BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN NGỌC HÙNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN NGỌC HÙNG CÁC NHÂN TỐ TÁC Đ ỘNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ V À VỪA TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 62.34.03.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TS. TRẦN VĂN THẢO 2. TS. ĐOÀN NGỌC QUẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tôi xin cam đoan rằng những phần kế thừa, tham khảo cũng như tham chiếu đều được trích dẫn đầy đủ và nghi rõ nguồn tham khảo cụ thể trong danh mục các tài liệu đã được tham khảo. TP Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2016 Nghiên cứu sinh Trần Ngọc Hùng
ii LỜI CẢM ƠN Luận án của tác giả sẽ không hoàn thành nếu không nhận được nhiều sự giúp đỡ nhiệt tình, sự động viên khuyến khích của các thầy hướng dẫn khoa học, gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp vì những đóng góp to lớn của họ trong suốt quá trình thực hiện luận án. Trước hết, tác giả muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Văn Thảo và TS. Đoàn Ngọc Quế, những người thầy đã hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tiếp đến tác giả xin cảm ơn PGS.TS Võ Văn Nhị và các thầy cô trong Khoa Kế toán – Kiểm toán của trường Đại học Kinh tế TP HCM đã đóng góp nhiều ý kiến, nhận xét thẳng thắn, chân thành, chia sẻ các kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn quý báu để tác giả hoàn thành luận án này. Song song đó tác giả cũng chân thành cám ơn tới PGS.TS Trần Phước và các quý đồng nghiệp trong Khoa Kế toán – Kiểm toán của trường Đại học Công nghiệp TP HCM đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả chuyên tâm hoàn thành luận án. Cuối cùng, tác giả muốn cảm ơn tới gia đình cũng như bạn bè và quý anh/chị trong các doanh nghiệp đã dành thời gian quý báu của mình giúp đỡ tác giả hoàn thành khảo sát. TP Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2016 Nghiên cứu sinh Trần Ngọc Hùng
iii MỤC LỤC MỞ ĐẦU TÍNH CẤP THIẾT CỦ A ĐỀ TÀI MỤC TIÊU NGHIÊN CỨ U ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU PHẠM VI NGHIÊN CỨU PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU NHỮNG ĐIỂM MỚI VÀ CÁC ĐÓNG GÓP KHOA HỌC CỦA LUẬN ÁN KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHI ÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN Á N ………………………………………………………….6 1.1. Các nghiên cứu công bố ở nước ngoà i ………………………………………6 1.1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu ………………………………………….6 1.1.2. Nhận xét …………………………………………………………………….18 1.2. Các nghiên cứu công bố ở trong nước ……………………………………19 1.2.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu ………………………………………19 1.2.2. Nhận xét ……………………………………………………………………21 1.3. Khe hổng nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của tác giả ……………22 1.3.1. Xác định khe hổng nghiên cứu ……………………………………………22 1.3.2. Định hướng nghiên cứu của tác giả ………………………………………22 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KẾ TOÁN QUẢN T RỊ VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢ N TRỊ VÀO DNNVV …………………………………………………………………….……25 2.1. Tổng quan về KTQT ………………………………………………………..25 2.1.1. Các khái niệm về KTQT ……………………………………………………25
