1쪽
Lêi nãi ®Çu Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng ph¸t triÓn nh vò b·o, ®Êt níc ®ang trªn ®μ ph¸t triÓn theo con ®êng c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ th× cμng cÇn nhiÒu c¸c doanh nghiÖp, c¸c c«ng ty. §Ó qu¶n lý ®îc ph¶i nhê sù ®iÒu hμnh cña Nhμ níc vμ kÕ to¸n víi t c¸ch lμ c«ng cô qu¶n lý ngμy cμng ®îc khai th¸c tèi ®a søc m¹nh vμ sù uyÓn chuyÓn cña nã nh»m ®iÒu chØnh vÜ m« vμ kiÓm so¸t sù vËn hμnh cña nÒn kinh tÕ trong hiÖn thùc phong phó vμ ®a chiÒu. MÆt kh¸c, kÕ to¸n cßn lμ c«ng cô kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong hÖ thèng c¸c c«ng cô qu¶n lý vèn, tμi s¶n vμ mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ång thêi nã lμ nguån cung cÊp th«ng tin ®¸ng tin cËy ®Ó Nhμ níc ®iÒu chØnh vÜ m« nÒn kinh tÕ. Gi¸ thμnh s¶n phÈm còng nh ph¹m trï kinh tÕ kh¸c cñ a s¶n xuÊt cã vai trß to lín trong qu¶n lý vμ s¶n xuÊt. Nã lμ nh©n tè t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn gi¸ c¶ hμng ho¸, ®Ó tiÕn hμnh ho¹t ®éng kinh doanh cã hiÖu qu¶ th× kh«ng thÓ kh«ng kÕ ho¹ch ho¸ h¹ch to¸n mäi chi phÝ sao cho ®¹t lîi nhuËn cao nhÊt víi chi phÝ thÊp nhÊt. V× vËy, h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh ®óng ®ñ, chÝnh x¸c, kÞp thêi lμ nh©n tè quan träng trong quyÕt ®Þnh doanh lîi cho c«ng ty. Bíc sang mét thÕ kû míi - thÕ kû XXI - thÕ kû cña nh©n lo¹i ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt ®Êt níc l¹i cμng ph¶i ®æi míi vμ c¸c c«ng tr×nh kiÕn tróc h¹ tÇng ngμy l¹i x©y dùng nhiÒu. C«ng ty Th¹ch Bμn qua nhiÒu giai ®o¹n ph¸t triÓn ®· ®øng v÷ng ®îc trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Çy tÝnh c¹nh tranh nμy. S¶n phÈm cña C«ng ty kh«ng chØ ®îc biÕt ®Õn ë trong níc mμ cßn ngoμi níc. §Ó C«ng ty lín m¹nh vμ ph¸t triÓn nh hiÖn nay lμ nhê cã sù thay ®æi c¬ chÕ qu¶n lý. §Ó th©m nhËp s¶n phÈm cña m×nh ra ngoμi thÞ trêng víi chÊt lîng tèt, gi¸ thμnh h¹ vμ ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao th× tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm ®· thùc sù trë thμnh kh©u trung t©m vμ quan träng cho toμn bé c«ng t¸c kÕ to¸n ë C«ng ty. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña viÖc tËp hîp chi phÝ vμ tÝnh gi¸ thμnh còng nh hiÓu ®îc môc ®Ých kinh doanh cña c¸c c«ng ty lμ g× vμ thù c tÕ ë C«ng ty Th¹ch Bμn em ®· m¹nh d¹n ®i t×m hiÓu vÊn ®Ò nμy. §©y lμ yªu cÇu kh¸ch quan vμ cã tÝnh thêi sù cÊp b¸ch vμ ®Æc biÖt cã ý nghÜa khi s¶n xuÊt cña c¸c doanh nghiÖp ®· g¾n chÆt víi c¬ chÕ thÞ trêng. Em xin ch©n thμnh c¶m ¬n sù nhiÖt t×nh chØ b¶o gióp ®ì cña thÇy c«ThiNganHang.com gi¸o vμ phßng Tμi chÝnh - KÕ to¸n cña C«ng ty Th¹ch Bμn ®· gióp em hoμn thμnh b¸o c¸o nμy. Néi dung, kÕt cÊu ®Ò tμi gåm: PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm. PhÇn II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm g¹ch èp l¸t Granit t¹i C«ng ty Th¹ch Bμn. PhÇn III: Mét sè ý kiÕn nh»m hoμn thiÖn c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm g¹ch èp l¸t Granit t¹i C«ng ty Th¹ch Bμn. ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
