LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của bản thân tác giả. Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Trang i
LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Đặc biệt xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS.Trương Đức Toàn, người đã tận tình hướng dẫn, định hướng và giúp đỡ tôi về chuyên môn trong suốt thời gian hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể các thầy cô giáo đang công tác tại Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Thủy lợi đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để tôi thực hiện tốt luận văn này. Đồng thời xin chân thành cảm ơn các cán bộ đang làm việc tại Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành luận văn này một cách tốt nhất. Trong quá trình thực hiện, luận văn khó tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và bạn đọc để luận văn được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Trang ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN............................................................................................................ i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii MỤC LỤC ..................................................................................................................... iii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.................................................................................. vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.............................................................................. vii MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN .....................................................................................................8 1.1 Cơ sở lý luận về đào tạo nghề cho lao động nông thôn ....................................................... 8 1.1.1 Khái niệm, vai trò của công tác đào tạo nghề ........................................................8 1.1.2 Ý nghĩa của đào tạo nghề cho lao động nông thôn ..............................................10 1.1.3 Nội dung công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn ....................................11 1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn .........15 1.1.5. Các tiêu chí đánh giá công tác đào tạo nghề cho LĐNT.....................................19 1.2. Cơ sở thực tiễn về đào tạo nghề cho LĐNT....................................................................... 20 1.2.1 Kinh nghiệm về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn .........................20 1.2.2 Một số bài học kinh nghiệm rút ra đối với công tác đào tạo nghề cho LĐNT.....26 1.3 Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài........................................................27 1.3.1 Các công trình nghiên cứu trước đây ...................................................................27 1.3.2 Những điểm kế thừa và khoảng trống nghiên cứu ...............................................30 Kết luận Chương 1 ......................................................................................................31 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2014-2017...............................................................................................32 2.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ............................................................................................... 32 2.1.1 Đặc điểm vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên .........................................................32 2.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội........................................................................................34 2.2 Thực trạng công tác đào tạo nghề cho LĐNT trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ....................................................................................................................................... 38 2.2.1 Thực trạng lao động trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên...............38 iii
2.2.2. Thực trạng triển khai chương trình đào tạo nghề cho LĐNT huyện Phú Lương giai đoạn 2012-2017 ......................................................................................................42 2.2.3 Kết quả đào tạo nghề cho LĐNT trên địa bàn huyện Phú Lương giai đoạn 2012-2017 .....................................................................................................................45 2.3 Đánh giá công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn của huyện Phú Lương............54 2.3.1 Kết quả đạt được...................................................................................................54 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế.........................................................................................61 2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế .............................................................65 Kết luận Chương 2.........................................................................................................66 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN......................................................................................................68 3.