1 ページ
Lêi nãi ®Çu Tõ n¨m 1986, ®Êt níc ta chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ trêng vμ ®ang dÇn ®i vμo quü ®¹o cña trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y-mét quü ®¹o ®Çy thö th¸ch vμ còng ®Çy ch«ng gai ®èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vμ kinh doanh dÞch vô. NÒn kinh tÕ thÞ trêng víi n h÷ng quy luËt ®Æc trng cña nã nh cung cÇu, c¹nh tranh ®ang ngμy cμng thÓ hiÖn râ nÐt trong mäi ho¹t ®éng cña ®êi sèng kinh tÕ. Sù c¹nh tranh quyÕt liÖt tÊt yÕu sÏ dÉn ®Õn hÖ qu¶ lμ cã nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh lμm ¨n ph¸t ®¹t, thÞ trêng lu«n më réng . Bªn c¹nh ®ã còng cã nh÷ng doanh nghiÖp ph¶i thu hÑp s¶n xuÊt thËm chÝ ph¶i tuyªn bè gi¶i thÓ, ph¸ s¶n. Do ®ã, ®Ó tån t¹i vμ ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh trong t×nh h×nh c¹nh tranh gay g¾t cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù m×nh tæ chøc ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh “ Lêi ¨n, lç chÞu ”. Doanh nghiÖp nμo tæ chøc tèt th× sÏ thu ®îc nhiÒu lîi nhuËn h¬n. Muèn vËy, doanh nghiÖp ph¶i ¸p dông tæng hîp c¸c biÖn ph¸p, trong ®ã quan träng hμng ®Çu kh«ng thÓ thiÕu ®îc lμ qu¶n lý mäi ho¹t ®éng s¶ n xuÊt kinh doanh nãi chung vμ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu nãi riªng. §èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt th× chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu chiÕm mét tû träng lín trong gi¸ thμnh. ChØ cÇn mét sù biÕn ®éng nhá vÒ chi phÝ nguyªn vËt liÖu còng lμm ¶nh hëng tíi gi¸ thμnh s¶n phÈm, ¶nh hëng tíi lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. Do vËy, mét trong nh÷ng yÕu tè nh»m ®¹t lîi nhuËn cao lμ: æn ®Þnh nguån nguyªn liÖu, tÝnh to¸n ®óng ®¾n, võa ®ñ lîng nguyªn liÖu cÇn dïng, tr¸nh l·ng phÝ nguyªn vËt liÖu, kh«ng ngõng gi¶m ®¬n gi¸ nguyªn liÖu, vËt liÖu (gi¸ mua, cíc phÝvËn chuyÓn,bèc dì...), gi¶m c¸c chi phÝ ®Ó b¶o qu¶n sÏ gi¶i phãng ®îc mét sè vèn luThiNganHang.com ®éng ®¸ng kÓ. §ã còng lμ yªu cÇu vμ môc tiªu phÊn ®Êu cña mäi doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù c¹nh tranh gay g¾t. KÕ to¸n vËt liÖu cã vai trß quan träng trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiÖu nãi trªn. Tæ chøc tèt c«ng t¸c kÕ to¸n vËt liÖu sÏ gióp cho ngêi qu¶n lý lËp dù to¸n nguyªn vËt liÖu ®¶m b¶o ®îc viÖc cung cÊp ®Çy ®ñ, ®óng chÊt lîng vμ ®óng lóc cho s¶n xuÊt, gióp cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt diÔn ra nhÞp nhμng, ®óng kÕ ho¹ch, tr¸nh lμm ø ®äng vèn vμ ph¸t sinh c¸c chi phÝ kh«ng cÇn thiÕt, t¨ng søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm trªn thÞ trêng... Víi ý nghÜa ®ã, coi träng c¶i tiÕn 1 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
2 ページ
