1 LỜI MỞ ĐẦU Sau 1986 nước ta đã chuyển mô hình kinh tế từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đó là một quá trình thể hiện sự đổi mới về tư duy và ngày càng hoàn thiện cả về lí luận cũng như thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đây cũng là một quá trình về sự nhận thức đúng hơn các quy luật khách quan, chuyển từ một nền kinh tế mang nặng tính chất hiện vật sang nền kinh tế hàng hoá với nhiều thành phần, khôi phục các thị trường để từ đó các quy luật thị trường phát huy tác dụng điều tiết hành vi các tác nhân trong nền kinh tế thay cho phương pháp quản lí bằng các công cụ kế hoạch hoá trực tiếp mang tính pháp lệnh, xoá bỏ bao cấp tràn lan của nhà nước để các doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trong sản xuất kinh doanh. Nhà nướcthực hiện quản lí nền kinh tế thông qua pháp luật và điều tiết thông qua các chính sách và các công cụ kinh tế vỉ mô Chuyển sang nền kinh tế thị trường là chuyển sang nền kinh tế năng động, có cơ chế điều chỉnh linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phân phối, sử dụng các nguồn lực và các tác nhân của nền kinh tế hoạt độmg hiệu quả Mặt khác sự chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề còn mới trong lịch sử kinh tế nước ta. Nên việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kinh tế thị trường là sự cần thiết. 2 NỘI DUNG I > . Sự cần thiết khách quan phát triển nền kinh tế thị thườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa 1 . Khái niệm Kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá trong đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trường. Nói một cách khác kinh tế thị trường phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hoá . 2 . Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa 2.1 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá. Phân công lao động:Theo LêNin “ hễ ở đâu và khi nào có phân công lao động xã hội và sản xuất hàng hoá thì ở đó và khi ấy có thị trường “ –VI LêNin toàn tập nhà xuất bản tiến bộ Matcova 1974 . Những lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau. Mà muốn có được như vậy thì những người, những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá phải độc lập và không phụ thuộc vào nhau . Tóm lại phân công lao động xã hội tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những người, những doanh nghiệp xản xuất hàng hoá độc lập, họ làm việc cho nhau thông qua những trao đổi hàng hoá. Còn với tư cách là doanh nghiệp sản xuất hàng hoá độc lập lao động sản xuất hàng hoá của họ lại mang tính lao động tư nhân ( cá biệt , độc lập không phụ thuộc ). Mâu thuẫn này được giải quyết bằng trao đổi . 2.2 Định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là một sự lựa chọn đúng đắn Trước đây trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa Liên Xô , Đông Âu hay ở Việt Nam cũng có quan điểm kinh tế cho rằng: Kinh tế hàng hoá là sản phẩm riêng của chủ nghĩa tư bản. Từ đó nền kinh tế xã hội chủ nghĩa được vận hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp . Đây là một trong những nguyên nhân khủng hoảngcủa xã hội chủ nghĩa. Theo quan điểm của đảng ta hiện nay xây dựng “sản xuất hàng hoá không đối lập với chủ nghĩa xã hội , mà còn là thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại, tồn tại khách quan, cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và cả khi chủ nghĩa xã hội đã được xây dựng. –Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Ngoài ra cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trường không thể dung hợp với chủ nghĩa xã hội. Còn theo CacMac kinh tế hàng hoá tồn tại trong nhiều hình thức khác nhau có thể khác nhau về quy mô và hình thức phát triển . 2.3 Kinh tế thị trường không những tồn tại khách quan mà cần thiết cho công cuộc xây dựng chủ nghiã xã hội . Nó tồn tại khách quan vì vẫn còn cơ sở cho sự tồn tại và phát triển. Đó là sự phân công lao động xã hội không mất đi mà còn chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu. Nó diễn ra không những trong từng địa phương, một nước mà còn trong sự phân công hợp tác quốc tế .