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu đào tạo nghề cho LĐNT của huyện Phú Lương giai đoạn 2018-2020 ......................................................................................................68 3.1.1. Quan điểm phát triển ...........................................................................................68 3.1.2 Định hướng phát triển...........................................................................................69 3.1.3 Mục tiêu phát triển................................................................................................69 3.2 Những cơ hội, thách thức trong công tác đào tạo nghề cho LĐNT huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.......................................................................................................................... 70 3.2.1. Những cơ hội trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ..............................................................................................70 3.2.2 Những thách thức trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên .......................................................................................71 3.3 Những giải pháp nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn.....................72 3.3.1 Nhóm giải pháp phát triển hệ thống dạy nghề......................................................72 3.3.2 Nhóm giải pháp về chất lượng đào tạo nghề........................................................76 3.3.3 Nhóm giải pháp về đầu vào đối với người lao động nông thôn ...........................80 3.3.4 Nhóm giải pháp về đầu ra đối với người lao động nông thôn..............................86 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................................................................... 94 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................98 iv
DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Tình hình lao động và dân số của huyện Phú Lương giai đoạn 2012-2017 .......................................................................................................................................40 Hình 2.2: Tỷ lệ lao động trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên từ năm 2012-2017 ............................................................................................................40 Hình 2.3: Tỷ lệ lao động có việc làm của huyện Phú Lương từ năm 2012- 2017 .......................................................................................................................................41 Hình 2.4: Cơ cấu lao động theo ngành của huyện Phú Lương .......................................................................................................................................42 Hình 2.5: Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên .................................................................45 Hình 2.6: Cơ cấu tổ chức của trường Trung cấp nghề dân tộc nội trú tỉnh Thái Nguyên .......................................................................................................................................46 Hình 2.7: Tỷ trọng LĐNT được đào tạo trong nhành nghề phi nông nghiệp từ năm 2012-2017......................................................................................................................51 Hình 2.8: Tỷ trọng LĐNT được đào tạo trong ngành nghề nông nghiệp .......................................................................................................................................52 Hình 2.9: Kết quả đào tạo nghề cho LĐNT theo đối tượng học nghề .......................................................................................................................................52 v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Thực trạng lao động trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên từ năm 2012 - 2017 ................................................................................................................................... 39 Bảng 2.2: Tình hình tăng dân số, lao động trên địa bàn huyện Phú Lương giai đoạn 2012- 2017 ....................................................................................................................................... 39 Bảng 2.3: Tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn ......................................................... 41 Bảng 2.4: Kinh phí hỗ trợ cho công tác đào tạo nghề trên địa bàn huyện Phú Lương từ năm 2012-2017 ..................................................................................................................................... 47 Bảng 2.5: Tổng số lớp đào tạo nghề được tổ chức từ năm 2012 - 2017................................. 48 Bảng 2.6: Kết quả tham gia đào tạo nghề cho LĐNT của các cơ sở trong vòng 5 năm từ 2012-2017 ..................................................................................................................................... 49 Bảng 2.7: Nhu cầu đào tạo nghề cho LĐNT của huyện Phú Lương từ năm 2012 – 2017... 49 Bảng 2.8: Kết quả thực hiện đào tạo nghề cho LĐNT từ năm 2012-2017............................. 50 Bảng 2.9: Hiệu quả sau đào tạo nghề từ năm 2012-2017......................................................... 53 Bảng 2.10: Việc làm của LĐNT sau khi đào tạo nghề từ năm 2012-2017 ............................ 