n©ng cao vμ hoμn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý vμ h¹ch to¸n vËt liÖu ë c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt lμ mét vÊn ®Ò hÕt søc cÇn thiÕt, kh¸ch quan. XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ vμ tÇm quan träng cña c«ng t¸c qu¶n lý vμ h¹ch to¸n vËt liÖu kÕt hîp víi viÖc t×m hiÓu thùc tÕ c«ng t¸c kÕ to¸n vËt liÖu t¹i C«ng ty VËt liÖu ®iÖn vμ dông cô c¬ khÝ-XÝ nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ ®iÖn, trªn c¬ së nh÷ng kiÕn thøc ®· häc vμ tÝch luü trong nhμ trêng cïng víi sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña thÇy gi¸o NguyÔn Quèc CÈn vμ c¸c c« chó c¸n bé phßng kÕ to¸n, em ®· chän vμ ®i s©u nghiªn cøu ®Ò tμi: “Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu t¹i XÝ nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ ®iÖn” lμm luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Môc ®Ých cña ®Ò tμi nμy lμ: Dùa trªn c¬ së lý luËn vμ thùc tiÔn ®Ó cã thªm sù hiÓu biÕt, th«ng qua sù so s¸nh lý luËn víi thùc tiÔn ®Ó ®¸nh gi¸ nh÷ng mÆt ®· lμm ®îc vμ nh÷ng mÆt cßn h¹n chÕ. Tõ ®ã,®a ra ph¬ng híng nh»m hoμn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n,n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ,phôc vô cho viÖc qu¶n lý doanh nghiÖp ®îc tèt h¬n. Trong bμi luËn v¨n nμy, em ®· sö dông kÕt hîp c¸c ph¬ng ph ¸p nghiªn cøu nh: ph¬ng ph¸p hÖ thèng, ph¬ng ph¸p thèng kª, ph¬ng ph¸p so s¸nh, ph¬ng ph¸p kÕ to¸n...cïng phÐp duy vËt biÖn chøng vμ duy vËt lÞch sö. Ngoμi phÇn më ®Çu vμ phÇn kÕt luËn , luËn v¨n nμy gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n ng uyªn vËt liÖu t¹i c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n vËt liÖu t¹i C«ng ty VËt liÖu ®iÖn vμ dông cô c¬ khÝ - XÝ nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ ®iÖn . t¹i XÝ nghiÖp s¶n xuÊt thiÕt bÞ ®iÖn.Ch¬ng 3: Mét sè ®Ò xuÊt nh»m hoμn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖuThiNganHang.com Trong qu¸ tr×nh hoμn thμnh luËn v¨n tèt nghiÖp, mÆc dï ®· cã sù cè g¾ng nç lùc nhng do thêi gian vμ kinh nghiÖm nghiªn cøu còng nh thùc tiÔn cßn h¹n chÕ nªn luËn v¨n nμy khã tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. RÊt mong c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c c¸n bé l·nh ®¹o, c¸n bé nghiÖp vô ë c«ng ty th«ng c¶m vμ gãp ý chØ b¶o ®Ó luËn v¨n nμy ®îc hoμn chØnh h¬n. Em xin ch©n thμnh c¶m ¬n ! 2 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
3 ページ
Ch¬ng 1: Lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu t¹i c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.1.Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ nguyªn vËt liÖu 1.1.1.Kh¸i niÖm vμ ®Æc ®iÓm nguyªn vËt liÖu: HiÖn nay,cã thÓ thÊy doanh nghiÖp võa lμ nh÷ng ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së, võa lμ tÕ bμo cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng vμ lμ n¬i trùc tiÕp diÔn ra c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh s¶n phÈm, thùc hiÖn cung cÊp c¸c lo¹i lao vô dÞch vô cho nhu cÇu tiªu dïng x· héi.Do ®ã, ®Ó qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc tiÕn hμnh b×nh thêng th× c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã ®èi tîng lao ®éng. §èi tîng lao ®éng ®îc hiÓu kh«ng nh÷ng lμ tÊt c¶ vËt liÖu thiªn nhiªn, sù vËt...