1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC GV.BÙI TRỌNG TÀI – LÊ VĂN CẢNH TẬP BÀI GIẢNG CHÍNH TRỊ HỌC ĐẠI CƯƠNG (Lưu hành nội bộ) Thái Nguyên, 2011 2 MỤC LỤC MỤC LỤC...................................................................2 LỜI NÓI ĐẦU.............................................................4 CHƯƠNG 1. NHẬP MÔN CHÍNH TRỊ HỌC ............5 1.1. Khái niệm chính trị .........................................5 1.1.1. Các quan niệm trước Mác về chính trị. .......5 1.1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lên nin về Chính trị...............................................................6 1.2. Nguồn gốc và bản chất của chính trị..............7 1.2.1. Nguồn gốc kinh tế của chính trị..................7 1.2.2. Bản chất giai cấp của chính trị....................8 1.3. Kết cấu của chính trị.......................................9 1.3.1. Hệ tư tưởng chính trị ..................................9 1.3.2. Thể chế chính trị....................................... 10 1.3.3. Hệ thống chính trị..................................... 11 1.4. Chính trị học là một khoa học ...................... 11 1.4.1 Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của chính trị học................................................................. 11 1.4.2. Phương pháp nghiên cứu của chính trị học13 CHƯƠNG 2. KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG VÀ CÁC HỌC THUYẾT CHÍNH TRỊ ............................ 14 2.1. Lược sử tư tưởng chính trị Phương Đông.... 14 2.1.1. Nho gia..................................................... 14 2.1.2. Mặc gia .................................................... 15 2.1.3. Pháp gia.................................................... 16 2.2. Lược sử tư tưởng chính trị Phương Tây...... 17 2.2.1. Tư tưởng chính trị phương Tây cổ đại ...... 17 2.2.2. Tư tưởng chính trị phương Tây thời trung cổ ........................................................................... 21 2.2.3. Tư tưởng chính trị phương Tây cận đại .... 22 2.3. Lược sử tư tưởng chính trị của chủ nghĩa Mác￾Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.......................... 25 2.3.1. Tư tưởng chính trị của chủ nghĩa Mác –Lênin. ........................................................................... 25 2.3.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị.......... 28 CHƯƠNG 3. QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ.................. 32 3.1. Quan niệm chung về quyền lực và quyền lực chính trị. ............................................................... 32 3.1.1. Quan niệm chung về quyền lực. .............. 32 3.1.2. Quyền lực chính trị................................... 32 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của quyền lực chính trị. ......................................................... 33 3.3. Tổ chức và cơ chế thực thi quyền lực chính trị. ............................................................................... 36 3.3.1. Tổ chức thực thi quyền lực chính trị......... 36 3.3.2. Cơ chế thực thi quyền lực chính trị........... 36 3.4. Giành, giữ và chuyển giao quyền lực chính trị. ............................................................................... 37 CHƯƠNG 4. HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ..................... 39 4.1. Khái niệm hệ thống chính trị........................ 39 4.2. Kết cấu và chức năng của hệ thống chính trị.39 4.2.1. Kết cấu của hệ thống chính trị .................. 39 4.2.2. Chức năng của hệ thống chính trị ............. 41 4.3. Phân loại hệ thống chính trị.......................... 42 4.3.1. Phân loại dựa theo bản chất của chế độ xã hội ........................................................................... 42 4.3.2. Phân loại dựa theo dấu hiệu của Đảng chính trị trong hệ thống chính trị...................................... 42 3 4.3.3. Phân loại hệ thống chính trị dựa theo mối quan hệ quyền lực giữa các bộ phận cấu thành hệ thống.................................................................. 43 4.4. Hệ thống chính trị ở nước ta......................... 44 4.4.1. Kết cấu của hệ thống chính trị ở nước ta... 44 4.4.2. Bản chất và đặc điểm của hệ thống chính trị nước ta. .........................