2쪽
PhÇn I C¬ së lý luËn tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt I. Chi phÝ s¶n xuÊt vμ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt 1. Chi phÝ s¶n xuÊt: 1.1. B¶n chÊt vμ néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp lμ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toμn bé c¸c chi phÝ vÒ lao ®éng sèng vμ lao ®éng vËt ho¸ cÇn thiÕt mμ doanh nghiÖp bá ra cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. C¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã c¸c yÕu tè c¬ b¶n vÒ chi phÝ vμ chi phÝ lao ®éng, chi phÝ vÒ vËt t lao ®éng vμ ®èi tîng lao ®éng. Sù tham gia cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp cã sù kh¸c nhau vμ nã h×nh thμnh c¸c kho¶n chi phÝ t¬ng øng. Chi phÝ s¶n xuÊt g¾n liÒn víi sö dông tμi s¶n, vËt t, lao ®éng, tiÒn vèn. V× thÕ, qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt thùc chÊt lμ viÖc qu¶n lý, viÖc sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm c¸c lo¹i tμi s¶n, vËt t... cña doanh nghiÖp trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. MÆt kh¸c, chi phÝ s¶n xuÊt lμ c¬ së t¹o nªn gi¸ thμnh s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô hoμn thμnh nªn qu¶n lý chÆt chÏ chi phÝ s¶n xuÊt lμ môc tiªu h¹ gi¸ thμnh s¶n phÈm. Nh vËy, trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng, nÒn kinh tÕ hμng ho¸ th× biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña nh÷ng hao phÝ lao ®éng vËt ho¸ vμ lao ®éng sèng cÇn thiÕt cña doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong mét kú ®Ó tiÕn hμnh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc gäi lμ chi phÝ s¶n xuÊt. Néi dung cña nã bao gåm c¸c yÕu tè nh: chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung, chi phÝ b¸n hμng vμ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. Do ®ã, viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cÇn ph¶i ®îc tiÕn hμnh trong nh÷ng kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh kh«ng ph©n biÖt s¶n phÈm ®· hoμn thμnh hay cha. §Ó qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh s¶n phÈm ®îc chÆt chÏ, lμm c¬ së cho viÖc ph©n tÝch qu¸ tr×nh ph¸t sinh chi phÝ s¶n xuÊt h×nh thμnh gi¸ thμnh s¶n phÈm còng nh kÕt cÊu tû träng cña chi phÝ s¶n xuÊt, ngêi ta cÇn tiÕn hμnh ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo mét sè tiªu thøc kh¸c nhau. 2. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. chi phÝ s¶n xuÊt, phÊn ®Êu h¹ gi¸ thμnh s¶n phÈm.Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt lμ mét yªu cÇu tÊt yÕu ®Ó h¹ch to¸n chÝnh x¸cThiNganHang.com Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cã thÓ ®îc ph©n lo¹i theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau vμ tuú thuéc vμo môc ®Ých yªu cÇu qu¶n lý. Tuy nhiªn, vÒ mÆt h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt thêng ®îc ph©n theo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau. 2.1. Ph©n lo¹i theo yÕu tè chi phÝ Theo quy ®Þnh hiÖn hμnh, toμn bé chi phÝ ®îc chi thμnh 7 yÕu tè chi phÝ sau: - YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu - YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc - YÕu tè tiÒn l¬ng vμ c¸c kho ¶n phô cÊp l¬ng ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
