HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ CÔNG THỨC: 1. Giá trị mới của 1 đơn vị sản phẩm/ 1 công nhân tạo ra: v + m 2. Khối lượng giá trị mới (toàn bộ SP của DN): V + M 3. Giá trị của 1 đơn vị sản phẩm: c + v + m 4. Giá trị của tổng sản phẩm của 1 DN: C + V + M 5. Chi phí sản xuất của 1 DN: C + V 6. Thời gian lao động trong 1 ngày: t + t’ 7. Tỷ suất Giá trị thặng dư: 𝐦′ = 𝒎 𝒗 (%) hoặc 8. Khối lượng Giá trị thặng dư: M = m’ x V => 𝐦′ = 9. Tỷ suất lợi nhuận: P’ = 𝑴 𝑪+𝑽 𝒕′ 𝐦′ = 10. Cấu tạo hữu cơ tư bản C/V Trong đó: o c: Chi phí TLSX trên 1 SP, v: Chi phí nhân công trên 1 SP, m: GTTD trên 1 SP o C: Tổng chi phí TLSX, V: Tổng chi phí nhân công, M: Khối lượng GTTD thu được o t: Thời gian lao động tất yếu, t’: Thời gian lao động thặng dư Lưu ý: o Không được nhầm lẫn giữa Chi phí sản xuất (C + V) và Chi phí tư liệu sản xuất (C ) o Không được nhầm lẫn giữa Khối lượng Giá trị mới (V+M) và Khối lượng GTTD (M) o Khi tính toán xong, phải kết luận bằng cách trả lời 2 câu a, b đề bài đưa ra o Khi trình bày, cần có lập luận và không được thiếu đơn vị tính (USD, h, %, người) o Một bài tập có thể có nhiều cách giải, tuy nhiên, cần phải có lập luận đúng. PRACTICE MAKES PERFECT ^‿^ I. Dạng bài tập về Sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối Bài 1 Công nhân làm thuê tạo nên khối lượng giá trị mới là 12.000 USD mỗi ngày, tỷ suất giá trị thặng dư 300%. Sau đó, nhà tư bản kéo dài thời gian làm việc từ 8h/ngày lên thành 9h/ngày, mà không trả thêm lương. a/ Hãy xác định sự thay đổi của tỷ suất GTTD, khối lượng GTTD trong ngày ? b/ Vì sao có sự thay đổi như vậy ? Bài giải bài 1: Ban đầu, ta có: { Lại có: { 𝑉𝑡𝑟ướ𝑐 + M𝑡𝑟ướ𝑐 = 12.000 USD m’𝑡𝑟ướ𝑐 = 𝑀𝑡𝑟ướ𝑐 𝑉𝑡𝑟ướ𝑐 = 300% => { 𝑀𝑡𝑟ướ𝑐 = 9.000 USD 𝑉𝑡𝑟ướ𝑐 = 3.000 USD 𝑡𝑡𝑟ướ𝑐 + t′𝑡𝑟ướ𝑐 = 8h m’𝑡𝑟ướ𝑐 = 𝑡′𝑡𝑟ướ𝑐 𝑡𝑡𝑟ướ𝑐 𝑡′ = 6h => { 𝑡𝑟ướ𝑐 = 300% 𝑡𝑡𝑟ướ𝑐 = 2h Về sau, NTB kéo dài thời gian lao động lên 9h/ngày mà không trả thêm lương cho công 𝑡 = 2h 𝑡 + t′𝑠𝑎𝑢 = 9h 𝑡′ 7 nhân