53 Bảng 2.11: Kết quả khảo sát chất lượng cơ sở đào tạo đối tượng là lãnh đạo quản lý.......... 54 Bảng 2.12: Kết quả khảo sát chất lượng đào tạo nghề cho LĐNT đối tượng khảo sát là đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy ............................................................................................... 55 Bảng 2.13: Kết quả khả sát hệ thống cơ sở vật chất cho đào tạo nghề đối tượng khảo sát là LĐNT đang học nghề.................................................................................................................. 57 Bảng 2.5: Kết quả khảo sát chương trình đào tạo nghề đối tượng khảo sát là LĐNT đang học nghề ....................................................................................................................................... 57 Bảng 2.15: Kết quả khảo sát đội ngũ giáo viên giảng dạy đào tạo nghề đối tượng khảo sát là LĐNT đang học nghề.................................................................................................................. 58 Bảng 2.16: Kết quả phỏng vẫn LĐNT đã qua đào tạo nghề qua điện thoại........................... 59 Bảng 2.17: Kết quả phỏng vấn người sử dụng lao động đã qua đào tạo nghề qua điện thoại. 60 Bảng 3.1: Chỉ tiêu đào tạo nghề cho LĐNT giai đoạn 2018-2020..........................................70 vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Dạng viết tắt Dạng đầy đủ CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa ĐTN Đào tạo nghề LĐNT Lao động nông thôn LĐ-TB&XH Lao động - Thương binh và xã hội UBND Uỷ ban nhân dân vii
MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Giải quyết tốt các vấn đề xã hội, trong đó có vấn đề lao động nông thôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển bền vững. Đối với nước ta hiện nay, lao động nông thôn là nguồn nhân lực dồi dào, có đóng góp không nhỏ trong việc phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, lực lượng lao động nông thôn được đào tạo và bồi dưỡng kiến thức chiếm tỷ lệ thấp, hầu hết các kiến thức, kinh nghiệm của người lao động đều thông qua công việc và sự truyền dạy của các thế hệ trước. Do vậy, việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn là rất cần thiết. Huyện Phú Lương tỉnh Thái nguyên có trên 70% dân số trong độ tuổi lao động và có thể nói đây là nguồn lực lao động lớn góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra thách thức không nhỏ đối với Huyện trong công tác đào tạo nghề. Với mục tiêu xây dựng huyện Phú Lương phát triển toàn diện, bền vững, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người dân, cùng với việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, thì một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng bộ huyện Phú Lương xác định đó là thực hiện tốt công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Tuy nhiên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại Huyện Phú Lương trong thời gian qua còn một số bất cập như đào tạo cho lao động nông thôn chủ yếu là lý thuyết, thiếu kĩ năng thực hành, lao động nông thôn được đào tạo thiếu tay nghề, lao động được đào tạo chưa kiếm được việc làm, lao động nông thôn được đào tạo khó tiếp cận với cơ hội việc làm, đào tạo chưa đáp ứng được nhu cầu người sử dụng lao động... Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết vềnâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm bảo đảm người dân có việc làm, ổn định cuộc sống của người lao động và đảm bảo phát triển kinh tế xã hội nông thôn trên địa bàn. Chính vì vậy đào tạo nghề cho lao động nông thôn có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm thực hiện các mục tiêu đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo. Xuất phát từ yêu cầu và 1
thực tế trên, tôi lựa chọn đề tài “Giải pháp nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên” làm luận văn nghiên cứu của mình. 2 Mục đích nghiên cứu của đề tài Đề tài đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, đánh giá kết quả, hạn chế và nguyên nhân hạn chế để từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Đề tài đi sâu nghiên cứu công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. 3.2 Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về không gian: Đào tạo nghề trên địa bàn 16 xã, thị trấn của huyện Phú Lương. Phạm vi về thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề đào tạo nghề cho lao động nông thôn huyện Phú Lương giai đoạn 2012-2017. Phạm vi về nội dung: Tập trung nghiên cứu thực trạng công tác đào tạo nghề huyện Phú Lương, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác đào tạo nghềcho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2018 - 2020. 4 Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài gồm: Phương pháp kế thừa, phương pháp phân loại và hệ thống hóa, phương pháp khảo sát, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp dự báo. Cụ thể: 4.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp - Bước 1. Xác định vấn đề cần phân tích. Vấn đề cần được phân tích trong Luận văn này là: 2
