lêi më ®Çu Trong x· héi cã giai cÊp, giai cÊp thèng trÞ chiÕm ®o¹t lao ®éng cña c¸c giai cÊp vµ tÇng líp bÞ trÞ, chiÕm ®o¹t cña c¶i x· héi vµo tay m×nh. C¸c giai cÊp, tÇng líp bÞ trÞ kh«ng nh÷ng bÞ chiÕm ®o¹t kÕt qu¶ lao ®éng mµ hä cßn bÞ ¸p bøc vÒ chÝnh trÞ, x· héi vµ tinh thÇn. Kh«ng cã sù b×nh ®¼ng gi÷a giai cÊp thèng trÞ vµ giai cÊp bÞ trÞ, ch¼ng h¹n gi÷a giai cÊp c¸c nhµ t- b¶n víi giai cÊp nh÷ng c«ng nh©n lµm thuª. Giai cÊp bãc lét bao giê còng dïng mäi biÖn ph¸p vµ ph-¬ng tiÖn b¶o vÖ ®Þa vÞ giai cÊp cña hä, duy tr× cñng cè kinh tÕ x· héi cho phÐp hä ®-îc h-ëng nh÷ng ®Æc quyÒn, ®Æc lîi giai cÊp. C«ng cô chñ yÕu lµ quyÒn lùc nhµ n-íc. Lîi Ých c¬ b¶n cña giai cÊp bÞ trÞ ®èi lËp víi lîi Ých c¬ b¶n cña giai cÊp thèng trÞ. §©y lµ ®èi kh¸ng vÒ quyÒn lîi gi÷a nh÷ng giai cÊp ¸p bøc bãc lét vµ nh÷ng giai cÊp, tÇng líp bÞ ¸p bøc, bÞ bãc lét. §èi kh¸ng lµ nguyªn nh©n cña ®Êu tranh giai cÊp. Cã ¸p bøc th× cã ®Êu tranh chèng ¸p bøc. V× vËy ®Êu tranh giai cÊp kh«ng do mét lý thuyÕt x· héi nµo t¹o ra mµ lµ hiÖn t-îng tÊt yÕu kh«ng thÓ tr¸nh ®-îc trong x· héi cã ¸p bøc giai cÊp. §Êu tranh giai cÊp lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc thóc ®Èy sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña x· héi cã sù ph©n chia giai cÊp. 2 Ch-¬ng I. Giai cÊp I. Giai cÊp lµ g×? Chñ nghÜa duy vËt lÞch sö chØ ra r»ng, c¸c giai cÊp x· héi h×nh thµnh mét c¸ch kh¸ch quan g¾n liÒn víi nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn lÞch sö nhÊt ®Þnh cña s¶n xuÊt. Trong t¸c phÈm "S¸ng kiÕn vÜ ®¹i", Lª Nin ®· ®-a ra ®Þnh nghÜa vÒ giai cÊp nh- sau: "Ng-êi ta gäi lµ giai cÊp, nh÷ng tËp ®oµn to lín gåm nh÷ng ng-êi kh¸c nhau vÒ ®Þa vÞ cña hä trong mét hÖ thèng s¶n xuÊt x· héi nhÊt ®Þnh trong lÞch sö, kh¸c nhau vÒ quan hÖ cña hä (th-êng th× nh÷ng quan hÖ nµy ®-îc ph¸p luËt quy ®Þnh vµ thõa nhËn) ®èi víi nh÷ng t- liÖu s¶n xuÊt, vÒ vai trß cña hä trong nh÷ng tæ chøc lao ®éng x· héi, vµ nh- vËy lµ kh¸c nhau vÒ c¸ch thøc h-ëng thô vµ vÒ phÇn cña c¶i x· héi Ýt hoÆc nhiÒu mµ hä ®-îc h-ëng. Giai cÊp lµ nh÷ng tËp ®oµn ng-êi mµ tËp ®oµn nµy th× cã thÓ chiÕm ®o¹t lao ®éng cña tËp ®oµn kh¸c, do chç c¸c tËp ®oµn ®ã cã ®Þa vÞ kh¸c nhau trong mét chÕ ®é kinh tÕ x· héi nhÊt ®Þnh. II. Nguån gèc vµ kÕt cÊu giai cÊp. 1. Nguån gèc giai cÊp. Trong x· héi cã nhiÒu nhãm ng-êi, tËp ®oµn ng-êi ®-îc ph©n biÖt b»ng nh÷ng ®Æc tr-ng kh¸c nhau: tuæi t¸c, giíi tÝnh, d©n téc, ch-ng téc, quèc gia, nghÒ nghiÖp… Trong nh÷ng sù kh¸c nhau ®ã, cã mét sè lµ do nguyªn nh©n tù nhiªn, mét sè kh¸c lµ do nguyªn nh©n x· héi. Nh÷ng sù kh¸c biÖt ®ã tù nã kh«ng s¶n sinh ra sù ®èi lËp vÒ x· héi. ChØ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn x· héi nhÊt ®Þnh míi dÉn ®Õn sù ph©n chia x· héi thµnh nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau. Chñ nghÜa duy vËt lÞch sö kh¼ng ®Þnh sù ph©n chia x· héi thµnh giai cÊp lµ do nguyªn nh©n kinh tÕ. S¶n xuÊt x· héi dÇn dÇn ph¸t triÓn, viÖc sö dông c«ng cô b»ng kim lo¹i lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng lªn ®· dÉn tíi sù ph©n c«ng l¹i lao ®éng trong x· héi: ch¨n nu«i t¸ch khái trång trät, s¶n xuÊt thñ c«ng còng dÇn dÇn trë thµnh mét ngµnh t-¬ng ®èi ®éc lËp víi n«ng nghiÖp, lao ®éng trÝ ãc t¸ch 3 khái lao ®éng ch©n tay. Víi lùc l-îng s¶n xuÊt míi, chÕ ®é lµm chung, ¨n chung nguyªn thñy kh«ng cßn thÝch hîp n÷a, s¶n xuÊt gia ®×nh c¸ thÓ trë thµnh h×nh thøc s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶ h¬n. T- liÖu s¶n xuÊt vµ s¶n phÈm lµm ra trë thµnh tµi s¶n riªng cña tõng gia ®×nh. Së h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt xuÊt hiÖn vµ dÇn dÇn thay thÕ së h÷u céng ®ång nguyªn thuû. ChÕ ®é t- h÷u ra ®êi dÉn tíi sù bÊt b×nh ®¼ng vÒ t µi s¶n trong néi bé c«ng x·. X· héi ph©n ho¸ thµnh nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau, giai cÊp bãc lét thèng trÞ vµ giai cÊp bÞ bãc lét, bÞ thèng trÞ. Nh- vËy, sù ph©n chia x· héi thµnh giai cÊp lµ kÕt qu¶ tÊt nhiªn cña chÕ ®é kinh tÕ dùa trªn sù chiÕm h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt. Sù h×nh thµnh giai cÊp diÔn ra theo hai con ®-êng: - Thø nhÊt, sù ph©n ho¸ bªn trong néi bé c«ng x· thµnh kÎ bãc lét vµ ng-êi bÞ bãc lét. - Thø hai, nh÷ng tï binh bÞ b¾t trong chiÕn tranh gi÷a c¸c bé l¹c kh«ng bÞ giÕt nh- tr-íc mµ bÞ biÕn thµnh n« lÖ. ChÕ ®é cã giai cÊp ®Çu tiªn trong lÞch sö x· hé