Lời mở đầu Từ đại hội đảng VIII đến nay, Đảng ta luôn xác định CNH là nhiệm vụ trọng tâm của thời kì quá độ. Từ đó đến nay, CNH-HĐH luôn là nhiệm vụ hàng đầu của nước ta trong thời kì đổi mới. Thế nhưng để thực hiện được điều này thì nước ta trước hết cần chuyển dịch cơ cấu ngành để từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến vào thời kì công nghiệp phát triển. Thông qua một thời gian dài thực hiện chúng ta đã đạt được nhiều thành công nhưng cũng có sai lầm nhất định khi thực hiện chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế. Để có thể tiếp tục thực hiện được tiếp những nhiệm vụ trong thời kì đổi mới cũng như khắc phục những hậu quả do sai lầm gây ra, chúng ta không còn cách nào khác ngoài việc ngày càng hoàn thiện hơn công tác chuyển dịch cơ cấu ngành để sao cho đem lại hiệu quả lớn nhất. Vấn đề chuyển dịch cơ cấu ngành là một vấn đề khá rộng nên chúng em trong bài tiểu luận này xin đề cập đến “Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 1990 – 2014”. Bài viết dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác nhau về chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Việt Nam. Do vấn đề rộng cùng hạn chế về kiến thức nên bài viết của chúng em còn nhiều sơ sài và thiếu sót, chúng em mong được nhận nhiều ý kiến đóng góp từ thầy cô giáo! Chúng em xin chân thành cảm ơn! Chương 1: Tổng quan về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế I. Cơ cấu kinh tế 1. Khái niệm: Cơ cấu kinh tế hiểu một cách đầy đủ là một tổng thể hệ thống kinh tế bao gồm nhiều yếu tố có quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong những khoảng không gian và thời gian nhất định, được thể hiện cả về mặt định tính và định lượng, cả về mặt số lượng lẫn chất lượng, phù hợp với mục tiêu được xác định của nền kinh tế. Về bản chất: Cơ cấu kinh tế là tổng thể các ngành, lĩnh vực, bộ phận kinh tế với vị trí, tỉ trọng tương ứng cuả chúng và mối quan hệ hữu cơ tương đối ổn định hợp thành. 2. Các tính chất cơ bản của một cơ cấu kinh tế Một là, cơ cấu kinh tế mang tính chất khách quan Hai là, cơ cấu kinh tế mang tính chất lịch sử - xã hội cụ thể Ba là, cơ cấu kinh tế có tính động Bốn là, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một quá trình II. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế 1. Khái niệm cơ cấu ngành kinh tế _ Từ sự phân tích lý luận về cơ cấu kinh tế ở trên, chúng ta có thể hiểu: cơ cấu ngành kinh tế là tổ hợp các ngành hợp thành các tương quan tỉ lệ, biểu hiện mối quan hệ giữa các nhóm ngành của nền kinh tế quốc dân. _ Cơ cấu ngành kinh tế là một bộ phận cơ bản cấu thành cơ cấu của nền kinh tế quốc dân. Nó là một phạm trù trừu tượng, có quan hệ phức tạp với các bộ phận kinh tế khác, nên muốn nắm vững bản chất của cơ cấu ngành kinh tế và đưa ra được các giải pháp phù hợp nhằm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế nhanh và hiệu quả cũng cần xem xét, làm rõ bản chất của các bộ phận kinh tế hợp thành khác. Đó là cơ cấu kinh tế vùng lãnh thổ và cơ cấu kinh tế thành phần kinh tế. 2. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và ý nghĩa của nó - Khái niệm: Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế chính là sự vận động phát triển của các ngành làm thay đổi vị trí, tỷ trọng và mối quan hệ tương tác giữa chúng theo thời gian để phù hợp với sự phát triển ngày càng cao của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội. - Ý nghĩa của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế luôn là một trong những vấn đề then chốt, đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. + Một là, phát huy các lợi thế so sánh để khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực phát triển của quốc gia, địa phương như về đất đai, tài nguyên thiên nhiên, vốn nguồn nhân lực, trên cơ sở đó tái cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng phân bổ những nguồn lực từ khu vực có năng suất thấp sang khu vực có năng suất cao hơn