1 A. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ: Một trong bốn xu hướng chính của thế giới ngày nay là xu hướng quốc tế hóa, toàn cầu hóa. Nó đang có tác động hết sức mạnh mẽ, chi phối đến tất cả các quốc gia, ở tất cả các lĩnh vực, đặc biết là nền kinh tế của các quốc gia. Nền kinh tế thế giới trở thành một chính thể thống nhất trong đó giữa các quốc gia có mối quan hệ phụ thuộc gắn bó chặt chẽ với nhau, bất kỳ sự việc hiện tượng nào xảy ra ở quốc gia này đều có khả năng ảnh hưởng đến quốc gia khác. Trong bối cảnh đó, chiến lược mở cửa nền kinh tế ở các quốc gia là điều tất nhiên, từ đó quan hệ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, khoa học kỹ thuật…giữa các nước ngày càng phát triển. Trong quá trình thực hiện các quan hệ quốc tế về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, khoa học kỹ thuật…sẽ phát sinh nhu cầu chi trả, thanh toán tiền tệ giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau. Việc thực hiện nhu cầu chi trả, thanh toán đó gọi là thanh toán quốc tế. Như vậy thanh toán quốc tế là một cách thức hết sức quan trọng và cần thiết để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế. I. Khái niệm: Trong ngoại thương, việc thanh toán giữa các nhà xuất khẩu và các nhà nhập khẩu thuộc hai quốc gia khác nhau phải được tiến hành thông qua ngân hàng bằng những phương thức thanh toán nhất định. Phương thức thanh toán quốc tế là cách thức thực hiện chi trả một hợp đồng xuất nhập khẩu thông qua trung gian ngân hàng bằng cách trích tiền từ tài khoản của người nhập khẩu chuyển vào tài khoản của người xuất khẩu căn cứ vào hợp đồng thương mại và chứng từ do hai bên cung cấp cho ngân hàng. Việc lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế nào tùy thuộc vào sự thương lượng giữa hai bên và phù hợp với tập quán cũng như luật lệ trong thanh toán và buôn bán quốc tế. Ngày nay, người ta thường sử dụng các phương thức thanh toán như phương thức chuyển tiền, phương thức nhờ thu với hai hình thức nhờ thu trơn và nhờ thu kèm chứng từ, và phương thức tín dụng chứng từ. 2 II. Vai trò của thanh toán quốc tế: - Trong thương mại quốc tế, thanh toán quốc tế là khâu cuối cùng kết thúc quá trình lưu thông hàng hóa. Do vậy quá trình thanh toán quốc tế, nếu được thực hiện tốt sẽ có tác dụng khuyến khích các nhà kinh doanh xuất nhập khẩu mở rộng quy mô hoạt động, gia tăng quan hệ giao dịch thương mại giữa các nước với nhau. - Thực hiện hoạt động thanh toán quốc tế tốt vừa góp phần thực hiện tốt chế độ quản lỳ ngoại hối, chính sách ngoại thương, vừa góp phần nâng cao uy tín của quốc gia trên trương quốc tế, Từ đó, việc phát triển các mối quan hệ đối ngoại sẽ thuận lợi hơn. - Đối với hệ thống ngân hàng, với vai trò là trung gian thanh toán trong các giao dịch thanh toán quốc tế, các ngân hàng còn có thể tư vấn cho khách hàng để giảm bớt rủi ro, bảo vệ quyền lợi cho các bên tham gia trong quá trình thanh toán dựa trên cơ sở sự ủy thác của các chủ thể này. Từ đó, làm phát sinh thu nhập và tạo điều kiện mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao uy tín cho ngân hàng trên thường trường quốc tế. B. CÁC PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ: I. PHƯƠNG THỨC GHI SỔ (Open Account) : 1. Khái niệm và đặc điểm: Là phương thức thanh toán mà trong đó người bán mở một tài khoản (hoặc một quyển sổ) để ghi nợ người mua sau khi người bán đã hoàn thành giao hàng hay dịch vụ, đến từng định kỳ (có thể là tháng, quý hoặc năm) đối chiếu theo thỏa thuận giữa 2 bên, người mua trả tiền cho người bán. Đây là phương thức thanh toán không có sự tham gia của các ngân hàng với chức năng là người mở tài khoản, bên người bán chỉ mở tài khoản đơn biên, không mở tài khoản song biên. Nếu người mua mở tài khoản để ghi, tài khoản ấy chỉ là tài khoản theo dõi, không có giá trị thanh toán giữa hai bên. 2. Quy trình thanh toán ghi sổ: 3 a. Người bán giao hàng hóa, dịch vụ và gửi bộ chứng từ cho người mua. b. Người bán gửi giấy báo nợ cho người mua. c. Người mua dùng phương thức chuyển tiền để trả tiền khi đến kì thanh toán 3. Ưu điểm và nhược điểm đối với các bên: 3.1. Ưu điểm: Ngân hàng kh