1쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................................1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ......................................................5 1.1. Tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái........................................................5 1.1.1. Tỷ giá và các phương pháp xác định tỷ giá........................................................5 1.1.1.1. Khái niệm về tỷ giá.......................................................................................5 1.1.1.2. Phân loại tỷ giá ............................................................................................6 1.1.1.3. Các nhân tố tác động lên tỷ giá....................................................................8 1.1.2. Chính sách tỷ giá hối đoái................................................................................11 1.1.2.1. Khái niệm chính sách tỷ giá hối đoái.........................................................11 1.1.2.2. Mục tiêu của chính sách tỷ giá...................................................................11 1.1.2.3. Chế độ tỷ giá hối đoái ................................................................................12 1.1.2.4. Các công cụ điều hành chính sách tỷ giá...................................................13 1.2. Những vấn đề cơ bản về cán cân thanh toán quốc tế.........................................15 1.2.1. Khái niệm..........................................................................................................15 1.2.2. Kết cấu cán cân thanh toán quốc tế..................................................................15 1.2.2.1. Cán cân vãng lai.........................................................................................17 1.2.2.2 Cán cân vốn và tài chính............................................................................18 1.2.2.3. Cán cân tổng thể.........................................................................................19 1.2.2.4. Cán cân bù đắp chính thức.........................................................................19 1.3. Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế .....................20 1.3.1. Tác động của tỷ giá đến cán cân thanh toán ....................................................20 1.3.1.1. Cách tiếp cận hệ số co giãn .......................................................................20 1.3.1.2. Cách tiếp cận chi tiêu.................................................................................23 1.3.2. Tác động của cán cân thanh toán đến tỷ giá....................................................24 1.3.2.1. Dưới chế độ tỷ giá cố định .........................................................................24 1.3.2.2. Dưới chế độ tỷ giá thả nổi..........................................................................26 1.3.2.3. Dưới chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý........................................................27 1.3.3. Bộ ba bất khả thi...............................................................................................27 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
2쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang 1.4. Kinh nghiệm điều hành chính sách tỷ giá nhằm cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của một số nƣớc trên thế giới................................................................30 1.4.1. Thái Lan............................................................................................................30 1.4.2. Hàn Quốc..........................................................................................................31 1.4.3. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam .............................................................34 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM ........................................35 2.1. Tỷ giá và chính sách tỷ giá của Việt Nam giai đoạn 2007 - 2014......................35 2.1.1. Diễn biến tỷ giá.................................................................................................35 2.1.1.1. Diễn biến tỷ giá giai đoạn 2007 - 2010......................................................35 2.1.1.2. Diễn biến tỷ giá giai đoạn 2011 – 2014.....................................................40 2.1.2.Thực trạng cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam thơi kì 2007 - 2014 ......43 2.1.2.1. Cán cân vãng lai.........................................................................................43 2.1.2.2. Cán cân vốn................................................................................................46 2.1.2.3. Dự trữ ngoại hối.........................................................................................49 2.1.2.4. Cán cân tổng thể.........................................................................................50 2.2. Thực trạng mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2007 – 2014...........................................................................52 