Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 TÍNH KHẢ THI TRONG QUY HOẠCH Câu hỏi: Làm thế nào để có được một quy hoạch có tính khả thi cao? Để khai thác hiệu quả và hợp lý hệ thống hạ tầng đô thị khi lập quy hoạch phải chú ý những vấn đề gì? 1. Một số khái niệm - Quy hoạch đô thị là gì? Quy hoạch đô thị là một quy trình khép kín gồm 9 khâu: (1) chọn lựa những mục tiêu dẫn tới sự đổi thay chúng ta mong đợi, các mục tiêu ấy sẽ là những đối tượng để chúng ta bố trí, xếp đặt và cân đối việc sử dụng đất; (2) chọn lựa những khả năng để cài đặt các bố trí và xếp đặt ấy thành các phương án mặt bằng rồi tiến hành lựa chọn phương án nào mang tính khả thi nhất là nhận được sự đồng thuận cao nhất; (3) chọn lựa các chính sách (kinh tế, xã hội, hành chính không gian, môi trường) có liên quan tới việc áp dụng các mục tiêu mang tính chiến lược của đồ án quy hoạch đô thị chiến lược nói trên; (4) chọn lựa cơ chế và thiết chế cần thiết trên cơ sở đồng thuận với các đối tác của đồ án quy hoạch đô thị chiến lược; (5) chọn lựa một chương trình hành động tức là tời gian biểu để từng bước thực hiện các mục tiêu của đồ án, lúc này đã trở thành một tập hợp các dự Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 án quy hoạch đô thị (hay dự án đô thị) được phân bố theo thời gian và theo tính chất; (6) chọn lựa các phương án của các dự án thực hiện; (7) thực hiện các dự án; (8) vận hành các dự án; (9) thẩm tra, đánh giá qua thực tiễn vận hành để rút kinh nghiệm và ... bắt đầu lại. - Hệ thống hạ tầng đô thị Cơ sở hạ tầng (Infrastructure) còn được gọi là kết cấu hạ tầng, là hệ thống các công trình xây dựng làm nền tảng cho mọi hoạt động của đô thị. Cơ sờ hạ tầng đô thị bao gồm hai hệ thống: hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật bao gồm hệ thống các công trình giao thông, thông tin liên lạc, cung cấp nàng lượng, chiếu sáng công cộng, cấp nước, thoát nước, xử lý các chất thải và các công trình khác. Hệ thống hạ tầng xã hội bao gồm các công trình Y tế, văn hóa, giáo dục, thể thao, thương mại, dịch vụ công cộng, cây xanh, công viên, mặt nước và các công trinh khác (Điều 3, Luật Xây dựng – 2003). Ngoài ra còn cỏ hệ thống hạ tầng kinh tế (theo– nghĩa hẹp) bao gồm các công trình nhà xưởng, kho tàng, bến bài, thủy lợi, chuồng trại, … phục vụ trực tiếp các ngành sản xuất và dịch vụ kinh tế. Cơ sở hạ tầng về kinh tế theo nghĩa rộng bao gồm cả cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Các vấn đề về kinh tế có liên quan mật thiết tới sự phát triển đô thị, tuy nhiên kinh tế là một lĩnh vực rộng lớn nên trong tài liệu này chỉ đề cập đến các chính sách liên quan tới cơ sở hạ tầng đô thị. - Như thế nào là có tính khả thi. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 Đánh giá sự hợp lý của một phương án quy hoạch đô thị phải xem xét đầy đủ các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả trên cả hai mặt định tính và định lượng. Đồng thời cần có sự tham gia đánh giá của nhiều nhà khoa học có liên quan. Các chỉ tiêu được coi là hợp lý và phản ánh được đường lối phân tích kinh tế-xã hội của đất nước, cũng như phải phù hợp với định hướng phát triển mạng lưới đô thị quốc gia. Phải đánh giá một cách toàn diện và theo một trình tự nhất định đi từ xây dựng mục tiêu phát triển đô thị đến quy hoạch đô thị đô thị chung và quy hoạch đô thị chi tiết. Sự hợp lý của quy hoạch đô thị không chỉ thể hiện ở giai đoạn trước mắt mà phải phân tích hài hoà trong giai đoạn tương lai. Phải đánh giá tính đồng bộ và hoàn chỉnh của giải pháp thiết kế để đảm bảo mối liên hệ tuần tự trong xây dựng và sự ăn khớp giưã các giai đoạn thiết kế. Đánh giá phải dựa trên cơ sở tiến bộ của kỹ thuật và thành tựu khoa học mới nhất trong các lĩnh vực liên quan đến quy hoạch đô thị và xây dựng đô thị, đồng thời phải xuất phát cụ thể từ điều kiện về kinh tế, xã hội, địa lý tự nhiên, môi trường sinh thái, cũng như hoàn cảnh lịch sử của quá trình đô thị hoá trong điều kiện của nước ta. Một phương án quy hoạch đô thị hợp lý phải