3쪽
- YÕu tè BHXH, BHYT, KDC§ - YÕu tè khÊu hao tμi s¶n cè ®Þnh - YÕu tè chi phÝ dÞch vô mua ngoμi - YÕu tè chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. 2.2. Ph©n lo¹i theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thμnh s¶n phÈm. §Ó thuËn lîi cho viÖc tÝnh gi¸ thμnh toμn bé chi phÝ ®îc ph©n theo kho¶n môc, c¸ch ph©n lo¹i nμy dùa vμo c«ng dông cña chi phÝ vμ møc ph©n bæ chi phÝ cho tõng ®èi tîng. Gi¸ thμnh s¶n xuÊt (gi¸ thμnh c«ng xëng) ë ViÖt Nam bao gåm 3 kho¶n môc chi phÝ: - Chi phÝ nguyªn, vËt liÖu trùc tiÕp - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp - Chi phÝ s¶n xuÊt chung. Ngoμi ra, khi tÝnh chØ tiªu gi¸ thμnh toμn bé (gi¸ thμnh ®Çy ®ñ) th× chØ tiªu gi¸ thμnh cßn bao gåm kho¶n môc chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp vμ chi phÝ b¸n hμng. 2.3. Ph©n lo¹i theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn chi phÝ. Toμn bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia thμnh chi phÝ s¶n phÈm vμ chi phÝ thêi kú. - Chi phÝ s¶n phÈm: Lμ nh÷ng chi phÝ g¾n liÒn víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua. - Chi phÝ thêi kú: Lμ nh÷ng chi phÝ lμm gi¶m lîi tøc trong mét kú. Nã kh«ng ph¶i lμ mét phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua nªn ®îc xem lμ c¸c phÝ tæn cÇn ®îc khÊu trõ ra tõ lîi tøc cña thêi kú mμ chóng ph¸t sinh (bao gåm chi phÝ b¸n hμng vμ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp). 2.4. Ph©n lo¹i theo quan hÖ cña chi phÝ vμ khèi lîng c«ng viÖc s¶n phÈm hoμn thμnh. §Ó viÖc lËp kÕ ho¹ch vμ kiÓm tra chi phÝ thuËn tiÖn ®ång thêi lμm c¨n cø ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh, toμn bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc ph©n theo quan hÖ víi khèi lîng c«ng viÖc hoμn thμnh. Theo c¸c h nμy chi phÝ ®îc chia thμnh biÕn phÝ vμ ®Þnh phÝ. - BiÕn phÝ: Lμ nh÷ng chi phÝ thay ®æi vÒ tæng sè, vÒ tû lÖ so víi c«ng viÖc hoμn thμnh (ch¼ng h¹n chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp). Tuy nhiªn, c¸c chi phÝ biÕn ®æi nÕu tÝnh trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm l¹i cã tÝnh cè ®Þnh. - §Þnh phÝ: Lμ nh÷ng chi phÝ kh«ng ®æi vÒ tæng sè, vÒ tû lÖ so víi c«ngThiNganHang.com viÖc hoμn thμnh (ch¼ng h¹n chi phÝ khÊu hao tμi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ thuª mÆt b»ng, ph¬ng tiÖn kinh doanh...). C¸c chi phÝ nμy nÕu tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× l¹i biÕn ®æi nÕu nh sè lîng s¶n phÈm thay ®æi. II. Gi¸ thμnh s¶n phÈm. Gi¸ thμnh s¶n phÈm lμ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toμn bé c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vμ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng t¸c, s¶n phÈm lao vô, dÞch vô ®· hoμn thμnh. 1. Ph©n lo¹i gi¸ thμnh Gi¸ thμnh kÕ ho¹ch c¨n cø vμo thêi ®iÓm tÝnh vμ nguån sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thμnh, gi¸ thμnh kÕ ho¹ch ®îc tÝnh tríc khi s¶n xuÊt kinh doanh trªn c¬ ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
