1 Lêi më ®Çu TriÕt häc ra ®êi vµ ph¸t triÓn cho ®Õn nay ®· cã lÞch sö gÇn 3000 n¨m. Sù ph¸t triÓn nh÷ng t- t-ëng triÕt häc cña nh©n lo¹i lµ mét qu¸ tr×nh kh«ng ®¬n gi¶n. Cuéc ®Êu tranh gi÷a chñ nghÜa duy vËt vµ chñ nghÜa duy t©m, vµ g¾n víi nã lµ cuéc ®Êu tranh gi÷a c¸c ph-¬ng ph¸p nhËn thøc hiÖn thùc – ph-¬ng ph¸p biÖn chøng vµ ph-¬ng ph¸p siªu h×nh - tuy lµ c¸i trôc xuyªn suèt lÞch sö triÕt häc, l¯m nªn c²i “logic néi t³i kh²ch quan” cña sù ph²t triÓn, song lÞch sö diÔn biÕn cña nã l¹i hÕt søc phøc t¹p. TriÕt häc M¸c lµ mét hÖ thèng triÕt häc khoa häc vµ c¸ch m¹ng, chÝnh v× vËy nã ®· trë thµnh thÕ giíi quan vµ ph-¬ng ph¸p luËn khoa häc cña giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n lo¹i tiÕn bé trong thêi ®¹i míi. TriÕt häc M¸c ®· kÕ thõa nh÷ng tinh hoa, tõ ®ã ®-a ra nh÷ng nguyªn lý khoa häc gióp con ng-êi nh©n thøc ®óng vµ c¶i t¹o thÕ giíi. Sù ra ®êi triÕt häc M¸c t¹o nªn sù biÕn ®æi cã ý nghÜa c¸ch m¹ng trong lÞch sö ph¸t triÓn triÕt häc cña nh©n lo¹i. C.M¸c vµ Ph.¡ngghen ®· kÕ thõa mét c¸ch cã phª ph¸n nh÷ng thµnh tùu t- duy nh©n lo¹i, s¸ng t¹o nªn chñ nghÜa duy vËt triÕt häc triÖt ®Ó, kh«ng ®iÒu hoµ víi chñ nghÜa duy t©m vµ phÐp siªu h×nh. §Ó x©y triÕt häc duy vËt biÖn chøng, M¸c ®· ph¶i c¶i c¶ chñ nghÜa duy vËt cò vµ c¶ phÐp biÖn chøng duy t©m cña Hªghen. §ã lµ mét cuéc c¸ch m¹ng thËt sù trong häc thuyÕt vÒ x· héi, mét trong nh÷ng yÕu tè chñ yÕu cña b-íc ngoÆt c¸ch m¹ng mµ M¸c vµ ¡ngghen ®· thùc hiÖn trong triÕt häc. V× vËy em nghiªn cøu vÊn ®Ò “Ph©n tÝch thùc chÊt cña cuéc c¸ch m¹ng trªn lÜnh vùc triÕt häc do M¸c - ¡ngghen thùc hiÖn “ý nghÜa cña vÊn ®Ò ®ã“cho bµi tiÓu luËn cña m×nh. 2 Néi dung 1. VÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc TriÕt häc lµ hÖ thèng nh÷ng quan ®iÓm chung vÒ thÕ giíi, nã xuÊt hiÖn vµo thêi kú ph¸t sinh vµ ph¸t triÓn cña x· héi chiÕm h÷u n« lÖ ë thêi cæ ®¹i, vµo kho¶ng tõ thÕ kû VIII ®Õn thÕ kû VI tr-íc c«ng nguyªn víi nh÷ng thµnh tùu rùc rì trong c¸c nÒn triÕt häc cæ ®¹i ë Trung Quèc, Ên §é vµ Hy L¹p. Trong gÇn 3000 n¨m tån t¹i vµ ph¸t triÓn, triÕt häc cã nhiÒu tr-êng ph¸i vµ hÖ thèng kh¸c nhau. C¸c hÖ thèng vµ tr-êng ph¸i ®ã ph¶n ¸nh tr×nh ®é ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ – x· héi, chÝnh trÞ vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¸c tri thøc khoa häc tù nhiªn cña c¸c n-íc. LÏ ®-¬ng nhiªn, sù ph¶n ¸nh ®ã tuú thuéc vµo lËp tr-êng cña c¸c giai cÊp nhÊt ®Þnh. Khi nghiªn cøu c¸c hÖ thèng, c¸c tr-êng ph¸i triÕt häc, chñ nghÜa M¸c cho r´ng, vÊn ®Õ quan träng h¯ng ®Çu, “vÊn ®Ò c¬ b°n lín” hay “vÊn ®Ò tèi cao” cña triÕt häc l¯ vÊn ®Ò quan hÖ gi÷a t­ duy v¯ tån t³i, gi÷a tinh thÇn v¯ thÕ giíi tù nhiªn. VÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc cã hai mÆt: Thø nhÊt, gi÷a vËt chÊt vµ ý thøc, c¸i nµo cã tr-íc, c¸i nµo cã sau vµ c¸i nµo quyÕt ®Þnh? Thø hai, ý thøc cña chóng ta cã thÓ ph¶n ¸nh trung thùc thÕ giíi kh¸ch quan kh«ng? Hay nãi mét c¸ch kh¸c, con ng-êi cã kh¶ n¨ng nhËn thøc thÕ giíi hay kh«ng? VÊn ®Ò quan hÖ gi÷a tån t¹i vµ t- duy hay gi÷a vËt chÊt vµ ý thøc lµ vÊn ®Ò c¬ b¶n trong tÊt c¶ vÊn ®Ò mµ triÕt häc tËp trung gi¶i quyÕt. Bëi v×, mét lµ, ®ã lµ vÊn ®Ò triÕt häc réng nhÊt, chung nhÊt; hai lµ, nÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®-îc vÊn ®Ò nµy th× kh«ng thÓ tiÕp tôc gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kh¸c, nh÷ng vÊn ®Ò Ýt chung h¬n; ba lµ, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy nh- thÕ nµo sÏ quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt cña thÕ giíi quan cña c¸c nhµ triÕt häc. Vµ thÕ giíi quan Êy lµ c¬ së t¹o ra ph-¬ng h-íng ®Ó xem xÐt vµ gi¶i quyÕt tÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò cßn l¹i. C¸c häc thuyÕt triÕt häc ®-îc chia thµnh hai trµo l-u c¬ b¶n: duy vËt hay duy t©m, ®iÒu ®ã tuú thuéc vµo viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c¬ b¶n nµy. 3 C¸c hÖ thèng triÕt häc thõa nhËn tån t¹i, tù nhiªn, vËt chÊt lµ c¸i cã tr-íc; ý thøc, tinh thÇn, t- duy lµ c¸i cã sau, ®ã lµ chñ nghÜa duy vËt. Cßn c¸c hÖ thèng triÕt häc coi ý thøc lµ c¸i cã tr-íc, tån t¹i lµ c¸i cã sau lµ trµo l-u duy t©m. ViÖc xem xÐt vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c¬ b¶n cña triÕt häc lµ tiªu chuÈn khoa häc duy nhÊt ®Ó x¸c ®Þnh c¸c häc thuyÕt triÕt häc ®·, ®ang vµ sÏ tån t¹i lµ thuéc trµo l-u nµo: duy t©m hay duy vËt. C¸c trµo l-u c¬ b¶n trong triÕt häc – chñ nghÜa duy vËt vµ chñ nghÜa duy t©m – l