2.2.1. Tác động của tỷ giá đến cán cân thanh toán ....................................................52 2.2.1.1. Tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại ............................................52 2.2.1.2. Tác động của tỷ giá đến cán cân vốn Việt Nam .........................................58 2.2.2. Tác động của cán cân thanh toán đến tỷ giá USD/VND ..................................59 2.2.2.1. Tác động của cán cân vãng lai đến tỷ giá..................................................59 2.2.2.2. Tác động của cán cân vốn lên tỷ giá ..........................................................59 2.2.3.Phân tích lý thuyết ―Bộ ba bất khả thi‖ và ảnh hưởng của nó tới CCTTQT trong điều kiện Việt Nam ............................................................................................60 2.2.3.1. Hội nhập tài chính quốc tế.........................................................................60 2.2.3.2. Ổn định tỷ giá .............................................................................................62 2.3. Đánh giá chung về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán của Việt Nam ................................................................................................................63 2.3.1. Những tác động tích cực...................................................................................63 2.3.2. Những tác động tiêu cực và nguyên nhân ........................................................65 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
3쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang CHƢƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM CẢI THIỆN MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI..........................................................................................68 3.1. Định hƣớng điều hành chính sách tỷ giá của Việt Nam trong thời gian tới....68 3.1.1. Tỷ giá được điều chỉnh theo hướng góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế và ổn định kinh tế vĩ mô .................................................................................68 3.1.2. Cán cân thanh toán được điều chỉnh theo hướng góp phần bình ổn tỷ giá .....69 3.1.3. Phối hợp đồng bộ giữa các chính sách vĩ mô...................................................70 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện chính sách tỷ giá nhằm mục tiêu cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam trong thời gian tới ........................................71 3.2.1. Tỷ giá cần được xây dựng dựa trên một rổ tiền tệ thay vì neo giữ vào USD ...71 3.2.2. Hạn chế tình trạng đôla hóa và tiến tới xóa bỏ thị trường chợ đen.................74 3.2.3. Phối hợp hiệu quả giữa điều hành chính sách tỷ giá và chính sách tiền tệ .....75 3.2.4. Nâng cao tính chuyển đổi của đồng VND ........................................................77 3.2.5. Các giải pháp khác ...........................................................................................78 3.3. Một số kiến nghị nhằm cải thiện mối quan hệ mối quan hệ giữa chính sách tỷ giá và cán cân thanh toán quốc tế ở Việt Nam......................................................79 3.3.1. Các kiến nghị với chính phủ.............................................................................79 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước .................................................................81 KẾT LUẬN ...................................................................................................................82 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
4쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC BẢNG BIỂU BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ TRANG Hình 1.1. Kết cấu cán cân tổng thể 19 Bảng 1.1. Kết cấu Cán cân thanh toán quốc tế 16 Hình 1.2. Lý thuyết bộ ba bất khả thi 28 Biểu đồ 1.1 Hiệu ứng tuyến J 22 Biểu đồ 1.2. Ảnh hưởng của CCTTQT tới tỷ giá dưới chế độ tỷ giá cố 25] định Biểu đồ 1.3. Ảnh hưởng của CCTTQT tới tỷ giá dưới chế độ thả nổi tỷ 26 giá Biểu đồ 1.4. Diễn biến tỷ giá THB/USD 31 Biểu đồ 1.5. Diễn biến tỷ giá KRW/USD trong tiến trình tự do hóa tài 32 khoản vốn của Hàn Quốc Biểu đồ 2.1. Tỷ giá VND/USD và biên độ giao động giai đoạn 2008 - 38 2009 Biểu đồ 2.2. Tỷ giá USD/VND giai đoạn 2010 - 2013 40 Biểu đồ 2.3. Cán cân thương mại của Việt Nam (2007 - 2013) 44 Biểu đồ 2.4. Thu nhập ròng từ đầu tư và cán cân vãng lai của Việt Nam 47 giai đoạn 2008 – 2014 Biểu đồ 2.5. Cán cân thanh toán Việt Nam gia đoạn 2008 - 2013 48 Bảng 2.1. Kết quả hoạt động xuất nhập khẩu và cán cân thương mại giai 43 đoạn 2007 – 2014 Bảng 2.2. Cán cân vốn của Việt Nam và các bộ phận cấu thành, 2008 - 48 2014 Bảng 2.3. Kết quả kiểm định tác động của tỷ giá thực tới xuất khẩu 54 Bảng 2.4. Kiểm định white về phương sai sai số thay đổi 55 Bảng 2.5. Kiểm định Breusch-Godfrey về tự tương quan 55 Bảng 2.6. Kết quả kiểm định tác động của tỷ giá thực tới nhập khẩu 56 Bảng 2.7. Kiểm định white về phương sai sai số thay đổi 57 Bảng 2.8. Kiểm định Breusch-Godfrey về tự tương quan 57 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 4
5쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TIẾNG ANH Chữ viết tắt Nguyên văn Tiếng Anh Nguyên văn Tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển Châu Á Asian-Pacific Economic Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á APEC Conference – Thái BÌnh Dương Association of South East Asian HIệp hội các quốc gia Đông ASEAN Nations Nam Á AUD Australian Dollar Đồng Đôla Úc Cơ chế tỷ giá theo rổ tiền tệ có BBC Basket Band Crawling biên độ dao động được điều chỉnh theo định kì C Consuming Tiêu dùng CNY Chinese Yuan Đồng Nhân Dân Tệ CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng E Exchange rate Tỷ giá hối đoái EU European Union Liên Minh Châu Âu EUR European Euro Đồng Euro FDI Foreign Direct Investment Vốn đầu tư trực tiếp FPI Foreign Portfolio Investment Vốn đầu tư gián tiếp G Government expenditures Chi tiêu chính phủ GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc dân I Investment Đầu tư IMF International Moneytary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế JPY Japanese Yen Đồng Yên Nhật KRW Korean Won Đồng Won Hàn Quốc M Import Nhập khẩu Nominal Effective Exchange NEER Tỷ giá danh nghĩa đa phương Rate www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 5
6쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang ODA Official Devepolment Assitance Vốn hỗ trợ phát triển chính thức PPP Purchasing Power Parity Ngang giá sức mua Tỷ giá hối đoái thực song RER Real Exchange Rate phương REER Reer Effective Exchange Rate Tỷ giá hối đoái thực đa phương SGD Singapore Dollar Đồng Đôla Singapore THB Thai Bath Đồng Bath Thái USD United State Dollar Đồng Đôla Mỹ VND Viet Nam Dong Đồng Việt Nam WB World Bank Ngân hàng thế giới WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới X Export Xuất khẩu Y Yield Sản lượng TIẾNG VIỆT Chữ viết tắt Nguyên văn Tiếng Việt CCTTQT Cán cân thanh toán quốc tế CCTM Cán cân thương mại CSTT Chính sách tiền tệ CSTK Chính sách tài khóa DN Doanh nghiệp DTBB Dự trữ bắt buộc NHNN Ngân hàng Nhà Nước NHTM Ngân hàng Thương mại NHTW Ngân hàng Trung Ương TTCK Thị trường chứng khoán TCTD Tổ chức tín dụng TMQT Thương mại quốc tế www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 6
7쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tỷ giá hối đoái và cơ chế điều hành chính sách tỷ giá luôn là vấn đề nhạy cảm từ trước đến nay và có ý nghĩa rất quan trọng đối với từng quốc gia. Bởi vì tỷ giá hối đoái là một trong những công cụ cơ bản giúp Nhà nước quản lý và điều hành vĩ mô nền kinh tế, đặc biệt là trong vấn đề đảm bảo cân bằng kinh tế đối ngoại. Trạng thái cán cân thương mại và thanh toán quốc tế, khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, biến động cơ cấu sản xuất và niềm tin vào đồng bản tệ, vào chính phủ, vào tương lai.. đều phụ thuộc sâu vào tỷ giá hối đoái. Trong những năm trở lại đây, cùng với sự phục hồi của nền kinh tế thế giới sau khủng hoảng 2008-2009, nền kinh tế Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực. Những vấn đề quan trọng của nền kinh tế Việt Nam qua nhiều năm như lạm phát cao, biến động tỷ giá, tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán quốc tế,.. đang dần được cải thiện rõ rệt. Bên cạnh việc kìm chế được lạm phát ở mức dưới 6%, ổn định được tỷ giá USD/VND và giá vàng thì một điểm nhấn của kinh tế Việt Nam những năm trở lại đây là việc cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam đã chuyển từ trạng thái thâm hụt sâu sang thặng dư bắt đầu từ năm 2011 với xu hướng ngày một tăng. Có được kết quả này là nhờ nỗ lực của các cơ quan quản lý và những chính sách được đưa ra đúng đắn và phù hợp. Một trong những chính sách có ảnh hưởng lớn nhất tới cán cân thanh toán quốc tế đó là chính sách tỷ giá. Thực tế đã chỉ ra rằng, tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế có mối quan hệ mật thiết và tác động qua lại lẫn nhau. Vì vậy, trên tinh thần vừa nghiên cứu vừa học hỏi, em xin chọn đề tài “ Nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam “ cho bài khóa luận của mình. 2. Tình hình nghiên cứu Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán là một phạm trù thuộc lĩnh vực nghiên cứu tài chính quốc tế. Vì tầm quan trọng của nó đối với chiến lược phát triển kinh tế của mỗi một quốc gia mà hầu hết, đề tài này được nghiên cứu một cách rộng rãi tại các trường Đại học thuộc khối kinh tế, tài chính, ngân hàng. Nghiên cứu về phạm trù này còn được các Bộ, Ngành, Viện nghiên cứu của các Chính phủ, tổ chức tài chính đa phương như WB, IMF, ADB.thực hiện thường xuyên. 1
8쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Tại Việt Nam, vấn đề nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thanh toán quốc tế trong tài chính quốc tế cũng được trao đổi, giảng dạy, thảo luận tại các trường đại học thuộc khối kinh tế, các công trình nghiên cứu, sách, bài báo. Một số bài nghiên cứu tiêu biểu có thể kể đến như : - Tỷ giá thực và tác động của nó đến cán cân thương mại, PGS,TS Nguyễn Văn Tiến, (2003), Tạp chí Nghiên cứu kinh tế số 307, tháng 12/2003. Kết quả nghiên cứu này cho thấy có mối liên hệ giữa tỷ giá thực và cán cân thương mại, một bộ phận quan trọng trong cán cân vãng lai, cán cân thanh toán quốc tế. Nghiên cứu cho biết, với những quốc gia định giá nội tệ thấp (tỷ giá thực song phương hay đa phương lớn hơn 1) sẽ khích thích tăng trưởng xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu, làm cho tỷ lệ xuất khẩu so với nhập khẩu được cải thiện. Nghiên cứu cho trường hợp Việt Nam cũng được nhìn nhận theo khía cạnh này, vì vậy, tỷ giá VND trong giai đoạn 1999-2002 có ảnh hưởng nhất định đến cán cân thương mại của Việt Nam. - Tỷ giá hối đoái: Chính sách và tác động của nó tới hoạt động ngoại thương - Luận án tiến sỹ kinh tế của Nguyễn Thị Thư - Học viện Ngân hàng năm 2002. Công trình nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định tính và tổng hợp để xem xét tác động của tỷ giá đến hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu, theo đó tác động đến cán cân thương mại giai đoạn 1991-2000. Kết quả nghiên cứu cho kết luận rằng, tác động trực tiếp của việc điều chỉnh tỷ giá đến cán cân thương mại, vãng lai là rất khiêm tốn và chậm. Tuy nhiên, việc điều chỉnh tỷ giá có những tác động tích cực mang tính gián tiếp đến hoạt động xuất/nhập khẩu của Việt Nam trong thời gian này. - Phân tích ảnh hưởng của biến động tỷ giá (USD,EURO) đến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong điều kiện hội nhập KTQT, PGS,TS Nguyễn Thị Quy, NXB Lý Luận Chính trị, 2008. Bằng phương pháp tiếp cận thực nghiệm, khảo sát, điều tra và lượng hóa tác động của biến động ngoại tệ đến hoạt động xuất khẩu, kết quả nghiên cứu cũng chỉ rõ tỷ giá của đồng Việt Nam so với USD và EUR có ảnh hưởng nhất định đến hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, đề tài này cũng kết luận thêm rằng, tỷ giá chỉ là một trong nhiều nhân tố góp sức. Kết quả nghiên cứu này cũng đồng nhất với một số quan điểm của các nhà kinh tế trong nước khi cho rằng, muốn cải thiện cán cân thương mại của Việt Nam cần thiết phải quan tâm hơn nữa trong điều hành chính sách tỷ giá, ngoại hối. Bên cạnh đó là một số bài nghiên cứu của một số tác giả nước ngoài như : 2
9쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang - Joseph P.Danields, David D. VanHoose (2005), International Monetary and Financial Economics, Thomson South Western Press đã chỉ rõ mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thanh toán theo các cách tiếp cận về lý thuyết co giãn, lý thuyết chi tiêu, lý thuyết tiền tệ và lý thuyết danh mục đầu tư. - David K. Eiteman, A.I. StoneHill, M.H Moffett, Multinational Business Finance, Ninth edition, Addison Wesley Press, đã xây dựng một cách tổng thể các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá, từ đó xem xét tác động của cán cân thanh toán quốc tế đến tỷ giá. 3. Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về tỷ giá cán cân thanh toán quốc tế và mối quan hệ giữa chúng, đề tài tiến hành phân tích thực trạng mối quan hệ qua lại cán cân thanh toán quốc tế và chính sách tỷ giá ở VIệt Nam trong khoảng thời gian nghiên cứu, đồng thời đề tài đề xuất định hướng và giải pháp nhằm cải thiện mối quan hệ tích cực giữa tỷ giá và cán cân thanh toán quốc tế Việt Nam trong thời gian tới. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tỷ giá, cán cân thanh toán và mối quan hệ giữa chúng. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là mối quan hệ và tác động qua lại giữa chính sách điều hành tỷ giá và cán cân thanh toán quốc tế trong giai đoạn từ 2007 - 2014 5. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp được sử dụng là phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá, so sánh. Số liệu được sử dụng tỏng khóa luận được sưu tầm, tập hợp từ các sách báo, tạp chí, website của các tổ chức quốc tế, các cơ quan thống kê của Việt Nam và được xử lý bằng phần mềm Microsoft Office. Đặc biệt, khóa luận sử dụng mô hình kinh tế lượng và phần mềm EVIEWS để kiểm định tác động của tỷ giá hối đoái lên cán cân thương mại của Việt Nam giai đoạn 2000 – 2014 3
10쪽
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang 6. Bố cục của khóa luận Ngoài lời nói đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, bố cục của đề tài gồm 03 chương : Chương 1: Tổng quan về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế Chương 2: Thực trạng mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế Chương 3: Giải pháp nhằm cải thiện mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế trong thời gian tới Do còn nhiều hạn chế về kiến thức, thời gian và tài liệu tham khảo nên khóa luận không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô để khóa luận được hoàn thiện hơn. Qua đây, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn và chỉ bảo tận tình của thầy giáo, PGS-TS Nguyễn Đình Thọ đã tận tình giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận này. Hà nội, tháng 5 năm 2015 Sinh viên thực hiện Bùi Yến Chi 4
앞 10페이지만 표시됩니다. 전체를 보려면 자료를 다운로드하세요.
댓글 (0)
댓글이 없습니다. 첫 댓글을 남겨보세요!