4쪽
së gi¸ thμnh thùc tÕ cña kú tríc vμ c¸c ®Þnh møc, c¸c dù to¸n chi phÝ cña kú kÕ ho¹ch. - Gi¸ thμnh thùc tÕ s¶n phÈm, dÞch vô lμ toμn bé hao phÝ, cña c¸c yÕu tè dïng ®Ó t¹o ra s¶n phÈm, dÞch vô trong ®ã bao gåm qu¶n lý NVLTT, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung tÝnh cho s¶n phÈm dÞch vô hoμn thμnh Gi¸ thμnh s¶n phÈm s¶n xuÊt ®îc tÝnh: Gi¸ thμnh Chi phÝ Chi phÝ Chi phÝ s¶n s¶n xuÊt thùc tÕ s¶n xuÊt s¶n s¶n xuÊt ph¸t xuÊt s¶n phÈm dë cña s¶n phÈm phÈm dë dang sinh trong kú dang cuèi kú. ®Çu kú - Gi¸ thμnh ®Þnh møc: Lμ gi¸ thμnh ®îc x¸c ®Þnh tríc khi b¾t ®Çu s¶n xuÊt s¶n phÈm vμ ®îc x©y dùng trªn c¬ së x¸c ®Þnh møc chi phÝ hiÖn hμnh t¹i thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh trong kú kÕ ho¹ch thêng vμo ngμy ®Çu th¸ng, gi¸ thμnh ®Þnh møc cã thÓ thay ®æi do gi¸ thμnh ®Þnh møc lu«n thay ®æi phï hîp víi sù thay ®æi cña c¸c ®Þnh møc chi phÝ ®¹t ®îc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. - Gi¸ thμnh toμn bé: lμ chi phÝ thùc tÕ cña sè s¶n phÈm, dÞch vô tiªu thô vμ chi phÝ b¸n hμng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp cña mét sè s¶n phÈm dÞch vô ®ã. C«ng thøc tÝnh: Gi¸ thμnh = Gi¸ thμnh s¶n + Chi phÝ b¸n hμng + Chi phÝ QLDN toμn bé xuÊt thùc tÕ cña ph©n bæ cho s¶n ph©n bæ cho s¶n phÈm dÞch vô phÈm, dÞch vô ®· s¶n phÈm, dÞch ®· tiªu thô tiªu thô vô ®· tiªu thô 2. ý nghÜa cña chØ tiªu gi¸ thμnh. Gi¸ thμnh lμ mét ph¹m trï kinh tÕ g¾n liÒn víi s¶n xuÊt hμng ho¸, ®ã lμ mét ph¹m trï kinh tÕ kh¸ch quan, ®ång thêi cã ®Æc tÝnh chñ quan trong mét giíi h¹n nhÊt ®Þnh. Gi¸ thμnh cßn lμ chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp ph¶n ¸nh chÊt lîng toμn bé ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vμ qu¶n lý kinh tÕ, tμi chÝnh cña doanh nghiÖp. §Ó xem xÐt viÖc qu¶n lý gi¸ thμnh, ngêi ta c¨n cø chØ tiªu møc h¹ gi¸ thμnh vμ tû lÖ h¹ gi¸ thμnh. Th«ng qua hai chØ tiªu nμy cã thÓ thÊy ®îc tr×nh ®é sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm chi phÝ nguyªn vËt liÖu, kh¶ n¨ng tËn dôngThiNganHang.com c«ng suÊt m¸y mãc thiÕt bÞ s¶n xuÊt vμ møc ®é trang bÞ ¸p dông kü thuËt s¶n xuÊt tiªn tiÕn kÕt qu¶ cña viÖc sö dông hîp lý søc lao ®éng, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng vμ tr×nh ®é qu¶n lý kinh tÕ - tμi chÝnh, tr×nh ®é h¹ch to¸n cña doanh nghiÖp. 3. Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh s¶n phÈm. VÒ thùc chÊt chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh lμ hai mÆt kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. TÊt c¶ nh÷ng kho¶n chi phÝ ph¸t sinh vμ chi phÝ tÝnh tríc cã liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm, lao vô dÞch vô ®· hoμn thμnh trong kú sÏ t¹o nªn chØ tiªu gi¸ thμnh s¶n phÈm. Nãi c¸ch kh¸c, gi¸ thμnh s¶n phÈm lμ biÓu toμn bé kho¶n chi phÝ mμ doanh nghiÖp bá ra ë bÊt kÓ kú nμo nhng cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng viÖc s¶n phÈm ®· hoμn thμnh trong kú. ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
