Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP. HỒ CHÍ MINH TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC TẬP THANH TOÁN QUỐC TẾ Biên soạn: PGS. TS. Trần Hoàng ngân ThS. Võ Thị Tuyết Anh ThS. Hoàng Thị Minh Ngọc ThS. Trần Phương Thảo CN. Phan Chung Thuỷ CN. Nguyễn Tiến Dũng Chủ biên: PGS. TS. Trần Hoàng Ngân THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2009 0
MỤC LỤC BÀI GIỚI THIỆU .................................................................................... 5 Bài 1: TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI I. Khái niệm ....................................................................................... 10 II. Phương pháp biểu thị tỷ giá (Yết giá – Quotation) ........................ 10 III. Một số quy ước trong giao dịch hối đoái quốc tế ........................... 11 IV. Xác định tỷ giá theo phương pháp tính chéo .................................. 13 V. Cơ chế xác định tỷ giá hối đoái ...................................................... 18 VI. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự biến động của tỷ giá hối đoái ................................................................................................. 20 VII. Các loại tỷ giá hối đoái ................................................................... 23 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 24 Bài 2: THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI I. Khái niệm ....................................................................................... 15 II. Đặc điểm thị trường hối đoái .......................................................... 26 III. Đối tượng tham gia thị trường hối đoái .......................................... 26 IV. Phương thức giao dịch .................................................................... 27 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 28 1
Bài 3: CÁC NGHIỆP VỤ HỐI ĐOÁI & THỊ TRƯỜNG GIAO SAU, TIỀN GỞI NGOẠI TỆ I. Các nghiệp vụ hối đoái ................................................................... 30 II. Thị trường giao sau.......................................................................... 38 III. Thị trường tiền gởi ngoại tệ............................................................. 40 Bài đọc thêm: Cơ chế tỷ giá hối đoái của Việt Nam .............................. 42 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 45 Bài 4: HỐI PHIẾU I. Cơ sở pháp lý của Hối phiếu ........................................................ 47 II. Khái niệm ..................................................................................... 48 III. Đặc đểm của Hối phiếu ................................................................ 50 IV. Nội dung của Hối phiếu .............................................................. 50 V. Chấp nhận Hối phiếu ................................................................... 51 VI. Ký hậu Hối phiếu ......................................................................... 51 VII. Bảo lãnh Hối phiếu ...................................................................... 52 VIII. Kháng nghị ................................................................................... 52 IX. Chiết khấu Hối phiếu ................................................................... 53 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 55 Bài 5: CHEQUE & THẺ THANH TOÁN 2
I. Séc .................................................................................................. 58 II. Thẻ ngân hàng ................................................................................ 60 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 66 Bài 6: PHƯƠNG THỨC CHUYỂN TIỀN VÀ GHI SỔ I. Phương thức chuyển tiền ............................................................... 68 II. Phương thức ghi sổ ......................................................................... 71 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 72 Bài 7: PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN NHỜ THU I. Khái niệm chung về nhờ thu .......................................................... 74 II. Các loại nhờ thu .............................................................................. 74 III. Những đặc điểm cần chú ý khi áp dụng phương thức nhờ thu ....... 83 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 84 Bài 8: PHƯƠNG THỨC GIAO CHỨNG TỪ NHẬN TIỀN I. Khái niệm ....................................................................................... 86 II. Quy trình thanh toán ....................................................................... 86 Câu hỏi ôn tập ........................................................................................ 89 3
