc thẩm định sự cần thiết phải đầu tƣ nhằm trả lời các câu hỏi: Dự án có ƣu thế nào trong quy hoạch phát triển chung. Dự án nếu đầu tƣ sẽ làm gia tăng thu nhập cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế là bao nhiêu? sử dụng các www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 8
Hiển thị 8 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!