1 TIỂU LUẬN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Đề tài: “Vai trò của nhà nước trong quá trình CNH-HĐH ở Việt Nam”. 2 MỞ ĐẦU Trong thời đại ngày nay, Nhà nước nào cũng có vai trò nhất định trong sự phát triển của một quốc gia, đặc biệt là trong sự nghiệp cải tổ và xây dựng nền kinh tế. Việt Nam đang thực hiện công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước với nền kinh tế thị trường với nhiều thành phần cùng tham gia. Trong điều kiện như vậy thì vai trò quản lý kinh tế của nhà nước là khách quan, một nhu cầu nội tại của nền kinh tế thị trường, thể hiện ở việc Nhà điều tiết nền kinh thông qua việc hoạch định chính sách. Vì vậy, nâng cao vai trò của Nhà nước trong quản lý và điều tiết nền kinh tế, đặc biệt là trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa là vấn đề mang tính thời sự và là đề tài nghiên cứu của nhiều cấp, ngành, nhiều cán bộ và sinh viên. Nhà nước thực hiện tốt vai trò kinh tế của mình đảm bảo cho nền kinh tế tăng trưởng với hiệu quả cao và bền vững, tạo tiền đề rút ngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tránh nguy cơ tụt hậu và đuổi kịp các nước kinh tế phát triển trong khu vực và trên thế giới. Đây là một vấn đề lớn cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, song do kiến thức còn hạn chế, bài tiểu luận với đề tài: “Vai trò của nhà nước trong quá trình CNH-HĐH ở nước ta” chỉ nêu lên những nội dung cơ bản và một số thực trạng vai trò của Nhà nước đối với công nghiệp hóa trong những năm qua, đồng thời đưa ra một số ý kiến nhằm nâng cao vai trò của Nhà nước trong thời gian tới. Bài tiểu luận này đã được hoàn thành dưới sự hướng dẫn tận tình của thầy cô giáo hướng dẫn, đồng thời được sự giúp đỡ của Thư viện trường về nhiều tài liệu tham khảo bổ ích. Bài tiểu luận được chia thành 2 chương, bao gồm: Chương 1: "Tính tất yếu khách quan vai trò Nhà nước trong trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa". Chương 2: Thực trạng về vai trò của nhà nước trong quá trình CNH-HĐH và những giải pháp nhằm nâng cao vai trò của nhà nước đối với quá trình CNH-HĐH ở nước ta trong thời gian tới. Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn và quan tâm của thầy đã giúp em hoàn thành đề án này. 3 NỘI DUNG CHÍNH Chương 1 Tính tất yếu khách quan và vai trò của Nhà nước đối với quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá. 1.1. Vai trò của nhà nhà nước đối với quá trình CNH-HĐH 1.1.1. Thực chất CNH-HĐH; mối quan hệ giữa CNH-HĐH? Trước đây chúng ta cho rằng công nghiệp hoá là quá trình trang bị kĩ thuật hiện đại cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân thay thế lao động thủ công bằng lao đọng cơ khí hoá biến một nước kém phát triển thành một nước có cơ cấu công - nông nghiệp hiện đại, khoa học kĩ thuật tiên tiến. Theo quan niệm của Liên hợp quốc: “Công nghiệp hoá là một quá trình phát triển kinh tế trong đó một bộ phận nguồn lực quốc gia ngày càng lớn được huy động để xây dựng cơ cấu kinh tế nhiều nghành với công nghệ hiện đại...”. Các quan niệm nói trên dù cách diễn đạt có thể khác nhưng đều có nội dung nói chung đó là kĩ thuật công nghệ hiện đại cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, nền kinh tế đạt trình độ phát triển. Kết hợp quan niệm truyền thống với quan niệm hiện Đại Hội nghị lần thứ VII ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản đã đưa ra quan niệm mới về công nghiệp hóa hiện đại hoá. Theo tư tưởng này công nghiệp hoá hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản lí kinh tế xã hội từ sản xuất thủ công là chính sang sử dụng phổ biến sức lao động cùng công nghệ, phương tiện cùng phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học tạo ra năng suất lao động xã hội cao. Quan niệm trên đã gắn công nghiệp hoá với hiện đại hoá đồng thời xác định được vai trò của công nghiệp trong quá trình công nghiệp hoá. Trước đổi mới công nghiệp hoá được tiến hành theo cơ chế cũ tập trung bao cấp ngày nay chúng ta tiến hành theo cơ chế mới đó là cơ chế thị trường có sự quản lí của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trước đây công nghiệp hoá được hiểu là việc của nhà nước thông qua hai khu vực