5쪽
S¬ ®å mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh s¶n phÈm. A B CPSX dë CPSX ph¸t sinh trong kú dang ®Çu kú Tæng gi¸ thμnh s¶n phÈm CPSX dë dang cuèi hoμn thμnh kú C D Qua s¬ ®å ta thÊy: AC = AB + BD - CD Tæng gi¸ thμnh = CPSX dë dang + Chi phÝ s¶n xuÊt - Chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm ®Çu kú ph¸t sinh trong dë dang cuèi kú kú Khi gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang ®Çu kú vμ cuèi kú b»ng nhau hoÆc c¸c ngμnh s¶n xuÊt kh«ng cã s¶n phÈm dë dang th× tæng gi¸ thμnh s¶n phÈm b»ng tæng chi phÝ ph¸t sinh trong kú. 4. ý nghÜa cña c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lμ mét h×nh thøc qu¶n lý kinh tÕ cã kÕ ho¹ch cña doanh nghiÖp. Nã ®ßi hái ph¶i dïng ®Õn tiÒn tÖ ®Ó ®o lêng, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh tÕ, ph¶i bï ®¾p ®îc nh÷ng chi phÝ bá ra b»ng chÝnh doanh thu cña m×nh trªn c¬ së tiÕt kiÖm vèn vμ ®¶m b¶o cã l·i. H¹ch to¸n kinh tÕ thóc ®Èy tiÕt kiÖm thêi gian lao ®éng, ®¶m b¶o tÝch luü, t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc më réng kh«ng ngõng t¸i s¶n xuÊt më réng trªn c¬ së ¸p dông khoa häc c«ng nghÖ tiªn tiÕn nh»m tho¶ m·n nhu cÇu ngμy cμng cao vμ n©ng cao phóc lîi cho ngêi lao ®éng. 5. NhiÖm vô kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm. §Ó ®¸p øng ®îc nh÷ng yªu cÇu qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm, kÕ to¸n ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô sau: - X¸c ®Þnh ®óng ®èi tîng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vμ ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm. - Tæ chøc kÕ to¸n tËp hîp c¸c chi phÝ s¶n xuÊt theo ®óng ®èi tîng ®· x¸c ®Þnh vμ ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ thÝch hîp. - X¸c ®Þnh chÝnh x¸c chi phÝ vÒ s¶n phÈm lμm dë cuèi kú. tîng tÝnh gi¸ thμnh vμ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thμnh hîp lý.- Thùc hiÖn tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm kÞp thêi, chÝnh x¸c theo ®óng ®èi-- Thùc hiÖn ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn ®Þnh møc, dù to¸n chi phÝ s¶nThiNganHang.com xuÊt, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thμnh s¶n phÈm ®Ó cã nh÷ng kiÕn nghÞ ®Ò suÊt cho l·nh ®¹o doanh nghiÖp ra c¸c quyÕt ®Þnh thÝch hîp tríc m¾t còng nh l©u dμi ®èi víi sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. III. §èi tîng, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vμ tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm 1. §èi tîng vμ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt: §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ë doanh nghiÖp ®îc x¸c ®Þnh tuú thuéc vμo ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm, vμo yªu cÇu cña ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