+ Các cơ sở khoa học về đào tạo nghề cho lao động nông thôn. + Thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, cụ thể là giai đoạn 2012-2017. + Các nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên Trên cơ sở đó, luận văn đưa ra được các giải pháp, đề xuất nhằm nâng cao đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. - Bước 2. Thu thập các thông tin cần phân tích Trên cơ sở xác định vấn đề cần phân tích, luận văn đã tiến hành thu thập thông tin có liên quan. Đó là: + Các nguồn thông tin thứ cấp được lấy từ các công trình nghiên cứu lý luận về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nội dung đào tạo và kinh nghiệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn tại một số địa phương khác ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu bao gồm các luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ, các bài báo nghiên cứu khoa học…Những tài liệu này được liệt kê trong Danh mục tài liệu tham khảo của luận văn. - Bước 3. Phân tích dữ liệu và lý giải Trên cơ sở những thông tin, số liệu thu thập được, tác giả hệ thống hóa dữ liệu thứ cấp và trình bày dữ liệu dưới dạng tiện dụng. Kết quả thu thập thông tin chủ yếu thể hiện dưới hình thức phân tích định tính và định lượng. - Bước 4. Tổng hợp kết quả phân tích Sau khi phân tích các thông tin đã thu thập được, Luận văn tổng hợp các kết quả phân tích để đưa ra bức tranh chung về thực trạng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên từ năm 2012-2017 trên cơ sở nội dung đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Đây là cơ sở quyết định cho những kết luận và giải pháp, kiến nghị của 3
luận văn nhằm nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn tới. 4.2 Phương pháp phân loại và hệ thống hóa Phân loại nhằm sắp xếp các tài liệu khoa học thành hệ thống logic chặt chẽ theo từng mặt, đơn vị kiến thức, vấn đề khoa học có cùng dấu hiệu bản chất, cùng hướng phát triển để dễ nhận biết, sử dụng theo mục đích nghiên cứu, giúp phát hiện các quy luật phát triển của đối tượng, sự phát triển của kiến thức khoa học để từ đó dự đoán các xu hướng phát triển mới của khoa học và thực tiễn. Phương pháp hệ thống hóa: Dùng để sắp xếp những thông tin đa dạng thu thập được từ các nguồn, các tài liệu khác nhau thành một hệ thống với một kết cấu chặt chẽ để từ đó xây dựng một nội dung mới hoàn chỉnh giúp hiểu biết đối tượng được đầy đủ và sâu sắc hơn. Phân loại và hệ thống hóa là hai phương pháp đi liền với nhau. Trong phân loại đã có yếu tố hệ thống hóa. Hệ thống hóa phải dựa trên cơ sở phân loại và hệ thống hóa làm cho phân loại được hợp lý và chính xác hơn. Để thực hiện bài luận văn, tác giả đã thu nhập rất nhiều thông tin, số liệu. Tác giả phải chọn lọc, hệ thống hóa cơ sở lý luận về đào tạo nghề cho lao động nông thôn cũng như lựa chọn kinh nghiệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở một số quốc gia và địa phương Việt Nam. Tác giả cũng hệ thống hóa thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên theo các nội dung, tiêu chí đào tạo nghề. 4.3 Phương pháp kế thừa Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, tác giả đã kế thừa những kiến thức, khung lý thuyết, kết luận từ những công trình nghiên cứu về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nội dung công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn cũng như các nhân tố ảnh hưởng đếncông tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Ngoài ra, luận văn cũng kế thừa một số giải pháp nhằm nâng cao công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. 4.4 Phương pháp so sánh 4
Phương pháp so sánh được sử dụng để đánh giá công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Sự so sánh còn nhằm làm rõ những nguyên nhân, xu hướng trong giai đoạn 2012-2017 và thời gian sắp tới. Phương pháp so sánh có thể thực hiện thông qua bảng biểu, các hình. Cụ thể, tác giả sẽ tiến hành so sánh tình hình tăng trưởng dân số, lao động. So sánh tỷ lệ người có việc làm, cơ cấu lao động theo ngành, tình hình kinh phí hỗ trợ cho công tác đào tạo nghề trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên, hiệu quả sau đào tạo nghề giữa các ngành nông nghiệp và phi nông nghiệp. 4.5 Phương pháp khảo sát Luận văn sử dụng phương pháp khảo sát thông qua phiếu điều tra trong đó: Khảo sát cán bộ làm công tác quản lý đào tạo nghề với tổng số mẫu là 20 người. Nội dung của phiếu điều tra được trình bày tại Phụ lục số 01. Khảo sát các giáo viên dạy nghề tại các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên với tổng số mẫu là 20 người. Nội dung của phiếu điều tra được trình bày tại Phụ lục số 02. Khảo sát lao động nông thôn (LĐNT) đang học nghề chủ yếu ở các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn huyện Phú Lương gồm Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện, trường Trung cấp nghề dân tộc nội trú và trạm khuyến nông huyện. Tổng số mẫu là 100 trong đó Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện: 50, trường Trung nghề dân tộc nội trú: 40 và trạm khuyến nông huyện: 10. Nội dung của phiếu điều tra được trình bày tại Phụ lục số 03. Ngoài khảo sát bằng các phiếu điều tra, luận văn còn tiến hành khảo sát bằng các cuộc phỏng vấn trực tiếp LĐNT đã đi làm (50 người), các chủ sở hữu lao động (20 người). 4.6. Phương pháp dự báo Dự báo là những luận điểm có căn cứ khoa học trên cơ sở những nguyên nhân, xu hướng vận động, phát triển của đối tượng mà từ đó dự báo những tình huống và xu thế có thể xảy ra trạng thái khả dĩ của đối tượng trong tương lai và các con đường, các 5
앞 12페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!