Lời mở đầu Bảo hiểm xã hội ở nước ta là một trong những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với người lao động. Vì vậy ngay từ những ngày đầu khi mới thành lập Nước, chế độ chính sách bảo hiểm xã hội đã được ban hành và do điều kiện đấu tranh giải phóng dân tộc, điều kiện kinh tế, xã hội đã từng bước được thực hiện đối với công nhân viên chức khu vực Nhà nước. Trong quá trình thực hiện, chế độ chính sách về bảo hiểm xã hội không ngừng được bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với từng thời kỳ phát triển của đất nước nhằm đảm bảo quyền lợi đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội. Từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI, nền kinh tế nước ta bắt đầu chuyển sang hoạt động theo cơ chế kinh tế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, với cơ chế này, nhiều vấn đề về chế độ chính sách bảo hiểm xã hội trước đây không còn phù hợp. Bộ Luật lao động được Quốc hội thông qua năm 1994 có hiệu lực thi hành từ 1/1/1995, trong đó chế độ chính sách bảo hiểm xã hội cũng được quy định trong Chương XII bộ Luật này và có liên quan đến một số điều ở các chương khác. Để thể chế các quy định trong Bộ Luật lao động, năm 1995 Chính phủ đã ban hành Điều lệ Bảo hiểm xã hội kèm theo Nghị định số 12/CP, Nghị định số 45/CP quy định cụ thể về đối tượng tham gia, mức đóng góp, điều kiện để được hưởng, mức hưởng đối với từng chế độ, đồng thời quy định hình thành Quỹ bảo hiểm xã hội và giao cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam thống nhất quản lý I. Quá trình hình thành và phát triển của bảo hiểm xã hội Việt nam 1. Sự tất yếu khách quan hình thành bảo hiểm xã hội. Trong cuộc sống, con người muốn tồn tại và phát triển đòi hỏi phải thỏa mãn các nhu cầu tối thiểu về vật chất và tinh thần, hay nói một cách khác mỗi con người đều phải lao động để nuôi sống bản thân và tồn tại jb.com.vn 2 trong xã hội. Trong thực tế không phải lúc nào cuộc sống và lao động cũng đều thuận lợi, có thu nhập thường xuyên và mọi điều kiện sinh sống bình thường, mà có rất nhiều trường hợp gặp khó khăn, bất lợi phát sinh làm cho người ta bị giảm hoặc mất thu nhập như bất ngờ bị ốm đau, tai nạn lao động, mắc các bệnh do nghề nghiệp gây nên hoặc theo đúng quy luật khi tuổi già không còn khả năng lao động. Khi rơi vào các trường hợp bị giảm hoặc mất khả năng lao động nói trên, các nhu cầu cấp thiết của cuộc sống con người không vì thế mà mất đi. Ngược lại còn đòi hỏi tăng lên, thậm chí xuất hiện thêm nhu cầu mới như ốm đau cần được chữa bệnh, tai nạn lao động cần có người phục vụ... Bởi vậy, muốn tồn tại con người và xã hội cần phải tìm ra những biện pháp để khắc phục. ở xã hội công xã nguyên thủy, do chưa có tư liệu sản xuất, mọi người cùng nhau hái lượm, săn bắn, sản phẩm thu được, được phân phối bình quân nên khó khăn, bất lợi của mỗi người được cả cộng đồng san sẻ, gánh chịu. Chuyển sang xã hội phong kiến, quan lại thì dựa vào bổng lộc của nhà Vua, dân cư thì dựa vào sự đùm bọc lẫn nhau trong họ hàng cộng đồng làng, xã hoặc của những người hảo tâm hoặc một phần từ Nhà nước. Nhưng sự trợ giúp này không đảm bảo thường xuyên và cơ bản. Cùng với sự phát triển của xã hội, khi nền công nghiệp và kinh tế hàng hóa phát triển, theo đó xuất hiện lao động làm thuê và người làm chủ. Lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công lao động, nhưng về sau họ đã phải cam kết cả việc đảm bảo cho người làm thuê có một số thu nhập nhất định để họ trang trải những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi ốm đau, tai nạn, thai sản, tuổi già... Trong thực tế, nhiều khi các trường hợp trên không xảy ra nên người chủ không phải chi một đồng tiền nào. Nhưng có khi lại xảy ra dồn dập, buộc người chủ phải bỏ ra một khoản tiền lớn mà họ không muốn. Vì thế giới chủ đã dần dần không thực hiện những cam kết ban đầu, dẫn đến việc tranh chấp giữa giới chủ và người lao động. Để giải quyết mâu thuẫn này, jb.com.vn 3 đã xuất hiện "bên thứ ba" đóng vai trò trung gian nhằm điều hòa lợi ích giữa giới chủ và thợ. Điều này có ý nghĩa là, thay vì phải chi trực tiếp những khoản tiền lớn đột xuất cho người lao động khi họ gặp bất trắc, giới chủ có thể trích ra thườn