Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT VĂN CHẤN BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Lĩnh vực: Hóa học) TÊN SÁNG KIẾN THIẾT KẾ INFOGRAPHIC KHUYẾT THIẾU KẾT HỢP SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC TRONG ÔN TẬP MỘT SỐ CHỦ ĐỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ LỚP 12 TĂNG CƯỜNG TÍNH TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG SÁNG TẠO CHO HỌC SINH Tác giả: ĐÀO THỊ THU HƯƠNG Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn Đơn vị công tác: Trường THPT Văn Chấn Yên Bái, ngày 05 tháng 2 năm 2022 1
Trang 2
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Thiết kế Infographic khuyết thiếu kết hợp sử dụng phương pháp dạy học hợp tác trong ôn tập một số chủ đề Hoá học hữu cơ lớp 12 tăng cường tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh” 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo - môn Hóa học 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Học sinh khối lớp 12, Trường THPT Văn Chấn. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Năm học 2021 - 2022 5. Tác giả: - Họ và tên: ĐÀO THỊ THU HƯƠNG - Năm sinh: 1980 - Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Hóa học - Chức vụ công tác: Tổ trưởng chuyên môn - Nơi làm việc: Trường THPT Văn Chấn - Địa chỉ liên hệ: Trường THPT Văn Chấn, Văn Chấn, Yên Bái. - Điện thoại: 038.393.5595 II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN 1. Tình trạng giải pháp đã biết Trong giai đoạn đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, giúp học sinh học tập một cách chủ động, tự giác là một yêu cầu cấp thiết đối với ngành giáo dục. Tổ chức dạy học nhằm giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực phẩm chất cũng không phải là mới. Tuy nhiên, quá trình tổ chức dạy học để phát huy năng lực cá nhân, tạo điều kiện cho học sinh được sáng tạo và hợp tác lẫn nhau trong học tập thì mỗi tiết học cần sự thay đổi về phương pháp dạy học của mỗi giáo viên. Hóa học là một môn khoa học tự nhiên với hệ thống kiến thức đồng tâm, các mảng kiến thức luôn có sự lồng ghép, đan xen, móc nối lẫn nhau. So với các bộ môn khoa học tự nhiên khác thì quan hệ giữa lý thuyết và bài tập trong bộ môn Hóa học có mối quan hệ khăng khít và có tác động rất tích cực cho nhau. Nếu học sinh không có sự chăm chỉ, niềm đam mê hứng thú học tập thì chắc chắn kết quả học tập đạt được sẽ không cao. Vậy làm thế nào để đạt được hiệu quả cho một tiết dạy học Hóa đặc biệt đối với giờ ôn tập củng cố của một chuyên đề kiến thức và vận dụng kiến thức đó trong việc giải bài tập hóa học là một thách thức lớn đối với giáo viên vì thời lượng dạy học bó buộc trong khoảng thời gian 45 phút. Qua việc khảo sát dự các giờ ôn tập chương của các đồng nghiệp dạy tại trường THPT Văn Chấn tôi nhận thấy phần lớn giáo viên chưa thực sự đổi mới được thiết kế bài giảng đối với giờ ôn tập. Vẫn còn lối dạy học theo lối mòn: đưa ra kiến thức lý thuyết cần nhớ đối với một chương chủ yếu dựa vào giảng giải, hỏi - đáp sau đó chữa những bài tập minh họa cho phần lý thuyết yêu cầu học sinh ghi chép vào vở để vận dụng. Cũng có những giáo viên đã cố gắng thay đổi phương pháp như: cho học sinh hoạt động nhóm, phát phiếu học tập với 2
Trang 3
những chủ điểm nhỏ về kiến thức hoặc đã sử dụng một số trò chơi … Song phần lớn các câu hỏi, lệnh học tập chưa thực sự tác động, kích thích tư duy và tạo hứng thú cho học sinh. Giáo viên chưa tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, chưa chủ động trong việc sử dụng các phương tiện dạy học vào việc thiết kế, soạn giảng những bài ôn tập để phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Còn về phía học sinh, do nội dung của các bài ôn tập khô khan, nhàm chán nên các em trở nên thụ động, không hăng hái phát biểu ý kiến, đến lớp những giờ ôn tập chỉ chờ thầy cô giảng giải chữa bài và ngồi im lắng nghe thậm chí có những phản ứng tiêu cực không làm bài tập đến lớp chờ để “chép”. Dẫn đến chất lượng học tập không cao, tỉ lệ học sinh đạt khá giỏi thấp hơn ở các bộ môn văn hóa khác. Là một giáo viên dạy hóa ở trường phổ thông qua nhiều năm công tác, bản thân tôi nhận thấy trong quá trình học tập học sinh tỏ ra rất hứng thú và nhớ rất lâu những kiến thức khi chính các em được vận dụng kiến thức đó, trao đổi thảo luận hợp tác với các bạn học sinh khác và phát biểu ý kiến của cá nhân mình. Chính vì vậy để phát huy được hết những năng lực cần thiết, kích thích phát triển tư duy của các em một cách chủ động sáng tạo mang lại hứng thú học tập và đạt hiệu quả học tập tối đa thì tôi đã luôn tích cực đổi mới phương pháp dạy học. Đặc biệt đối