ë xung quanh ta mμ cßn lμ c¸c nguån t¸c ®éng ®Ó t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm phôc vô lîi Ých cña con ngêi. Nh vËy, trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt, vËt liÖu lμ ®èi tîng lao ®éng -mét trong ba yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ( t liÖ u s¶n xuÊt, ®èi tîng lao ®éng, søc lao ®éng ),lμ c¬ së cÊu thμnh nªn thùc thÓ s¶n phÈm. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o s¶n phÈm, kh¸c víi t liÖu lao ®éng kh¸c, vËt liÖu chØ tham gia vμo mét chu kú s¶n xuÊt kinh doanh nhÊt ®Þnh vμ khi tham gia vμo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, díi t¸c ®éng cña søc lao ®éng vμ m¸y mãc thiÕt bÞ chóng bÞ tiªu hao toμn bé hoÆc bÞ thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o ra mét h×nh th¸i vËt chÊt cña s¶n phÈm. Do vËy, nguyªn vËt liÖu ®îc coi lμ c¬ së vËt chÊt, lμThiNganHang.comyÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña bÊt cø qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt nμo, ®Æc biÖt lμ ®èi víi qu¸ tr×nh h×nh thμnh s¶n phÈm míi trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. §©y lμ ®Æc ®iÓm ®Æc trng cña nguyªn vËt liÖu ®Ó ph©n biÖt víi c«ng cô dông cô, v× c«ng cô dông cô vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i ban ®Çu trong qu¸ tr×nh sö dông. VÒ mÆt gi¸ trÞ khi tham gia vμo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, vËt liÖu chuyÓn dÞch mét lÇn toμn bé gi¸ trÞ cña chóng vμo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú vμ h×nh thμnh nªn chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. §Æc ®iÓm nμy còng lμ mét ®Æc ®iÓm dïng ®Ó nhËn biÕt nguyªn vËt liÖu víi c¸c t liÖu lao ®éng kh¸c.Chi phÝ vÒ c¸c lo¹i vËt liÖu thêng 3 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
4 ページ
chiÕm tû träng lín trong toμn bé chi phÝ s¶n xuÊt vμ gi¸ thμnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. VÝ dô nh: trong gi¸ thμnh s¶n phÈm c«ng nghiÖp c¬ khÝ, chi phÝ vËt liÖu chiÕm tõ 50%-60%; trong gi¸ thμnh s¶n phÈm c«ng nghiÖp chÕ biÕn, nguyªn vËt liÖu chiÕm kho¶ng 70%; trong gi¸ thμnh s¶n phÈm c«ng nghiÖp nhÑ, nguyªn vËt liÖu chiÕm 60%. MÆt kh¸c, xÐt vÒ mÆt vèn th× vËt liÖu lμ thμnh phÇn quan träng cña vèn lu ®éng trong doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lμ vèn dù tr÷. §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn, cÇn ph¶i t¨ng tèc ®é lu©n chuyÓn cña vèn lu ®éng vμ ®iÒu ®ã kh«ng thÓ t¸ch rêi viÖc dù tr÷ vμ sö dông vËt liÖu mét c¸ch hîp lý vμ hiÖu qu¶. Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn cho ta thÊy nguyªn vËt liÖu lμ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu, lμ c¬ së vËt chÊt cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm phôc vô cho nhu cÇu x· héi. V× vËy, nguyªn vËt liÖu ®èi víi s¶n xuÊt kinh doanh lμ hÕt søc quan träng. 