6쪽
c«ng t¸c qu¶n lý gi¸ thμnh... Bëi thÕ, ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ lμ míi ph¸t sinh chi phÝ nh ph©n xëng, tæ, ®éi s¶n xuÊt, giai ®o¹n c«ng nghÖ hoÆc cã thÓ lμ ®èi tîng chÞu chi phÝ nh chi tiÕt, bé phËn s¶n phÈm, nhãm s¶n phÈm, ®¬n ®Æt hμng... Nh vËy, x¸c ®Þn h ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lμ viÖc x¸c ®Þnh giíi h¹n tËp hîp chi phÝ mμ thùc chÊt lμ x¸c ®Þnh n¬i chi phÝ ph¸t sinh vμ n¬i chÞu chi phÝ. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lμ c«ng viÖc ®Çu tiªn, ®Þnh híng cho toμn bé c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt sau nμy. Trªn c¬ së x¸c ®Þnh ®óng, thÝch hîp ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt mμ tæ chøc ghi chÐp ban ®Çu, tæ chøc bé sæ kÕ to¸n phï hîp ®Ó tõ ®ã ph©n c«ng c«ng t¸c râ rμng cho nh©n viªn kÕ to¸n theo dâi viÖc thùc hiÖn c«ng t¸c cña m×nh theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh. Cã nhiÒu ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c nhau tuú theo ®èi tîng h¹ch to¸n ë tõng doanh nghiÖp. Trong thùc tÕ thêng ¸p dông mét sè ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ sau: - H¹ch to¸n chi phÝ theo s¶n phÈm - H¹ch to¸n chi phÝ theo chi tiÕt hoÆc bé phËn s¶n phÈm - H¹ch to¸n chi phÝ theo nhãm s¶n phÈm - H¹ch to¸n chi phÝ theo ®¬n ®Æt hμng. 2. §èi tîng vμ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm. 2.1. §èi tîng tÝnh gi¸ thμnh: ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh ®îc dùa t rªn c¸c c¬ së sau: * §Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt: - Víi s¶n xuÊt gi¶n ®¬n, ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh lμ s¶n phÈm cuèi cïng. - Víi s¶n xuÊt phøc t¹p, ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh lμ b¸n thμnh phÇn ë tõng bíc chÕ t¹o hay thμnh phÈm ë bíc chÕ t¹o cuèi cïng. * Lo¹i h×nh s¶n xuÊt: §¬n chiÕc, s¶n xuÊt hμng lo¹t nhá hay s¶n xuÊt hμng lo¹t víi khèi lîng lín. - Víi s¶n xuÊt ®¬n chiÕc vμ s¶n xuÊt hμng lo¹t nhá, ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm cña tõng ®¬n. - §iÒu kiÖn s¶n xuÊt hμng lo¹t khèi lîng lín, ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh cã thÓ lμ s¶n phÈm cuèi cïng hay b¸n thμnh phÈm ë tõng bíc chÕ t¹o. * Yªu cÇu vμ tr×nh ®é qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh. - Víi tr×nh ®é cao, cã thÓ chi tiÕt ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh ë c¸c gãc ®éThiNganHang.com kh¸c nhau. - Víi tr×nh ®é thÊp, ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh cã thÓ bÞ h¹n chÕ vμ thu hÑp l¹i. NÕu ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp cïng mét quy tr×nh s¶n xuÊt, cïng mét lo¹i vËt liÖu nhng s¶n xuÊt ra nhiÒu lo¹i s¶n phÈm kh¸c nhau th× ®èi tîng tÝnh gi¸ thμnh cã thÓ quy vÒ mét lo¹i s¶n phÈm gèc (s ¶n phÈm tiªu chuÈn) ®Ó sau ®ã tÝnh ra gi¸ thμnh c¸c lo¹i s¶n phÈm kh¸c. §èi tîng tÝnh gi¸ thμnh lμ s¶n phÈm, b¸n thμnh phÈm, c«ng viÖc hoÆc lao vô nhÊt ®Þnh ®ßi hái ph¶i x¸c ®Þnh tæng gi¸ thμnh vμ gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm. §¬n vÞ gi¸ thμnh cña tõng lo¹i s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô ph¶i thèng nhÊt vμ phï hîp víi thÞ trêng. 