Bài 9: PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ I. Sơ lược về ICC – UCP No.500 – 1993 .......................................... 91 II. Khái niệm ....................................................................................... 92 III. Quy trình tiến hành nghiệp vụ phương thức tín dụng chứng từ ..................................................................................................... 93 IV. Những nội dung quan trọng khi kiểm tra chứng từ ...................... 121 V. Các loại thư tín dụng .................................................................... 123 Câu hỏi ôn tập ...................................................................................... 126 4
BÀI GIỚI THIỆU Môn học Thanh toán quốc tế là môn học nghiệp vụ của chuyên nghành Ngoại thương, Tài chính – Ngân hàng và là môn bổ trợ của các chuyên ngành khác. Môn học có nhiều nội dung phong phú, hữu ích và gắn với thực tế kinh doanh của các doanh nghiệp, mang tính thời sự cao. Học viên có thể tìm hiểu và giải thích các hiện tượng kinh tế trong xã hội, liên quan đến tỷ giá hối đoái trên thị trường tài chính quốc tế và Việt Nam. Học viên được trang bị những kiến thức cơ bản về các phương tiện và hình thức thanh toán quốc tế, giúp học viên có điều kiện thực hiện các hợp đồng thương mại quốc tế, thanh toán giao dịch quốc tế. Môn học có tính ứng dụng cao trong kinh doanh xuất nhập khẩu, kinh doanh tiền tệ và hoạt động ngân hàng. 1. Mục tiêu môn học Thanh toán quốc tế: Học xong môn học này sinh viên có thể thực hiện các kỹ thuật nghiệp vụ của một nhân viên phòng kinh doanh xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp, thanh toán viên của phòng thanh toán quốc tế ngân hàng thương mại, chuyên viên kinh doanh của phòng kinh doanh ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại… 2. Nội dung môn học: 5
Môn học Thanh toán quốc tế sẽ được chia làm 9 bài. - Nội dung bài 1 cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản liên quan đến tỷ giá hối đoái. - Bài 2 giới thiệu khái quát về sự hình thành, đặc điểm, quy mô và vai trò của thị trường hối đoái trong hoạt động kinh tế. - Bài 3 giới thiệu những lý thuyết và các bài tập thực hành về các nghiệp vụ hối đoái như Spot, Arbitrage, Forward, Swap, Future Contracts, Options. Nội dung, đặc điểm, quy mô và tổ chức hoạt động của thị trường giao sau và thị trường tiền gửi ngoại tệ cũng được giới thiệu trong bài 3. - Bài 4 và bài 5 đề cập đến các phương tiện thanh toán quốc tế như Bill of Exchange, Cheque, International Card. - Nội dung và quy trình thực hiện các phương thức thanh toán quốc tế: phương thức chuyển tiền – T/T, phương thức nhờ thu trơn – Clean collection, phương thức nhờ thu kèm chứng từ – D/P – D/A được đề cập trong bài 6 và bài 7. - Toàn bộ nội dung và qui trình thự hiện phương thức thanh toán tín dụng chứng từ – Documentary credit và phương thức giao chứng từ nhận tiền – CAD… được giới thiệu trong bài 8 và bài 9. Ngoài ra, người học còn được cung cấp một số tình huống và cách xử lý trong thanh toán quốc tế. 6
3. Hướng dẫn học tập: Để học tốt môn học này, học viên phải đọc tài liệu trước, tham khảo sách thanh toán quốc tế, vào mạng internet theo các website trong tài liệu, thực hiện các bài tập, tập trung nghe giảng viên giới thiệu môn học, mạnh dạn trao đổi và đặt câu hỏi cho giảng viên. 4. Tài liệu tham khảo: - Sách “Thanh toán quốc tế”, PGS.TS. Trần Hoàng Ngân. - Hướng dẫn áp dụng UCP 500, Nguyễn Trọng Thuỷ. - Incoterms 2000 – ICC. - Các website: www.exchangerete.com ; www.saxobank.com ; www.sbv.gov.vn ; www.forexdiriectory.net ; www.vcb.com.vn 5. Địa chỉ liên lạc: PGS.TS. Trần Hoàng Ngân Tel: (08) 38.551.776 Email: ngankdtt@yahoo.com ngannh@ueh.edu.vn tranthao@ueh.edu.vn 7
