Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 PhÇn 1: Më ®Çu C¹nh tranh lµ mét trong nh÷ng qui luËt cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Khi thùc hiÖn chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ cò sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ph¶i chÊp nhËn nh÷ng qui luËt cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng trong ®ã cã qui luËt c¹nh tranh. ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tùu to lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ. Nh­ng bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®ã nÒn kinh tÕ n­íc ta ®ang ®èi mÆt víi nh÷ng khã kh¨n th¸ch thøc to lín. Mét trong nh÷ng khã kh¨n th¸ch thøc ®ã lµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ n­íc ta cßn yÕu kÐm. §øng tr­íc qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ ngµy cµng s©u réng (lµ thµnh viªn cña ASEAN, APEC, s¾p trë thµnh thµnh viªn cña WTO, råi më cöa héi nhËp AFTA vµo n¨m 2006) th× n­íc ta cÇn cã mét nÒn kinh tÕ víi søc c¹nh tranh ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ ®Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých trë thµnh n­íc c«ng nghiÖp vµo n¨m 2020. Muèn nh­ vËy chóng ta cÇn ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ víi c¸c ®èi t­îng cÇn t¸c ®éng lµ c¸c doanh nghiÖp. §Æc biÖt cÇn ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc vµ t­ nh©n, ph¶i ph¸t huy c¸c lîi thÕ c¹nh tranh. Chóng ta cÇn cã mét chÝnh s¸ch c¹nh tranh ®óng ®¾n. Víi môc tiªu nh­ vËy thËt kh«ng dÔ dµng cho ViÖt Nam, khi mµ nÒn kinh tÕ hiÖn nay kh«ng cã g× lµm ®¶m b¶o, c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n kh«ng hiÖu qu¶, cßn tr× trÖ, t×nh tr¹ng thang nhòng vµ thÊt tho¸t vèn nhµ n­íc t¨ng cao. C¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc kh«ng ph¸t huy ®­îc vai trß chñ ®¹o cña m×nh trong nÒn kinh tÕ khi mµ nhËn ®­îc nhiÒu hç trî tõ phÝa nhµ n­íc, ngµnh nghÒ kinh doanh, chÕ ®é tÝn dông,￾ Trong tay n¾m hÇu hÕt c¸c nguån lùc quan träng nh­: 100% má dÇu, 80% rõng, 90% lao ®éng ®­îc coi träng, cã phÇn xem nhÑ ­u ®iÓm cña c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n. Võa qua, ngµy 13/10/2004, chóng ta ®· thµnh lËp ®­îc hiÖp héi c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n ViÖt Nam, ®iÒu ®ã cho thÊy cã sù thay ®æi trong nhËn thøc vÒ vai trß cña t￾ .co Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 nh©n, doanh nghiÖp t­ nh©n ®ang dÇn nhËn ®­îc sù quan t©m tõ phÝa nhµ n­íc vµ ®ãng vai trß quan träng trong chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ. C¹nh tranh lµ mét c¬ chÕ vËn hµnh chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, nã lµ ®éng lùc thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn tuy vÉn cã nh÷ng mÆt h¹n chÕ nh­ng nã kh«ng ph¶i lµ vÊn ®Ò quan träng. NhiÒu n­íc trªn thÕ giíi ®· vËn dông tèt qui luËt c¹nh tranh vµo ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®· ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tùu to lín. Tõ khi ®æi míi nÒn kinh tÕ chóng ta còng ®· ¸p dông qui luËt nµy vµ mét sè thµnh tùu ®· ®Õn víi chóng ta: §êi sèng nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn, x· héi ph¸t triÓn h¬n, kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh￾ nh÷ng lîi Ých Êy ch­a ph¶i lµ lín lao nh­ng còng ®· gióp chóng ta ®Þnh h­íng cho chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ. §éc quyÒn lµ sù chi phèi thÞ tr­êng cña mét hay nhiÒu c«ng ty, hoÆc mét tæ chøc kinh tÕ nµo ®ã vÒ mét lo¹i s¶n phÈm trªn mét ®o¹n thÞ tr­êng nhÊt ®Þnh. Nguyªn nh©n dÉn tíi ®éc quyÒn th­êng do c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh ®em l¹i. §éc quyÒn sÏ lµm h¹n chÕ rÊt nhiÒu ®èi víi c¹nh tranh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. §Ó cã mét m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn cã hiÖu qu¶ ®ang lµ vÊn ®Ò quan träng ®­îc ®Æt ra víi thùc tr¹ng hiÖn nay cña n­íc ta. Thùc tr¹ng c¹nh tranh vµ ®éc quyÒn ë n­íc ta hiÖn nay nh­ thÕ nµo? Vµ n­íc ta cÇn lµm g× ®Ó duy tr× c¹nh tranh vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn? Chóng ta sÏ t×m hiÓu cô thÓ ë d­íi ®©y. .co Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 PhÇn 2 C¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam I. Mét sè vÊn ®Ò lÝ luËn vÒ c¹nh tranh vµ ®éc quyÒn 1. Sù c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan ThÞ tr­êng lµ n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng mua b¸n, trao ®æi hµng ho¸ bao gåm c¸c yÕu tè ®Çu vµo vµ c¸c yÕu tè ®Çu ra cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Trªn thÞ tr­êng c¸c nhµ s¶n xuÊt, ng­êi tiªu dïng, nh÷ng ng­êi ho¹t ®éng bu«n b¸n kinh doanh, quan hÖ víi nhau th«ng qua ho¹t ®éng mua b¸n trao ®æi hµng