미리보기 생성 중...
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM PHẠM THẾ HIỀN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BA KÍCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA CHẼ, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8 62 01 15 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Người Hướng dẫn khoa học: TS. Dương Hoài An \ Thái Nguyên, năm 2020
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, chưa từng được ai sử dụng trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác. Các thông tin, trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, tháng 10 năm 2020 Học viên Phạm Thế Hiền
ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân và tập thể. Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến TS. Dương Hoài An đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp này. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo khoa Kinh tế và PTNT, Phòng Đào tạo, Ban Giám hiệu - Trường Đại học Nông lâm đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Tuy nhiên vì kiến thức chuyên môn còn hạn chế và bản thân vẫn chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn nên trong đề tài còn nhiều thiếu xót, tôi rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo thêm của quý thầy cô để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 10 năm 2020 Học viên Phạm Thế Hiền
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................i LỜI CẢM ƠN..................................................................................................ii MỤC LỤC.......................................................................................................iii DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN............................................................................vii MỞ ĐẦU ..........................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài................................................................................1 2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài............................................................................2 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................3 3.1. Đối tượng nghiên cứu và điều tra: .............................................................3 3.2. Phạm vi nghiên cứu:...................................................................................3 4. Ý nghĩa của đề tài..........................................................................................3 4.1. Ý nghĩa khoa học........................................................................................3 4.2. Ý nghĩa thực tiễn........................................................................................3 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI.......................................4 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài..............................................................................4 1.1.1. Một số vấn đề cơ bản về hiệu quả kinh tế...............................................4 1.1.2 Cơ sở thực tiễn .........................................................................................8 1.2. Các yếu tố ảnh hưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích Ba Chẽ ......................................................................................................9 1.2.1. Các yếu tố tự nhiên thuộc hệ sinh thái và môi trường ............................9 1.2.2. Nhóm nhân tố kinh tế - xã hội...............................................................10 1.2.3. Nhóm nhân tố kỹ thuật..........................................................................12 1.2. Cơ sở thực tiễn .........................................................................................17 1.2.1. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả trồng ba kích tại các địa phương.......17 1.2.2. Bài học rút ra cho huyện Ba Chẽ ..........................................................19
iv CHƯƠNG 2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...............................................................................................21 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên – Kinh tế xã hội huyện Ba Chẽ.............21 2.1.1. Vị trí địa lý và các yếu tố tự nhiên........................................................21 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội......................................................................26 2.2. Nội dung nghiên cứu................................................................................30 2.2.1. Tình hình sản xuất ba kích của huyện Ba Chẽ......................................30 2.2.2. Đánh giá hiệu quả của cây ba kích Ba Chẽ theo kết quả điều tra.........30 2.2.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích tại huyện Ba Chẽ .....................................................................................30 2.2.4. Đánh giá chung về tình hình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích tại huyện Ba Chẽ..................................................................30 2.3. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................30 2.3.1. Phương pháp tiếp cận............................................................................30 2.3.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.....................................................30 2.2.3. Phương pháp thu thập dữ liệu và thông tin...........................................30 2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu.....................................................................34 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu...................................................................35 2.3.1. Nhóm chỉ tiêu thể hiện điều kiện, khả năng phát triển sản xuất ba kích .............................................................................................................35 2.3.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh phát triển sản xuất ba kích theo chiều rộng...35 2.3.3. Nhóm chỉ tiêu phản ánh phát triển sản xuất ba kích theo chiều sâu.....35 2.3.4. Cách tính toán một số chỉ tiêu cụ thể trong nghiên cứu này.................35 CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN....................37 3.1. Tình hình sản xuất ba kích của huyện Ba Chẽ.........................................37 3.1.1. Khái quát cơ cấu sản xuất ba kích của huyện Ba Chẽ..........................37 3.1.2. Biến động diện tích, năng suất và sản lượng ba kích huyện Ba Chẽ giai đoạn 2017 – 2019............................................................................................40