2.2. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm. ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
7쪽
Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thμnh lμ mét ph¬ng ph¸p hay hÖ thèng ph¬ng ph¸p ®îc sö dông ®Ó tÝnh tæng gi¸ thμnh s¶n phÈm vμ gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm. * Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp (cßn gäi lμ ph¬ng ph¸p gi¶n ®¬n): Ph¬ng ph¸p nμy ®îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp thuéc lo¹i h ×nh s¶n xuÊt gi¶n ®¬n, sè lîng mÆt hμng Ýt, s¶n xuÊt vμ khèi lîng lín vμ chu kú s¶n xuÊt ng¾n nh c¸c nhμ m¸y ®iÖn, níc, c¸c doa nh nghiÖp khai th¸c (quÆng, than, gç). Gi¸ thμnh s¶n phÈm theo ph¬ng ph¸p nμy ®îc tÝnh Tæng gi¸ thμnh Tæng chi phÝ s¶n Chªnh lÖch gi¸ trÞ s¶n phÈm xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh SPDD ®Çu kú so víi trong kú cuèi kú Gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm = * Ph¬ng ph ¸p tæng céng chi phÝ: §îc ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp mμ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm ®îc thùc hiÖn ë nhiÒu bé phËn s¶n xuÊt, nhiÒu giai ®o¹n c«ng nghÖ, ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lμ c¸c bé phËn, chi tiÕt s¶n phÈm hoÆc giai ®o¹n c«ng nghÖ hay bé phËn s¶n xuÊt. Gi¸ thμnh s¶n phÈm ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch céng chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c bé phËn, chi tiÕt s¶n phÈm hay tæng chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c giai ®o¹n, bé phËn s¶n xuÊt t¹o nªn thμnh phÈm. Gi¸ thμnh s¶n phÈm = Z1 + Z2 + .... + Zn Ph¬ng ph¸p tæ ng céng chi phÝ ®îc ¸p dông phæ biÕn trong c¸c doanh nghiÖp khai th¸c, dÖt nhuém, c¬ khÝ chÕ t¹o, may mÆc... * Ph¬ng ph¸p hÖ sè: Ph¬ng ph¸p nμy ®îc ¸p dông trong nh÷ng doanh nghiÖp mμ trong cïng mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cïng sö dông mét thø nguyªn liÖu vμ mét lîng lao ®éng nhng ®ång thêi thu ®îc nhiÒu s¶n phÈm kh¸c nhau vμ chi phÝ kh«ng tËp hîp riªng cho tõng lo¹i s¶n phÈm mμ ph¶i tËp trung cho c¶ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Theo ph¬ng ph¸p nμy, tríc hÕt kÕ to¸n c¨n cø vμo hÖ sè quy ®æi ®Ó quy c¸c lo¹i s¶n phÈm vÒ s¶n phÈm gèc, råi tõ ®ã ®a vμo tæng chi phÝ liªn quan ®Õn gi¸ thμnh s¶n phÈm ®· ®îc tËp hîp ®Ó tÝnh gi¸ thμnh s¶n phÈm gèc vμ gi¸ thμnh tõng lo¹i s¶n phÈm.ThiNganHang.com Gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm gèc = Gi¸ thμnh ®¬n vÞ Gi¸ thμnh ®¬n vÞ HÖ sè quy ®æi s¶n phÈm tõng lo¹i s¶n phÈm gèc tõng lo¹i s¶n phÈm Trong ®ã: Sè lîng s¶n phÈm quy ®æi = Tæng gi¸ thμnh = Gi¸ trÞ s¶n + Tæng chi phÝ - Gi¸ trÞ s¶n s¶n xuÊt cña c¸c phÈm dë dang ph¸t sinh trong phÈm dë dang lo¹i s¶n phÈm ®Çu kú kú cuèi kú ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
