1 Chuyªn ®Ò 1 ph¸p luËt vÒ kinh tÕ vµ luËt doanh nghiÖp Phần 1 PHÁP LUẬT VỀ DOANH NGHIỆP I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm doanh nghiệp Trong đời sống kinh tế xã hội, doanh nghi p ột thực thể kinh tế - xã hội, có tư cách chủ thể pháp ý độc ập, thực hi n chức năng chủ yếu hoạt động kinh doanh nhằ ục tiêu ợi nhuận. Trong điều ki n kinh tế thị trường, doanh nghi p chủ thể chủ yếu của quan h pháp uật kinh doanh thư ng ại. Theo Luật Doanh nghi p nă 2005, doanh nghi p được định nghĩa tổ chức kinh tế có tên riêng, có t i sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp uật nhằ ục đích thực hi n các hoạt động kinh doanh1 . Doanh nghi p có những đặc điể pháp ý c bản sau đây: Thứ nhất, l tổ chức kinh tế, có tư cách chủ thể pháp ý độc ập; Thứ hai, doanh nghi p được xác ập tư cách pháp lý (th nh ập v đăng ký kinh doanh) theo trình tự, thủ tục do pháp uật quy định; Thứ ba, hoạt động kinh doanh nhằ ục tiêu chủ yếu là ợi nhuận. Đó cũng là tôn chỉ hoạt động của doanh nghi p. Sự tồn tại v phát triển của doanh nghi p với tư cách các thực thể kinh tế - xã hội, c sở thực tiễn cho sự ra đời v phát triển của pháp uật về doanh nghi p. Pháp uật về doanh nghi p ột bộ phận cấu th nh quan trọng của h thống pháp uật kinh doanh. Về cấu trúc bên trong, h thống pháp uật về doanh nghi p được cấu th nh bởi các quy phạ , các chế định pháp uật iên quan đến vấn đề tổ chức doanh nghi p (gia nhập thị trường, quản trị doanh nghi p v rút khỏi thị trường). 2. Phân loại doanh nghiệp Có 05 cách phân oại doanh nghi p chủ yếu sau: Thứ nhất, căn cứ v o tính chất sở hữu v ục đích hoạt động của doanh nghi p, doanh nghi p được chia th nh: doanh nghi p tư v doanh nghi p công. Thứ hai, căn cứ v o tư cách pháp ý của doanh nghi p, doanh nghi p được chia th nh: doanh nghi p có tư cách pháp nhân v doanh nghi p không có tư cách pháp nhân. Thứ ba, căn cứ v o phạ vi trách nhi t i sản ( ức độ chịu trách nhi t i sản trong hoạt động kinh doanh của chủ sở hữu doanh nghi p), doanh nghi p được chia 1 Khoản 1 Điều 4 Luật Doanh nghi p 2005 JB.com.vn 2 th nh: doanh nghi p chịu trách nhi hữu hạn v doanh nghi p chịu trách nhi vô hạn. (Mức độ, phạ vi trách nhi của doanh nghi p chỉ có ý nghĩa v được áp dụng khi doanh nghi p bị tuyên bố phá sản). Thứ tư, căn cứ v o c cấu chủ sở hữu v phư ng thức góp vốn v o doanh nghi p, doanh nghi p được chia th nh: doanh nghi p ột chủ sở hữu (doanh nghi p tư nhân, công ty trách nhi hữu hạn ột th nh viên) v doanh nghi p nhiều chủ sở hữu (công ty cổ phần, công ty TNHH 2 th nh viên trở ên, công ty hợp danh). Thứ năm, căn cứ v o oại hình tổ chức v hoạt động, doanh nghi p được chia th nh: Công ty cổ phần; công ty trách nhi hữu hạn, công ty hợp danh và doanh nghi p tư nhân. 3. Văn bản pháp luật về thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của doanh nghiệp Vi c th nh ập, tổ chức quản ý v hoạt động của doanh nghi p áp dụng theo quy định của Luật Doanh nghi p nă 2005, Luật Đầu tư nă 2005. Ngoài ra có các văn bản liên quan như: Nghị định số 139/2007/NĐ-CP ngày 05/9/2007 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết thi h nh ột số điều của Luật Doanh nghi p; Nghị định số 88/2006/NĐ-CP ngày 29/8/2006 của Chính phủ về đăng ký kinh doanh; Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ quy định chi tiết v hướng dẫn thi h nh ột số điều của Luật Đầu tư; Nghị định số 101/2006/NĐ-CP ngày 21/9/2006 của Chính phủ quy định vi c đăng ký ại, chuyển đổi v đăng ký đổi Giấy chứng nhận đầu tư của các doanh nghi p có vốn đầu tư nước ngo i theo quy định của Luật Doanh nghi p v Luật Đầu tư. Theo quy định pháp uật hi n h nh, trường hợp Điều ước quốc tế nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Vi t Na th nh viên có quy định khác về hồ s , trình tự, thủ tục v điều ki n th nh ập, đăng ký kinh doanh, c cấu sở hữu v quyền tự chủ kinh doanh, thì áp dụng theo các quy định của Điều ước quốc tế đó. Trong trường hợp n y, nếu các ca kết song phư ng có nội dung khác với ca kết đa phư ng thì áp dụng theo nội dung ca kết thuận ợi h n đối với doanh nghi p v nh đầu tư. Trường