Gi¸o tr×nh Tµi chÝnh doanh nghiÖp 24 Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n ch−¬ng 2 Ph©n tÝch tµi chÝnh doanh nghiÖp Ph©n tÝch tµi chÝnh ®−îc c¸c nhµ qu¶n lý b¾t ®Çu chó ý tõ cuèi thÕ kû IXX. Tõ ®Çu thÕ kû XX ®Õn nay, ph©n tÝch tµi chÝnh thùc sù ®−îc ph¸t triÓn vµ ®−îc chó träng h¬n bao giê hÕt bëi nhu cÇu qu¶n lý doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶ ngµy cµng t¨ng, sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña hÖ thèng tµi chÝnh, sù ph¸t triÓn cña c¸c tËp ®oµn kinh doanh vµ kh¶ n¨ng sö dông réng r·i c«ng nghÖ th«ng tin. Nghiªn cøu ph©n tÝch tµi chÝnh lµ kh©u quan träng trong qu¶n lý doanh nghiÖp. VËy, ph©n tÝch tµi chÝnh lµ g×? Chñ thÓ nµo cÇn ph©n tÝch tµi chÝnh? Néi dung ph©n tÝch vµ sö dông ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch nh− thÕ nµo? §ã lµ nh÷ng néi dung c¬ b¶n ®−îc ®Ò cËp trong ch−¬ng nµy. 2.1. Môc tiªu ph©n tÝch tµi chÝnh Ph©n tÝch tµi chÝnh lµ sö dông mét tËp hîp c¸c kh¸i niÖm, ph−¬ng ph¸p vµ c¸c c«ng cô cho phÐp xö lý c¸c th«ng tin kÕ to¸n vµ c¸c th«ng tin kh¸c vÒ qu¶n lý nh»m ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh cña mét doanh nghiÖp, ®¸nh gi¸ rñi ro, møc ®é vµ chÊt l−îng hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®ã. Quy tr×nh thùc hiÖn ph©n tÝch tµi chÝnh ngµy cµng ®−îc ¸p dông réng r·i trong mäi ®¬n vÞ kinh tÕ ®−îc tù chñ nhÊt ®Þnh vÒ tµi chÝnh nh− c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi h×nh thøc, ®−îc ¸p dông trong c¸c tæ chøc x· héi, tËp thÓ vµ c¸c c¬ quan qu¶n lý, tæ chøc c«ng céng. §Æc biÖt, sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp, cña c¸c ng©n hµng vµ cña thÞ tr−êng vèn ®· t¹o nhiÒu c¬ héi ®Ó ph©n tÝch tµi chÝnh chøng tá thùc sù lµ cã Ých vµ v« cïng cÇn thiÕt. Nh÷ng ng−êi ph©n tÝch tµi chÝnh ë nh÷ng c−¬ng vÞ kh¸c nhau nh»m c¸c môc tiªu kh¸c nhau. 2.1.1. Ph©n tÝch tµi chÝnh ®èi víi nhµ qu¶n trÞ Nhµ qu¶n trÞ ph©n tÝch tµi chÝnh nh»m ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, x¸c ®Þnh ®iÓm m¹nh, ®iÓm yÕu cña doanh nghiÖp. §ã lµ c¬ së ®Ó ®Þnh h−íng c¸c quyÕt ®Þnh cña Ban Tæng gi¸m ®èc, Gi¸m ®èc tµi Ch−¬ng 2: Ph©n tÝch tµi chÝnh doanh nghiÖp Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n 25 chÝnh, dù b¸o tµi chÝnh: kÕ ho¹ch ®Çu t−, ng©n quü vµ kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý. 2.1.2. Ph©n tÝch tµi chÝnh ®èi víi nhµ ®Çu t− Nhµ ®Çu t− cÇn biÕt t×nh h×nh thu nhËp cña chñ së h÷u - lîi tøc cæ phÇn vµ gi¸ trÞ t¨ng thªm cña vèn ®Çu t−. Hä quan t©m tíi ph©n tÝch tµi chÝnh ®Ó nhËn biÕt kh¶ n¨ng sinh l·i cña doanh nghiÖp. §ã lµ mét trong nh÷ng c¨n cø gióp hä ra quyÕt ®Þnh bá vèn vµo doanh nghiÖp hay kh«ng? 2.1.3. Ph©n tÝch tµi chÝnh ®èi víi ng−êi cho vay Ng−êi cho vay ph©n tÝch tµi chÝnh ®Ó nhËn biÕt kh¶ n¨ng vay vµ tr¶ nî cña kh¸ch hµng. Ch¼ng h¹n, ®Ó quyÕt ®Þnh cho vay, mét trong nh÷ng vÊn ®Ò mµ ng−êi cho vay cÇn xem xÐt lµ doanh nghiÖp thùc sù cã nhu cÇu vay hay kh«ng? Kh¶ n¨ng tr¶ nî cña doanh nghiÖp nh− thÕ nµo? Ngoµi ra, ph©n tÝch tµi chÝnh còng rÊt cÇn thiÕt ®èi víi ng−êi h−ëng l−¬ng trong doanh nghiÖp, ®èi víi c¸n bé thuÕ, thanh tra, c¶nh s¸t kinh tÕ, luËt s−...Dï hä c«ng t¸c ë c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau, nh−ng hä ®Òu muèn hiÓu biÕt vÒ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®Ó thùc hiÖn tèt h¬n c«ng viÖc cña hä. Nh− vËy, mèi quan t©m hµng ®Çu cña c¸c nhµ ph©n tÝch tµi chÝnh lµ ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng x¶y ra rñi ro ph¸ s¶n t¸c ®éng tíi c¸c doanh nghiÖp mµ biÓu hiÖn cña nã lµ kh¶ n¨ng thanh to¸n, kh¶ n¨ng c©n ®èi vèn, kh¶ n¨ng ho¹t ®éng còng nh− kh¶ n¨ng sinh l·i cña doanh nghiÖp. Trªn c¬ së ®ã, c¸c nhµ ph©n tÝch tµi chÝnh tiÕp tôc nghiªn cøu vµ ®−a ra nh÷ng dù ®o¸n vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng nãi chung vµ møc doanh lîi nãi riªng cña doanh nghiÖp trong t−¬ng lai. Nãi c¸ch kh¸c, ph©n tÝch tµi chÝnh lµ c¬ së ®Ó dù ®o¸n tµi chÝnh. Ph©n tÝch tµi chÝnh cã thÓ ®−îc øng dông theo nhiÒu h−íng kh¸c nhau: víi môc ®Ých t¸c nghiÖp (chuÈn bÞ c¸c quyÕt ®Þnh néi bé), víi môc ®Ých nghiªn cøu, th«ng tin hoÆc theo vÞ trÝ cña nhµ ph©n tÝch (trong doanh nghiÖp hoÆc ngoµi doanh nghiÖp ). Tuy nhiªn, tr×nh tù ph©n tÝch vµ dù ®o¸n tµi chÝnh ®Òu ph¶i tu©n theo c¸c nghiÖp vô ph©n tÝch thÝch øng víi tõng giai ®o¹n dù ®o¸n. Gi¸o tr×nh Tµi chÝnh doanh nghiÖp 26 Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Giai ®o¹n dù ®o¸n NghiÖp vô ph©n tÝch ChuÈn bÞ vµ xö lý c¸c nguån th«ng t