Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích Tài chính: Bài 22-23-24 Nguyễn Xuân Thành 1 Bài giảng 22-23-24: Hợp đồng quyền chọn Phân tích Tài chính Học Kỳ Xuân, 2013 Hợp đồng quyền chọn Trong hợp đồng quyền chọn, người mua quyền có quyền (nhưng không có nghĩa vụ) mua (hay bán):  Một số lượng xác định các đơn vị tài sản cơ sở (có thể là hàng hóa, cổ phiếu, chỉ số cổ phiếu, trái phiếu, ngoại tệ, hợp đồng tương lai)  Tại hay trước một thời điểm xác định trong tương lai  Ở mức giá xác định ngay tại thời điểm thỏa thuận hợp đồng. Quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng  Người mua quyền có quyền: Người mua quyền có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền mua (hay bán) tài sản cơ sở.  Người bán quyền có nghĩa vụ: Nếu người mua thực hiện quyền mua (hay bán), thì người bán quyền buộc phải bán (hay mua) tài sản cơ sở.  Quyền chọn là có giá trị đối với người nắm giữ. Do vậy, để có được quyền chọn, người mua phải trả cho người bán một khoản phí hay còn gọi là giá của quyền chọn. Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích Tài chính: Bài 22-23-24 Nguyễn Xuân Thành 2 Thuật ngữ và ký hiệu trong hợp đồng quyền chọn Thời điểm ký hợp đồng quyền chọn: 0 Thời điểm đáo hạn: T Thời điểm hiện tại: t Thời gian từ hiện tại đến khi đáo hạn hợp đồng được gọi là kỳ hạn còn lại của quyền chọn: T - t Mức giá xác định áp dụng trong ngày đáo hạn gọi là giá thực hiện (exercise price hay strike price): X Giá tài sản cơ sở: S Giá quyền chọn mua: c Giá quyền chọn bán: p Các loại quyền chọn Quyền chọn mua trao cho người mua (người nắm giữ) quyền chọn được quyền (nhưng không phải nghĩa vụ) mua một tài sản cơ sở vào một thời điểm hay trước một thời điểm trong tương lai ở một mức giá xác định. Quyền chọn bán trao cho người mua (người nắm giữ) quyền chọn được quyền (nhưng không phải nghĩa vụ) bán một tài sản cơ sở vào một thời điểm hay trước một thời điểm trong tương lai ở một mức giá xác định. Đối với quyền chọn mua, ta có người mua quyền chọn mua và người bán quyền chọn mua. Đối với quyền chọn bán, ta cũng có người mua quyền chọn bán và người bán quyền chọn bán. Quyền chọn mua hay chọn bán kiểu châu Âu chỉ có thể được thực hiện vào ngày đáo hạn chứ không được thực hiện trước ngày đó. Quyền chọn mua hay chọn bán kiểu Mỹ có thể được thực hiện vào mọi lúc cho đến hết ngày đáo hạn. Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích Tài chính: Bài 22-23-24 Nguyễn Xuân Thành 3 Mua quyền chọn mua Xét trạng thái lời/lỗ khi mua một quyền chọn mua kiểu châu Âu. Giá quyền chọn, c = $5, giá thực hiện, X = $100, thời hạn hợp đồng, T = 2 tháng 30 20 10 0 -5 70 80 90 100 110 120 130 Lời/lỗ ($) Giá cổ phiếu ($) Giá cổ phiếu ngày đáo hạn ST < 100 ST = 100 ST > 100 Giá trị nhận được 0 0 ST – 100 Lời /lỗ – c – c ST – 100 – c Bán quyền chọn mua Xét trạng thái lời/lỗ khi bán một quyền chọn mua kiểu châu Âu. Giá quyền chọn, c = $5, giá thực hiện, X = $100, thời hạn hợp đồng, T = 2 tháng -30 -20 -10 0 5 70 80 90 100 110 120 130 Lời/lỗ ($) Giá cổ phiếu ($) Giá cổ phiếu ngày đáo hạn ST < 100 ST = 100 ST > 100 Giá trị nhận được 0 0 100 – ST Lời /lỗ + c + c 100 – ST+ c