1.1.2.NhiÖm vô kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu: Qu¶n lý chÆt chÏ t×nh h×nh cung cÊp, b¶o qu¶n, dù tr÷ vμ sö dông nguyªn vËt liÖu lμ mét trong nh÷ng néi dung quan träng trong c«ng t¸c qu¶n lý ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §Ó gãp phÇn n©ng cao chÊt lîng vμ hiÖu qu¶ qu¶n lý nguyªn vËt liÖu, kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu cÇn thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô sau: - Ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, kÞp thêi vμ kiÓm tra chÆt chÏ t×nh h×nh cung cÊp nguyªn vËt liÖu trªn c¸c mÆt: sè lîng, chÊt lîng, chñng lo¹i, gi¸ trÞ vμ thêi gian cung cÊp. - TÝnh to¸n vμ ph©n bæ chÝnh x¸c, kÞp thêi gi¸ trÞ vËt liÖu xuÊt dïng cho c¸c ®èi tîng kh¸c nhau, kiÓm tra chÆt chÏ viÖc thùc hiÖn ®Þnh møc tiªu hao, ph¸t hiÖn vμ ng¨nThiNganHang.com chÆn kÞp thêi viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu l·ng phÝ hoÆc sai môc ®Ých. - Thêng xuyªn kiÓm tra vμ thùc hiÖn ®Þnh møc dù tr÷ nguyªn vËt liÖu, ph¸t hiÖn kÞp thêi c¸c vËt liÖu ø ®äng, kÐm phÈm chÊt, cha cÇn dïng vμ cã biÖn ph¸p gi¶i phãng ®Ó thu håi vèn nhanh chãng, h¹n chÕ c¸c thiÖt h¹i. - Thùc hiÖn kiÓm kª vËt kiÖu theo yªu cÇu qu¶n lý, lËp c¸c b¸o c¸o vÒ vËt liÖu, tham gia c«ng t¸c ph©n tÝch viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch thu mua, dù tr÷, sö dông nguyªn vËt liÖu. 1.1.3.Yªu cÇu trong c«ng t¸c qu¶n lý nguyªn vËt liÖu: 4 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
5 ページ
1.1.3.1.TÝnh kh¸ch quan cña c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu: Qu¶n lý vËt liÖu lμ yÕu tè kh¸ch quan cña mäi nÒn s¶n xuÊt x· héi. Tuy nhiªn do tr×nh ®é s¶n xuÊt kh¸c nhau nªn ph¹m vi, møc ®é vμ ph¬ng ph¸p qu¶n lý còng kh¸c nhau. X· héi ngμy cμng ph¸t triÓn th× c¸c ph¬ng ph¸p qu¶n lý còng ph¸t triÓn vμ hoμn thiÖn h¬n. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay kh«ng kÓ lμ x· héi chñ nghÜa hay t b¶n chñ nghÜa nhu cÇu vËt chÊt, tinh thÇn ngμy cμng t¨ng. §Ó ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu ®ã, b¾t buéc s¶n xuÊt ngμy cμng ph¶i ®îc më réng mμ lîi nhuËn lμ môc ®Ých cuèi cïng cña s¶n xuÊt kinh doanh.§Ó s¶n xuÊt cã lîi nhuËn, nhÊt thiÕt ph¶i gi¶m chi phÝ nguyªn vËt liÖu. NghÜa lμ ph¶i sö dông nguyªn vËt liÖu mét c¸ch tiÕt kiÖm hîp lý, cã kÕ ho¹ch. V× vËy c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu lμ nhiÖm vô cña mäi ngêi, lμ yªu cÇu cña ph¬ng thøc kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng nh»m víi sù hao phÝ vËt t Ýt nhÊt nhng mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao nhÊt. 1.1.3.2.Sù cÇn thiÕt ph¶i t¨ng cêng c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu: Trong c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý vμ ®iÒu tiÕt cña nhμ níc theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa víi sù c¹nh tranh gay g¾t cña c¸c ®¬n vÞ, bªn c¹nh viÖc ®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt doanh nghiÖp cÇn t×m mäi biÖn ph¸p sö dông nguyªn vËt liÖu hîp lý, tiÕt kiÖm. Muèn vËy cÇn qu¶n lý tèt vËt liÖu. Yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu lμ ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ ë mäi kh©u, tõ kh©u thu mua, b¶o qu¶n, dù tr÷ vμ sö dông. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi loμi ngêi, c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ngμy cμng më réng vμ ph¸t triÓn kh«ng ngõng vÒ quy m«, chÊt lîng trªn c¬ së tho¶ m·n vËt chÊt, v¨n ho¸ cña céng ®ång x· héi. Theo ®ã, ph¬ng ph¸pThiNganHang.com qu¶n lý, c¬ chÕ qu¶n lý vμ c¸ch thøc h¹ch to¸n vËt liÖu còng hoμn thiÖn h¬n. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay, viÖc sö dông hîp lý vμ tiÕt kiÖm vËt liÖu cã hiÖu qu¶ cμng ® îc coi träng, lμm sao ®Ó cïng mét khèi lîng vËt liÖu cã thÓ s¶n xuÊt ra nhiÒu s¶n phÈm nhÊt, gi¸ thμnh h¹ mμ vÉn ®¶m b¶o chÊt lîng. Do vËy, viÖc qu¶n lý nguyªn vËt liÖu phô thuéc vμo kh¶ n¨ng vμ sù nhiÖt thμnh cña c¸c c¸n bé qu¶n lý. Qu¶n lý vËt liÖu ®î c xem xÐt trªn c¸c khÝa c¹nh sau: - Kh©u thu mua: Nguyªn vËt liÖu lμ tμi s¶n lu ®éng cña doanh nghiÖp, nã thêng xuyªn biÕn ®éng trªn thÞ trêng. Do vËy, c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã kÕ 5 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
6 ページ
ho¹ch sao cho cã thÓ liªn tôc cung øng ®Çy ®ñ nh»m ®¸p øng kÞp thêi cho s¶n xuÊt. Cho nªn khi qu¶n lý khèi lîng, quy c¸ch, chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu ph¶i theo ®óng yªu cÇu, gi¸ mua ph¶i hîp lý ®Ó h¹ thÊp ®îc gi¸ thμnh s¶n phÈm. - Kh©u b¶o qu¶n: ViÖc b¶o qu¶n vËt liÖu t¹i kho, b·i cÇn thùc hiÖn theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh cho tõng lo¹i vËt liÖu, phï hîp víi tÝnh chÊt lý ho¸ cña mçi lo¹i, víi quy m« tæ chøc cña doanh nghiÖp, tr¸nh t×nh tr¹ng thÊt tho¸t, l·ng phÝ vËt liÖu, ®¶m b¶o an toμn lμ mét trong c¸c yªu cÇu qu¶n lý ®èi víi vËt liÖu. - Kh©u dù tr÷: §ßi hái doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh ®îc møc dù tr÷ tèi ®a, tèi thiÓu ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc b×nh thêng, kh«ng dù tr÷ vËt liÖu qu¸ nhiÒu g©y ø ®äng vèn vμ còng kh«ng qu¸ Ýt lμm ngng trÖ, gi¸n ®o¹n cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. - Kh©u sö dông: Yªu cÇu ph¶i tiÕt kiÖm hîp lý trªn c¬ së x¸c ®Þnh c¸c ®Þnh møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu vμ dù to¸n chi phÝ, qu¸n triÖt theo nguyªn t¾c sö dông ®óng ®Þnh møc quy ®Þnh, ®óng quy tr×nh s¶n xuÊt, ®¶m b¶o tiÕt kiÖm chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu trong tæng gi¸ thμnh. Nh vË y, qu¶n lý nguyªn vËt liÖu lμ mét trong nh÷ng néi dung quan träng vμ cÇn thiÕt cña c«ng t¸c qu¶n lý nãi chung vμ qu¶n lý s¶n xuÊt, qu¶n lý gi¸ thμnh nãi riªng. Muèn qu¶n lý vËt liÖu ®îc chÆt chÏ, doanh nghiÖp cÇn c¶i tiÕn vμ t¨ng cêng c«ng t¸c qu¶n lý cho phï hîp víi thùc tÕ. 1.1.4.Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu: Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ßi hái ph¶i cã nhiÒuThiNganHang.com lo¹i nguyªn vËt liÖu, mçi lo¹i vËt liÖu cã c«ng dông kinh tÕ vμ tÝnh n¨ng lý ho¸ kh¸c nhau. §Ó thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý vμ h¹ch to¸n ®ßi hái ph¶i ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu. Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu lμ viÖc nghiªn cøu, s¾p xÕp chóng theo tõng tiªu thøc nhÊt ®Þnh nh»m phôc vô cho nhu cÇu qu¶n trÞ doanh nghiÖp. - C¨n cø vμo néi dung kinh tÕ vμ yªu cÇu kÕ to¸n qu¶n trÞ trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh, vËt liÖu ®îc chia thμnh c¸c lo¹i sau: + Nguyªn vËt liÖu chÝnh (Bao gåm c¶ nöa thμnh phÈm mua ngoμi):§èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, nguyªn vËt liÖu chÝnh lμ ®èi tîng chñ yÕu cÊu thμnh nªn thùc 6 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
7 ページ
thÓ s¶n phÈm nh : t«n, ®ång, s¾t, thÐp trong c¸c doanh nghiÖp chÕ t¹o m¸y, c¬ khÝ, x©y dùng c¬ b¶n; b«ng, sîi trong c¸c doanh nghiÖp dÖt v¶i, trong c¸c xÝ nghiÖp may... §èi víi nöa thμnh phÈm mua ngoμi víi môc ®Ých tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm , vÝ dô nh: sîi mua ngoμi trong c¸c doanh nghiÖp dÖt còng ®îc coi lμ nguyªn vËt liÖu chÝnh. + Nguyªn vËt liÖu phô: Lμ c¸c lo¹i vËt liÖu ®îc sö dông ®Ó lμm t¨ng chÊt lîng s¶n phÈm, hoμn chØnh s¶n phÈm hoÆc phôc vô cho c«ng viÖc qu¶n lý s¶n xuÊt, bao gãi s¶n phÈm... + Nhiªn liÖu: lμ c¸c chÊt dïng ®Ó t¹o ra n¨ng lîng cung cÊp nhiÖt lîng cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nh h¬i ®èt, dÇu, khÝ nÐn, x¨ng,... Nhiªn liÖu thùc chÊt lμ mét lo¹i vËt liÖu phô ®îc t¸ch ra thμnh mét nhãm riªng do vai trß quan träng cña nã vμ ®Ó nh»m môc ®Ých dÔ qu¶n lý vμ h¹ch to¸n h¬n. Dùa vμo t¸c dông cña nhiªn liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã thÓ chia nhiªn liÖu thμnh nh÷ng nhãm sau: . Nhiªn liÖu dïng trùc tiÕp cho s¶n xuÊt. . Nhiªn liÖu sö dông cho m¸y mãc thiÕt bÞ. + Phô tïng thay thÕ: Bao gåm c¸c lo¹i phô tïng, chi tiÕt ®Ó thay thÕ söa ch÷a m¸y mãc, thiÕt bÞ s¶n xuÊt, ph¬ng tiÖn vËn t¶i... + ThiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n: Bao gåm c¸c lo¹i thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn sö dông cho c«ng viÖc x©y dùng c¬ b¶n (c¶ thiÕt bÞ cÇn l¾p, kh«ng cÇn l¾p, c«ng cô, khÝ cô vμ vËt kÕt cÊu dïng ®Ó l¾p ®Æt vμo c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n). + VËt liÖu kh¸c: lμ nh÷ng vËt liÖu trong doanh nghiÖp ngoμi nh÷ng vËt liÖu kÓ trªn nh: v¶i vôn, ph«i c¾t,...Tuú thuéc vμo yªu cÇu qu¶n lý vμ h¹ch to¸n chi tiÕt, cô thÓ cña tõng lo¹i h×nhThiNganHang.com doanh nghiÖp mμ trong tõng lo¹i vËt liÖu nªu trªn l¹i ®îc chia thμnh tõng nhãm, tõng thø, quy c¸ch... ViÖc ph©n lo¹i cÇn thμnh lËp sæ danh ®iÓm cho tõng thø vËt liÖu trong ®ã mçi nhãm vËt liÖu ®îc sö dông mét ký hiÖu riªng thay tªn gäi, nh·n h iÖu, quy c¸ch. - C¨n cø vμo nguån nhËp, nguyªn vËt liÖu ®îc chia thμnh: + Nguyªn vËt liÖu mua ngoμi:thu mua tõ thÞ trêng trong níc, hoÆc nhËp khÈu. + Nguyªn vËt liÖu tù gia c«ng chÕ biÕn. 7 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
8 ページ