iv 2.1.2. Vai trò, chức năng của KTQT …………………………………………….28 2.1.3. Nội dung KTQT …………………………………………………………….31 2.1.3.1. Chi phí và các công cụ kỹ thuật KTQT (Specialist cost and management accounting techniques) ……………………………………………………………31 2.1.3.2. Các kỹ thuật ra quyết định (decision-making techniques) ………………..32 2.1.3.3. Dự toán và kiểm soát (budgeting and control)………………………………37 2.1.3.4. Đo lường hiệu quả hoạt động và kiểm soát (Performance measurement and control) ……………………………………………………………………............45 2.2. Một số đặc điểm của DNVVN tại Việt Nam ………………………………48 2.2.1. Khái niệm DNNVV ……………………………………………………….48 2.2.2. Một số đặc điểm của DNVVN tại Việt Nam ………………………………50 2.2.3. Thực trạng những khó khăn, thuận lợi khi vận dung KTQT tại các DNNVV tại Việt Nam ……………………………………………………………………….51 2.2.3.1. Thuận lợi ………………………………………………………………………..51 2.2.3.2. Khó khăn ………………………………………………………………………..52 2.3. Các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQT trong DN ………………55 2.4. Một số lý thuyết nền tảng về việc vận dụng KTQT trên thế giớ i ………60 2.4.1. Lý thuyết bất định …………………………………………………………62 2.4.1.1. Nội dung lý thuyết ………………………………………………………62 2.4.1.2. Á p dụng lý thuyết bất định vào việc vận dụng KTQT …………………..63 2.4.2. Lý thuyết đại diện …………………………………………………………65 2.4.2.1. Nội dung lý thuyết ………………………………………………………65 2.4.2.2. Á p dụng lý thuyết đại diện vào việc vận dụng KTQT ……………………65 2.4.3. Lý thuyết xã hội học ………………………………………………………66 2.4.3.1. Nội dung lý thuyết ………………………………………………………66 2.4.3.2. Á p dụng lý thuyết xã hội học vào việc vận dụng KTQT ………………..67 2.4.4. Lý thuyết quan hệ lợi ích – chi phí …………………………………………68
v 2.4.4.1. Nội dung lý thuyế t ………………………………………………………68 2.4.4.2. Á p dụng lý thuyết lợi ích – chi phí vào việc vận dụng KTQT …………….68 2.5. So sánh về nội dung, điều kiện, nhân tố tác động vận dụng KTQT cho DNNVV với DN nói chung ………………………………………………………68 2.5.1. So sánh về nội dung, điều kiện ……………………………………………………68 2.5.2. So sánh về các nhân tố tác động vận dụng KTQT ...……………………………71 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU …………………………………..….74 3.1 Quy trình nghiên cứu ……………………………………………………….74 3.1.1. Thiết kế nghiên cứu ……………………………………………………….74 3.1.2. Khung nghiên cứu …………………………………………………………75 3.1.3. Quy trình nghiên cứu ………………………………………………………77 3.2. Xây dựng mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến vận dụng KTQT ..78 3.3. Phương pháp nghiên cứu định tính ……………………………………….79 3.3.1. Thiết kế nghiên cứu định tính ………………………………………………79 3.3.2. Kết quả thảo luận chuyên gia ……………………………………………….81 3.3.3. Xây dựng các giả thuyết nghiên cứu………………………………………88 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng ……………………………………..92 3.4.1. Xây dựng thang đo …………………………………………………………92 3.4.2. Phương pháp đo lường và tính toán dữ liệu ………………………………95 3.4.3. Thiết kế nghiên cứu định lượng ……………………………………………95 3.4.4. Mô hình hồi quy ……………………………………………………………96 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NG HIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN . …………………99 4.1. Kế t quả nghiên cứu …………………………………………………………99 4.1.1. Kết quả khảo sát về mối liên hệ giữa việc vận dụng KTQT và quy mô DN..99 4.1.2. Kết quả nghiên cứu định lượng …………………………………………...101 4.1.2.1. Bước 1: Thực hiện kiểm định chất lượng thang đo ……………………..102 4.1.2.2. Bước 2: Phân tích nhân tố khám p há …………………………………...106