6. Kết cấu bài giảng: - Bài 1: Tỷ giá hối đoái (5 tiết). - Bài 2: Thị trường hối đoái (2 tiết). - Bài 3: Các nghiệp vụ hối đoái & thị trường giao sau, thị trường tiền gửi ngoại tệ (8 tiết). - Bài 4: Hối phiếu (5 tiết). - Bài 5: Cheque & Thẻ thanh toán quốc tế (5 tiết). - Bài 6: Phương thức chuyển tiền & phương thức ghi sổ (3 tiết). - Bài 7: Phương thức nhờ thu (7 tiết). - Bài 8: Phương thức giao chứng từ nhận tiền (CAD-COD) (3 tiết). - Bài 9: Phương thức tín dụng chứng từ – thư tín dụng L/C (12 tiết). 8
BÀI 1: TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI A. GIỚI THIỆU: I. MỤC TIÊU: Học xong bài này, học viên phải: - Hiểu nguyên tắc niêm yết, xác định tỷ giá của các ngân hàng để dễ dàng lựa chọn tỷ giá thích hợp. - Xác định được tỷ giá chéo, tỷ giá mua và tỷ giá bán của hai đồng tiền bất kỳ. - Xác định và phân tích được những nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. II. NỘI DUNG TÓM TẮT: Nội dung bài 1 sẽ giới thiệu cho học viên cách đọc, hiểu và xác định tỷ giá hối đoái, đồng thời nắm bắt được cơ sở hình thành tỷ giá hối đoái trong các chế độ tiền tệ khác nhau. Ngoài ra, bài học còn giúp học viên dự báo xu hướng biến động của tỷ giá hối đoái thông qua phân tích nội dung của từng nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. B. NỘI DUNG: 9
I. KHÁI NIỆM: - Tỷ giá hối đoái là sự so sánh mối tương quan giá trị giữa hai đồng tiền với nhau. - Tỷ giá hối đoái là giá cả của một đơn vị tiền tệ nước này thể hiện bằng số lượng đơn vị tiền tệ nước khác. Ví dụ: Ngày xx/xx/xxxx, trên thị trường hối đoái quốc tế ta có thông tin: 1Đô la Mỹ (USD) =114.18 Yên Nhật (JPY) 1 Bảng Anh (GBP) =1.7684 Đô la Mỹ (USD) 1 Đô la Mỹ (USD) =1.2737 France Thuỵ Sĩ (CHF) II. PHƯƠNG PHÁP BIỂU THỊ TỶ GIÁ (YẾT GIÁ – QUOTATION): 1. Đồng tiền yết giá – Đồng tiền định giá: - Đồng tiền yết giá (Commodity Terms): là đồng tiền được thể hiện giá trị của nó qua một đồng tiền khác. - Đồng tiền định giá (Currency Terms): là dồng tiền được sử dụng để xác định giá trị của đồng tiền yết giá. 2. Phương pháp biểu thị tỷ giá: a. Phương pháp biểu thị thứ nhất (Direct Quotation – Price Quotation): 1 Ngoại tệ = x Nội tệ 10
Phương pháp yết giá này được áp dụng ở nhiều quốc gia: Nhật, Thái Lan, Hàn Quốc, Singapore, Việt Nam… b. Phương pháp biểu thị thứ hai (Indirect Quotation – Volume Quotation): 1 Nội tệ = y Ngoại tệ Phương pháp yết giá này áp dụng ở một số nước như: Anh, Úc, Châu Âu, Mỹ… Tuy nhiên trong giao dịch quốc tế hiện nay, không có giới hạn vị trí địa lý và việc yết giá giao dịch không còn theo qui định địa phương mà theo tập quán quốc tế. Bạn có thể tham khảo trên website: www.forexdirectory.net thì bạn sẽ thấy GBP, AUD, EUR… luôn là đồng tiền yết giá so với USD và USD là đồng tiền yết giá hầu hết các đồng tiền khác (JPY, NCY, HKD, CHF, VND,..). III. MỘT SỐ QUY ƯỚC TRONG GIAO DỊCH HỐI ĐOÁI QUỐC TẾ: 1. Ký hiệu tiền tệ: Gồm 3 ký tự (XXX), trong đó: - Hai chữ đầu là tên quốc gia. - Chữ cuối là tên gọi của đồng tiền. 11
Ví dụ: Ký hiệu tiền tệ của Việt Nam (VND), Đô la Mỹ (USD), Bảng Anh (GBP), Yên Nhật (JPY), Bạt Thái Lan (THB)… Xem ký hiệu tiền tệ của các đồng tiền chính trên thế giới qua website: www.exchangerate.com ; www.yahoo.com/finance ; www.saxobank.com ; www.forexdiretory.net … 2. Cách viết tỷ giá: A 1 = B B A Tỷ giá 1USD =120JPY ta có thể viết USD/JPY = 120 hoặc là 120JPY/USD. 3. Phương pháp đọc tỷ giá (Ngôn ngữ trong giao dịch hối đoái quốc tế): Ví dụ: Người ta nói Dollars – Zurich “một, ba mươi, sáu mươi”, điều đó có nghĩa là 1USD = 103060CHF (đồng Franc của Thuỵ Sĩ). Vì những lý do nhanh chóng, chính xác và tiết kiệm, các tỷ giá không bao giờ được đọc dầy đủ trên thị trường, mà người ta thường đọc những con số có ý nghĩa, thậm chí số đầu, tức là số một có khi người ta không đọc vì ai cũng biết khi tham gia thị trường. Qua cách đọc rút ra quy tắc sau: Các con số đằng sau dấu phẩy được đọc theo nhóm hai số. Hai số thập phân đầu tiên được gọi là “số” (Figure), hai số kế tiếp gọi là “điểm” (Point). 12
Hiển thị 13 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!