BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI BỘ Y TẾ BÙI BÍCH MAI TÌNH TRẠNG BIẾN ĐỔI GEN KRAS, BRAF VÀ BIỂU HIỆN PROTEIN MMR Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG Chuyên ngành: Y sinh học di truyền Mã số : 9720101 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2026 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI: TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Cẩm Phương TS. Đoàn Thị Kim Phượng Phản biện 1: Phản biện 2: Phản biện 3: Luận án sẽ bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Trường, tại Trường Đại học Y Hà Nội. Vào hồi…….giờ, ngày…….tháng…….năm 2026 Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia Thư viện Đại học Y Hà Nội 1 GIỚI THIỆU LUẬN ÁN ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính thời sự của đề tài Ung thư đại trực tràng (UTĐTT) là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến thứ ba và là nguyên nhân thứ hai gây tử vong do ung thư trên toàn thế giới. Theo GLOBOCAN 2022, UTĐTT là một trong năm loại ung thư hay gặp nhất Việt Nam ở cả 2 giới. Hai cơ chế phân tử khác nhau liên quan đến sinh bệnh học UTĐTT là sự mất ổn định nhiễm sắc thể (CIN - Chromosomal Instability) chiếm khoảng 75% và sự mất ổn định vi vệ tinh (MSI - Microsatellite Instability) chiếm khoảng 15% đóng vai trò chính. CIN ảnh hưởng đến các gen như APC, KRAS, BRAF, PI3K và TP53. MSI được gây ra bởi sự bất hoạt của các gen liên quan đến việc sửa chữa bắt cặp sai DNA. Mất biểu hiện của các gen sửa chữa bắt cặp sai (MMR) bao gồm MLH1, MSH2, MSH6 và PMS2 có thể do các biến đổi tự phát hoặc đột biến dòng mầm như hội chứng Lynch. Đột biến KRAS và BRAF có liên quan đến con đường dẫn tín hiệu RAS/RAF/MAPK có vai trò quan trọng trong sự phát triển UTĐTT. Cả đột biến BRAF và trạng thái MMR đều phân biệt các khối u mắc phải với các khối u liên quan đến hội chứng Lynch. Hơn nữa, sự hiện diện của đột biến BRAF ở người bệnh UTĐTT thiếu bộc lộ MLH1 gợi ý là khối u mắc phải chứ không phải là khối u hội chứng Lynch. Việc đánh giá các dấu ấn sinh học phân tử trên thực hành lâm sàng hiện nay đã dần trở thành thường quy, tuy nhiên chủ