với những kiến thức cần nhớ của tiết dạy luyện tập, ôn tập mỗi chủ đề kiến thức tôi thiết kế dưới dạng Infographic khuyết thiếu rồi chia nhóm học tập và các em học sinh hợp tác để điền khuyết toàn bộ những nội dung kiến thức cần ôn tập vào sơ đồ có hình ảnh rất súc tích cô đọng và dễ nhớ. Từ những hiệu quả ban đầu đem lại là sự hào hứng, nhiệt tình của học sinh tham gia tiết học, sự ghi nhớ kiến thức và khả năng vận dụng của các em tốt hơn. Tôi thiết nghĩ việc tổ chức một bài dạy ôn tập, luyện tập trong thời gian 45 phút lên lớp theo hình thức chia nhóm, nội dung ôn tập được hướng dẫn chi tiết thông qua Infographic khuyết thiếu giúp các em học bài một cách có hệ thống, tạo ra sự cạnh tranh công bằng trong học tập giữa các nhóm học sinh, kích thích tính tích cực chủ động của mỗi học sinh, phát triển kỹ năng hợp tác nhóm và năng lực trình bày một vấn đề là điều cần thiết. Trong ba năm học liên tiếp tôi đã tiến hành thực nghiệm sử dụng phương pháp dạy học hợp tác trên cơ sở thiết kế phần kiến thức cần nhớ của một số tiết dạy ôn tập - Hóa học hữu cơ lớp 12 dưới hình thức Infographic và đã bước đầu đem lại hiệu quả tích cực. Chính vì vậy, trong năm học 2021 - 2022, tôi lựa chọn sáng kiến khoa học: “Thiết kế Infographic khuyết thiếu kết hợp sử dụng phương pháp dạy học hợp tác trong ôn tập một số chủ đề Hoá học hữu cơ lớp 12 tăng cường tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh” Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn được góp phần đổi mới phương pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học ở các trường Trung học phổ thông. 2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 2.1. Mục đích của giải pháp: 3
Trang 4
Sáng kiến khoa học được thực hiện dựa trên các mục đích cơ bản sau: Một là: Thiết kế một số bài ôn tập hữu cơ chương trình môn Hóa học lớp 12 - Ban cơ bản phần kiến thức cần nhớ dưới dạng Infographic nhằm nâng cao hứng thú học tập, phát huy tính tích cực chủ động tiếp nhận kiến thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học ở trường Trung học phổ thông. Hai là: Giúp học sinh học tập một cách tích cực. Học sinh sẽ hiểu sâu, khả năng ghi nhớ và nắm chắc kiến thức ôn tập sau mỗi chủ đề kiến thức từ đó vận dụng các kiến thức đó giải quyết các vấn đề của thực tiễn. Áp dụng phương pháp học hiệu quả đối với hình thức thi trắc nghiệm hiện nay. Ba là: Rèn luyện, bồi dưỡng và phát triển cho học sinh những kỹ năng, năng lực cơ bản như năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực hợp tác làm việc nhóm để giải quyết các vấn đề; các kỹ năng quan sát, thu thập, xử lý thông tin, tư duy logic và trình bày vấn đề…. từ đó phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập. Bốn là: Tạo điều kiện đổi mới phương pháp dạy học, đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học. Để soạn giáo án cho các bài ôn tập chương thu hút được sự chú ý học tập của học sinh, kích thích các em tự giác tìm hiểu và chuẩn bị các kiến thức để tham gia hoạt động đòi hỏi mỗi người giáo viên phải không ngừng trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy. Năm là: Thông qua việc tổ chức tiết học ôn tập mà phần kiến thức cần nhớ được thiết kế dưới hình thức Infographic đem lại hiệu quả cao trong việc ghi nhớ và vận dụng kiến thức, mặt khác thông qua các hoạt động học tập giáo viên có điều kiện hơn trong việc tìm hiểu đối tượng giáo dục từ đó định hướng tốt cho học sinh trong quá trình hình thành nhân cách phát triển kỹ năng sống. 2.2. Nội dung giải pháp: Như chúng ta đã biết: phương pháp dạy học tích cực hướng tới tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung phát huy tính tích cực của người học chứ không chỉ tập trung hoạt động của người dạy. Với phương pháp dạy học tích cực, người dạy đóng vai trò chủ đạo - người học đóng vai trò chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Đối với kiểu bài ôn tập, hệ thống hoá kiến thức của một chủ đề thì phương pháp dạy học hợp tác được sử dụng nhiều hơn cả trong số các phương pháp dạy học tích cực. Ở đó, học sinh có cơ hội được làm việc theo nhóm để cùng nghiên cứu, trao đổi ý tưởng và giải quyết vấn đề do giáo viên đặt ra. Trong quá trình dạy học giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động theo hướng tích cực, cần kích thích được sự hứng thú, phát huy tính tích cực, tính tự lực và sáng tạo trong học tập hình thành kỹ năng, phát triển năng lực của học sinh. Làm cho các em hiểu rõ: có sự phụ thuộc lẫn nhau, có ràng buộc trách nhiệm cá nhân – trách nhiệm nhóm để hợp tác với nhau một cách tốt nhất. 4
Hiển thị 4 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!