v 3.2. Đánh giá hiệu quả của cây ba kích Ba Chẽ theo kết quả điều tra............45 3.2.1. Tình hình chung của nhóm hộ nghiên cứu............................................45 3.2.2. Diện tích, năng suất, sản lượng ba kích của các hộ điều tra.................46 3.2.3. Tình hình đầu tư trong sản xuất câyba kích tại huyện Ba Chẽ..................48 3.2.4. Kết quả và thu nhập từ sản xuất kinh doanh ba kích Ba Chẽ...............54 3.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích tại huyện Ba Chẽ .....................................................................................55 3.3.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích Ba Chẽ.......................55 3.3.2. Hiệu quả xã hội và môi trường sản xuất cây ba kích tại huyện Ba Chẽ57 3.3.3. Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế của ba kích tại huyện Ba Chẽ.......................................................58 3.4. Đánh giá chung về tình hình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích tại huyện Ba Chẽ..................................................................60 3.4.1. Những mặt đạt được..............................................................................60 3.4.2. Những mặt còn hạn chế.........................................................................60 3.4.3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế của cây ba kích trên địa bàn huyện Ba Chẽ..................................................................................................61 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................67 1. Kết luận........................................................................................................67 2. Kiến nghị đối với huyện Ba Chẽ.................................................................68 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................70
vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1. Tình hình sử dụng đất của huyện Ba Chẽ giai đoạn 2017-2019 ....23 Bảng 2.2. Một số thông tin các xã trong vùng nghiên cứu.............................30 Bảng 2.3: Số hộ chọn điều tra tại 3 xã............................................................30 Bảng 3.1: Cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp phân theo ngành của huyện Ba Chẽ.............................................................................................................38 Bảng 3.2: Diện tích, sản lượng một số cây dược liệu chính...........................38 của huyện Ba Chẽ............................................................................................38 Bảng 3.3. Cây dược liệu phân theo các xã của huyện Ba Chẽ ......................40 Bảng 3.4 : Diện tích ba kích của huyện Ba Chẽ qua 3 năm 2017- 2019........41 Bảng 3.5: Diện tích, năng suất, sản lượng ba kích...............................................42 của huyện Ba Chẽ 2017 - 2019..........................................................................42 Bảng 3.6. Tình hình cơ bản của các hộ được điều tra năm 2019....................46 Bảng 3.7. Diện tích, năng suất, sản lượng ba kích của các hộ điều tra...........47 Bảng 3.8: Chi phí trồng mới và kiến thiết cơ bản cho 1 ha ba kích.......................49 ở huyện Ba Chẽ.................................................................................................49 Bảng 3.9: Chi phí đầu vào cho 1 ha ba kích Ba Chẽ ở giai đoạn kinh doanh năm 2019.........................................................................................................52 Bảng 3.10: Kết quả sản xuất kinh doanh ba kích Ba Chẽ của các nhóm hộ điều tra (tính trên 1 ha ba kích cho thu hoạch) ...............................................54 Bảng 3.11: Hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích của các nhóm hộ tại huyện Ba Chẽ năm 2019............................................................................................56 Bảng 3.12: Các yếu tố của ma trận SWOT trong tình hình sản xuất ba kích Ba Chẽ ở hộ nông dân ..........................................................................................58
vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp phát triển Ba kích trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh Ngành đào tạo: Kinh tế nông nghiệp Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là nước có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thuận lợi nên có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú và đa dạng. Theo kết quả điều tra nguồn tài nguyên dược liệu Việt Nam giai đoạn 2001 – 2005 của Viện dược liệu (2006) cho biết Việt nam có 3.984 loài thực vật bậc cao, bậc thấp và nấm lớn được dùng làm thuốc để chữa bệnh. Cũng theo Võ Văn Chi (2012) đã thống kê ở Việt nam hiện có 4.700 loài thực vật làm thuốc ở nước ta. Trong đó có khoảng 30% số loài đặc hữu chỉ có ở Việt nam, không tìm thấy ở nơi khác. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy các loại cây dược liệu trong tự nhiên đang bị giảm cả về số lượng và chất lượng. Điều này xuất phát từ việc khai thác bừa bãi, quá mức của con người, những cây ít có giá trị hoặc chưa được nghiên cứu sử dụng lại bị tàn phá nhường chỗ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp; tri thức bản địa về khai thác, sử dụng và bảo tồn các loài cây hữu ích đang bị mai một do không được tư liệu hóa; đặc biệt là sự biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường đang diễn ra ngày một nguy hiểm. Là một huyện miền núi của tỉnh Quảng Ninh, huyện Ba Chẽ là địa phương có nhiều tiềm năng trong việc phát triển các cây dược liệu quý. Với diện tích tự nhiên là 60.855,56 ha. Là huyện có thế mạnh về rừng và đất rừng (rừng và đất rừng chiếm 90,8% diện tích tự nhiên); cộng thêm đặc điểm địa hình hướng phơi, độ cao, khí hậu, thủy văn, tác động của con người kết hợp với các đặc tính sinh thái của từng loài đã tạo nên sự đa dạng của hệ thực vật
viii tại huyện Ba Chẽ, đặc biệt là tài nguyên cây thuốc. Trong đó, Ba kích được coi là loài có giá trị sử dụng tốt nhất, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Ba kích huyện Ba Chẽ có chất lượng tốt nhất tại Quảng Ninh có giá từ 1,5 – 1,7 triệu đồng/ kg khô (05 kg tươi được 01 kg khô). Suốt một thời gian dài, Ba kích mọc hoang, phân bổ nhiều ở vùng đồi núi thấp huyện Ba Chẽ, tuy nhiên phần lớn là khai thác tự nhiên, bừa bãi thiếu khoa học nên số lượng Ba kích còn lại rất ít. Bên cạnh đó, diện tích phân bố tự nhiên của loài cây này cũng bị thu hẹp do người dân phát nương, làm rẫy, thay thế rừng tự nhiên bằng rừng trồng dẫn đến hệ lụy là rừng bị tàn phá và nghèo nàn thảm thực vật dưới tán rừng khiến chi Ba kích lâm vào tình trạng gần như tuyệt chủng và được đưa vào sách đỏ Việt nam cần được bảo vệ. Xuất phát từ thực tiễn trên tôi tiến hành thực hiện luận văn: “Đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp phát triển Ba kích trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh” nhằm đóng góp các thông tin cơ bản về hiệu quả cũng như các đặc điểm sinh thái, sinh học của loài Ba kích, từ đó góp phần bảo tồn cũng như phát triển loài cây thuốc quý này tại địa phương huyện Ba Chẽ tỉnh Quảng Ninh. 2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài - Góp phần hệ thống hoá về cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh tế, nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích. - Phân tích, đánh giá thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế sản xuất cây ba kích trên địa bàn huyện Ba Chẽ năm 2017 - 2019. - Phân tích những thuận lợi, khó khăn trong việc sản xuất và nâng cao hiệu quả cây ba kích. - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây ba kích tại huyện Ba Chẽ.
앞 9페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!