Chương 2 NHIỄU XẠ ÁNH SÁNG 2.1. Nguyên lý Huygens – Fresnel 2.1.1. Hiện tượng nhiễu xạ 2.1.2. Nguyên lý Huygens – Fresnel 2.2. Nhiễu xạ ánh sáng cho bởi sóng cầu. Phương pháp đới cầu Fresnel 2.2.1. Phương pháp đới cầu Fresnel 2.2.2. Nhiễu xạ qua một lỗ tròn 2.2.3. Nhiễu xạ qua một đĩa tròn 2.3. Nhiễu xạ ánh sáng cho bởi sóng phẳng 2.3.1. Nhiễu xạ qua một khe hẹp 2.3.2. Nhiễu xạ qua nhiều khe hẹp. Cách tử nhiễu xạ 2.4. Nhiễu xạ tia X 2.1. Nguyên lý Huygens – Fresnel 2.1.1. Hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng  Hiện tượng: + Chiếu ánh sáng qua một lỗ nhỏ trên màn chắn P. + Chiếu ánh sáng qua một khe hẹp.  Hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng: Hiện tượng ánh sáng bị lệch khỏi phương truyền thẳng khi đi gần các chướng ngại vật. 2.1. Nguyên lý Huygens – Fresnel 2.1.2. Nguyên lý Huygens-Fresnel Phát biểu: Bất kỳ một điểm nào mà ánh sáng truyền đến đều trở thành nguồn sáng thứ cấp phát ánh sáng về phía trước nó. Biên độ và pha của nguồn thứ cấp là biên độ và pha do nguồn thực gây ra tại vị trí của nguồn thứ cấp. 2.2. Nhiễu xạ ánh sáng cho bởi sóng cầu. Phương pháp đới cầu Fresnel 2.2.1. Phương pháp đới cầu Fresnel a. Đới cầu Fresnel, tính chất. Nguồn sáng điểm S ().  Dựng mặt cầu  (S, R)  Dựng các mặt cầu 0, 1, 2,…, n…. + Tâm M + Bán kính lần lượt là b, b + /2, b + 2/2,…., b + n/2, ..  Mặt cầu 0, 1, 2,…, n…. cắt mặt   Đới cầu Fresnel 𝟑 ෍ 𝒃 +/2 𝒃 + 𝟐/2 2.2. Nhiễu xạ ánh sáng cho bởi sóng cầu. Phương pháp đới cầu Fresnel a. Đới cầu Fresnel, tính chất Tính chất đới cầu: Bán kính đới cầu thứ k rk: + Xét SMkHk và MMkHk có ෍ 𝒌  𝒓𝟐𝒌 = 𝑹𝟐 − (𝑹 − 𝒉𝒌 )2 và 𝒓𝟐𝒌 = (𝒃 + 𝒌/𝟐)2 – (𝒃 + 𝒉𝒌 )𝟐 + Vì  b nên: Mk R 𝒃 + 𝒌/2 2.2. Nhiễu xạ ánh sáng cho bởi sóng cầu. Phương pháp đới cầu Fresnel a. Đới cầu Fresnel, tính chất 𝑻𝒂 𝒄ó: 𝒓𝟐𝒌 = 𝑹𝟐 − 𝑹 − 𝒉𝒌 𝟐 𝒌𝒃 mà 𝒉𝒌 vô cùng nhỏ, 𝒉𝒌 = 𝟐(𝑹+𝒃) 𝑹𝝀𝒃𝒌 𝟐  𝒓𝒌 ≈ 𝟐𝑹𝒉𝒌 = 𝑹+𝒃 Rb rk  k Rb Diện tích đới cầu thứ k: S k  Rb Rb  (k = 1, 2, 3,……) 2.2. Nhiễu xạ