8쪽
* Ph¬ng ph¸p tû lÖ: §îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm cã quy c¸ch, phÈm chÊt kh¸c nhau nh may mÆc, dÖt kim, ®ãng giÇy, c¬ khÝ chÕ t¹o (dông cô, phô tïng...). §Ó gi¶m bít khèi lîng h¹ch to¸n, kÕ to¸n thêng tiÕn hμnh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt th eo nhãm s¶n phÈm cïng lo¹i. C¨n cø vμo tû lÖ chi phÝ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ víi chi phÝ s¶n xuÊt kÕ ho¹ch (hoÆc ®Þnh møc), kÕ to¸n sÏ tÝnh ra tæng gi¸ thμnh vμ gi¸ thμnh ®¬n vÞ s¶n phÈm tõng lo¹i. Gi¸ thμnh thùc tÕ Gi¸ thμnh kÕ ho¹ch Tû lÖ ®¬n vÞ s¶n phÈm tõng (hoÆc ®Þnh møc) ®¬n vÞ chi phÝ lo¹i s¶n phÈm tõng lo¹i Trong ®ã: Tû lÖ chi phÝ = x 100 Tæng gi¸ thμnh Gi¸ thμnh thùc tÕ Sè lîng s¶n thùc tÕ tõng lo¹i s¶n ®¬n vÞ s¶n phÈm tõng phÈm tõng lo¹i phÈm lo¹i * Ph¬ng ph¸p lo¹i trõ s¶n ph Èm phô: §èi víi c¸c doanh nghiÖp mμ trong cïng mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, bªn c¹nh c¸c s¶n phÈm chÝnh cßn cã thÓ thu ®îc c¸c s¶n phÈm phô (c¸c doanh nghiÖp chÕ biÕn ®êng, rîu, bia...) ®Ó tÝnh gi¸ trÞ s¶n phÈm chÝnh, kÕ to¸n ph¶i lo¹i trõ gi¸ trÞ s¶n phÈm phô ra khái tæng chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm. Gi¸ trÞ s¶n phÈm phô cã thÓ x¸c ®Þnh theo nhiÒu ph¬ng ph¸p nh gi¸ cã thÓ sö dông ®îc, gi¸ íc tÝnh, gi¸ kÕ ho¹ch, gi¸ nguyªn liÖu ban ®Çu... Tæng Gi¸ trÞ Tæng Gi¸ trÞ Gi¸ trÞ gi¸ thμnh s¶n phÈm chi phÝ ph¸t s¶n phÈm s¶n phÈm s¶n phÈm chÝnh dë sinh trong kú phô thu håi chÝnh dë chÝnh dang ®Çu kú dang cuèi kú. * Ph¬ng ph¸p liªn hîp: Lμ ph¬ng ph¸p ¸p dông trong nh÷ng doanh nghiÖp cã tæ chøc s¶n xuÊt, tÝnh chÊt quy tr×nh c«ng nghÖ vμ tÝnh chÊt s¶n phÈm lμm ra ®ßi hái viÖc tÝnh gi¸ thμnh ph¶i kÕt hîp nhiÒu ph¬ng ph¸p kh¸c nhau nh doanh nghiÖp s¶n xuÊt ho¸ chÊt, dÖt kim, ®ãng giÇy, may mÆc... Trªn thùc tÕ, kÕ to¸n cã thÓ kÕt hîp ph¬ng ph¸p trùc tiÕp víi tæng céng chi phÝ, tæng céng chi phÝ víi tû lÖ, hÖ sè víi lo¹i trõ s¶n phÈm phô. .. * Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thμnh ph©n bícThiNganHang.com TÝnh gi¸ thμnh ph©n bíc theo ph¬ng ¸n h¹ch to¸n cã b¸n thμnh phÈm: Ph¬ng ¸n h¹ch to¸n nμy thêng ®îc ¸p dông ë c¸c doanh nghiÖp cã yªu cÇu h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé cao hoÆc b¸n thμnh phÈm ra ngoμi. §Æc ®iÓm cña ph¬ng ¸n h¹ch to¸n nμy lμ khi tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ, gi¸ trÞ b¸n thμnh phÈm cña c¸c bíc tríc chuyÓn sang bíc sau ®îc tÝnh theo gi¸ thμnh thùc tÕ vμ ®îc ph¶n ¸nh theo tõng kho¶n môc chi phÝ gäi lμ kÕt chuyÓn tuÇn tù. Tr×nh tù tËp hîp chi phÝ vμ tÝnh gi¸ thμnh theo ph¬ng ¸n nμy cã thÓ ph¶n ¸nh qua s¬ ®å sau: + Cã tÝnh gi¸ thμnh b¸n thμnh phÈm S¬ ®å + Ph¬ng ¸n kh«ng cã b¸n thμnh phÈm ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
앞 8페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!