TÀI LIỆU ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KỲ I Năm học : 2011-2012 Môn : Giáo dục công dân 10 Câu 1: So sánh sự khác nhau giữa phương pháp luận siêu hình và phương pháp luận biện chứng? Lấy ví dụ minh họa? Phương pháp luận biện chứng Phương pháp luận siêu hình Xem xét sự vật và hiện tượng trong sự ràng buộc,trong mối quan hệ lẫn nhau, trong sự vận động, phát triển không ngừng giữa chúng. VD: Hêraclic từng nói: Không ai tắm 2 lần trên cùng 1 dòng sông. Xem xét sự vật một cách phiến diện, cô lập, không vận động, không phát triển, máy móc, giáo điều; áp dụng một cách máy móc đặc tính của sự vật này vào sự vật khác. VD: Câu chuyện thầy bói xem voi… Câu 2: .Trong khi chuẩn bị cho bài học Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức, Hà nói với Hằng: - Chúng mình cố gắng thực hiện tốt các giời thực hành, thí nghiệm của các môn học là vận dụng lí thuyết vào thực tiễn đấy. Hằng liền bĩu môi: - Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn phải là những vấn đề lớn có giá trị cao cơ. Việc thực hành, thí nghiệm của bọn mình chỉ có tác dụng bổ sung cho giờ học lí thuyết thôi, đâu phải là vận dụng lí thuyết vào thực tiễn. Em đồng ý với ý kiến nào? Không đồng ý với ý kiến nào? Vì sao? Câu 3:Vận động là gì? Trình bày các hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất? So sánh sự khác nhau giữa vận động và phát triển? * Vận động: Là mọi sự biến đổi, biến hoá nói chung của các sự vật và hiện tượng trong giới tự nhiên và xã hội. * Các hình thức vận động: - Vận động cơ học: Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian. - Vận động vật lí: Sự vận động của các phân tử, các hạt cơ bản, các quá trình nhiệt, điện. - Vận động hoá học: Qúa trình hoá hợp và phân giải các chất. - Vận động sinh học: Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường. - Vận động xã hội: Sự biến đổi, thay thế của các xã hội trong lịch sử. * So sánh sự khác nhau giữa vận động và phát triển: Vận động Phát triển Là mọi sụ biến đổi nói chung( tiến lên. tuần hoàn, thụt lùi…) Theo chiều hướng tiến lên. Câu 4: So sánh sự khác nhau giữa phủ định siêu hình và phủ định biện chứng? Lấy ví dụ minh họa? Cho biết đặc điểm của phủ định biện chứng? * So sánh sự khác nhau giữa phủ định siêu hình và phủ định biện chứng￾Ví dụ minh hoạ. phủ định siêu hình phủ định biện chứng Là phủ định được diễn ra do sự can thiệp, tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xoá bỏ sự Là phủ định được diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng, có kế thừa những yếu tố tích cực của sự tồn tại vàg phát triển tự nhiên của sự vật. VD: Gío bão làm đổ cây cối… vật và hiện tượng cũ để phát triển sự vật và hiện tượng mới. VD: Chế độ phong kiến phủ định chế độ chiếm hữu nô lệ. * Đặc điểm của phủ định biện chứng: - Tính khách quan: Nguyên nhân của phủ định nằm ngay trong bản thân sự vật và hiện tượng. - Tính kế thừa: Cái mới ra đời từ trong lòng cái cũ, từ cái trước đó. Câu 5: Em hiểu thế nào là chất và lượng của sự vật và hiện tượng? Lấy ví dụ minh họa? Cho biết 2 giai đoạn của quá trình nhận thức? * Chất- lượng của sự vật và hiện tượng- vd: - Chất: Dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản, vốn có của sự vật và hiện tượng, tiêu biểu cho sự vật và hiện tượng đó, phân biệt nó với các sự vật và hiện tượng khác. VD: Đường: ngọt Muối: mặn… - Lượng: Dùng để chỉ những thuộc tính vốn vó của sự vật và hiện tượng biểu thị trình độ phát triển ( cao, thấp), quy mô( lớn, nhỏ), tốc độ vận động( nhanh, chậm), số lượng( ít, nhiều).., của sự vật và hiện tượng. VD: Đối với mỗi quốc gia, lượng là dân số, diện tích lãnh thổ của nước ấy. * Hai giai đoạn của quá trình nhận thức: - Nhận thức cảm tính: Là giai đoạn nhận thức được tạo nên do sự tiếp xúc trực tiếp của các cơ quan cảm giác với sự vật và hiện tượng, đem lại cho con người những hiểu biết về đặc điểm bên ngoài của chúng.