vi 4.1.2.3. Bước 3: Thực hiện kiểm định lại chất lượng thang đo mới ……………110 4.1.2.4. Bước 4: Phân tích hồi quy đa biến ……………………………………112 4.1.3. Thảo luận kết quả và kiểm định mô hình các nhân tố tác động đến vận dụng KTQT vào các DNNVV Việt Nam …………………………..…………………116 4.1.3.1. Về các nhân tố ảnh hưởng ……………………………………………..116 4.1.3.2. Về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố ………………………………..117 4.2. Bàn luận về kết quả nghiên cứu …………………………………………119 4.2.1. Đối với nhóm các nhân tố mức độ sở hữu của nhà nước trong DN ……….121 4.2.2. Đối với nhóm các nhân tố mức độ cạnh tranh của thị trường …………….122 4.2.3. Đối với nhóm các nhân tố văn hóa DN …………………………………..123 4.2.4. Đối với nhóm các nhân tố nhận thức của người chủ/điều hành doanh nghiệp……………………………………………………………………………124 4.2.5. Đối với nhóm các nhân tố quy mô doanh nghiệp …………………………125 4.2.6. Đối với nhóm các nhân tố chi phí cho việc tổ chức KTQT ……………….126 4.2.7. Đối với nhóm các nhân tố chiến lược DN…………………………………127 4.3. Một số giải pháp đề xuất từ hàm ý kết quả nghiên cứu …………………127 4.3.1. Giải pháp đối với các DN siêu nhỏ………………………………………127 4.3.2. Giải pháp đối với các DN nhỏ hoặc vừa …………………………………130 CHƯƠNG 5 – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ …………………………………138 5.1. Kết luận ……………………………………………………………………..138 5.2. Kiến nghị ……………………………………………………………………139 5.2.1. Các kiến nghị đối với cơ quan ban ngành Chính phủ ……………………139 5.2.2. Các kiến nghị đối với cơ quan, trung tâm xúc tiến hỗ trợ DNNVV ……140 5.2.3. Các kiến nghị đối với bản thân DNNVV hoạt động tại Việt Nam ………140 5.2.4. 5.2.4. Các kiến nghị chung về đề xuất một số công cụ kỹ t huật KTQT.......141 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo …………………………………154 5.3.1. Những hạn chế của luận án ………………………………………………154
vii 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo ………………………………………………154 Tài liệ u tham khảo Phụ lụ c + Phụ lục 1 Bảng câu hỏi khảo sát. + Phụ lục 2 Danh sách các DNNVV phỏng vấn. + Phụ lục 3 Danh sách các chuyên gia tham gia thảo luận. + Phụ lục 1.1 Bảng tóm tắt một số công bố nước ngoài tiêu biểu nghiên cứu về vận dụng KTQT trong DN nói chung và DNNVV nói riêng + Phụ lục 1.2 Bảng tóm tắt một số công bố trong nước tiêu biểu nghiên cứu về vận dụng KTQT trong DN nói chung và DNNVV nói riêng + Phụ lục 4 Số liệu phân tích định lượng + Phụ lục 5 Kết quả Cronbach Alpha của thang đo lần 1 + Phụ lục 6 Kết quả KMO và tổng phương sai được giải thích + Phụ lục 7 Kết quả Cronbach Alpha của thang đo lần 2 + Phụ lục 8 Kết quả hệ số hồi quy + Phụ lục 4-1 Các biểu mẫu phân tích CVP + Phụ lục 4-2 Các biểu mẫu dự toán + Phụ lục 4-3 Các biểu mẫu phân loại chi phí theo hành vi ứng xử + Phụ lục 4-4 Các biểu mẫu phân tích biến động dự toán + Phụ lục 4-5 Các biểu mẫu báo cáo bộ phận
viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung ACCA Hiệp hội kế toán công chứng Anh Quốc AMT Kỹ thuật sản xuất tiên tiến ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á BCKQHĐKD Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh BCTC Báo cáo tài chính BP Biến phí BPQLDN Biến phí quản lý doanh nghiệp CIMA Viện điều lệ kế toán quản trị CP NVLTT Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp CP NCTT Chi phí nhân công trực tiếp CP SXC Chi phí sản xuất chung CP BH Chi phí bán hàng CP QLDN Chi phí quản lý doanh nghiệp DN Doanh nghiệp DN FDI Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNSX Doanh nghiệp sản xuất ĐP Định phí EFA Phân tích nhân tố khám phá EMA Kế toán quản trị môi trường EPM Quản lý hiệu suất doanh nghiệp EU Liên minh Châu Âu
앞 10페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!