+ Nguyªn vËt liÖu nhËn gãp vèn liªn doanh... - C¨n cø vμo môc ®Ých vμ n¬i sö dông nguyªn vËt liÖu th× toμn bé nguyªn vËt liÖu cña doanh nghiÖp ®îc chia thμnh : + Nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp dïng cho s¶n xuÊt. + Nguyªn vËt liÖu dïng cho c¸c nhu cÇu kh¸c nh qu¶n lý ph©n xëng, qu¶n lý doanh nghiÖp, tiªu thô s¶n phÈm... 1.1.5.§¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu §¸nh gi¸ vËt liÖu lμ dïng thíc ®o tiÒn tÖ ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña chóng theo nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh. Theo quy ®Þnh hiÖn hμnh kÕ to¸n nhËp, xuÊt, tån kho vËt liÖu trong doanh nghiÖp ph¶i ®îc ph¶n ¸nh theo gi¸ thùc tÕ (bao gåm gi¸ mua céng víi chi phÝ thu mua, vËn chuyÓn). Song do ®Æc ®iÓm cña vËt liÖu cã nhiÒu chñng lo¹i, nhiÒu thø mμ l¹i thêng xuyªn biÕn ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®Ó ®¬n gi¶n vμ gi¶m bít khèi lîng tÝnh to¸n, ghi chÐp hμng ngμy th× kÕ to¸n vËt liÖu trong mét sè doanh nghiÖp cã thÓ sö dông gi¸ h¹ch to¸n ®Ó h¹ch to¸n vËt liÖu. 1.1.5.1.§¸nh gi¸ vËt liÖu theo gi¸ thùc tÕ: a) Gi¸ thùc tÕ nhËp kho: Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, vËt liÖu ®îc nhËp tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nªn gi¸ thùc tÕ cña chóng còng kh¸c nhau. VÒ nguyªn t¾c, gi¸ vËt liÖu nhËp kho ®îc x¸c ®Þnh theo gi¸ thùc tÕ bao gåm toμn bé chi phÝ h×nh thμnh vËt liÖu ®ã cho ®Õn lóc nhËp kho. Tuú theo tõng nguån nhËp mμ gi¸ thùc tÕ cña vËt liÖu ®îc x¸c ®Þnh côThiNganHang.com thÓ nh sau : - §èi víi nguyªn vËt liÖu mua ngoμi: Gi¸ thùc tÕ Gi¸ mua ThuÕ nhËp Chi phÝ C¸c kho¶n nguyªn vËt = ghi trªn + khÈu + thu - gi¶m trõ liÖu nhËp kho ho¸ ®¬n (nÕu cã) mua (nÕu cã) Trong ®ã gi¸ mua ghi trªn ho¸ ®¬n cña ngêi b¸n lμ gi¸ cha tÝnh thuÕ gi¸ trÞ 8 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
9 ページ
gia t¨ng nÕu doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. NÕu doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp th× gi¸ mua lμ gi¸ ®· tÝnh thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng. - §èi víi nguyªn vËt liÖu do doanh nghiÖp tù gia c«ng chÕ biÕn: Gi¸ thùc tÕ nguyªn Gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu Chi phÝ = + vËt liÖu nhËp kho xuÊt gia c«ng chÕ biÕn cã liªn quan - §èi víi nguyªn vËt liÖu thuª ngoμi gia c«ng chÕ biÕn : Gi¸ thùc tÕ nguyªn Gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt Chi phÝ = + vËt liÖu nhËp kho liÖu xuÊt chÕ biÕn cã liªn quan - §èi víi nguyªn vËt liÖu nhËn vèn gãp liªn doanh hoÆc cæ phÇn: Gi¸ thùc tÕ nguyªn Gi¸ do c¸c bªn Chi phÝ tiÕp nhËn = + vËt liÖu nhËp kho tham gia x¸c ®Þnh (nÕu cã) - §èi víi nguyªn vËt liÖu do nhμ níc cÊp hoÆc cÊp trªn cÊp hoÆc ®îc tÆng: Gi¸ thùc tÕ Gi¸ thÞ trêng t¬ng ®¬ng Chi phÝ nguyªn vËt liÖu = (hoÆc gi¸ NVL ghi trªn biªn + tiÕp nhËn nhËp kho b¶n bμn giao) (nÕu cã) - §èi víi phÕ liÖu thu håi:ThiNganHang.com Gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu nhËp kho = Gi¸ íc tÝnh b) Gi¸ thùc tÕ xuÊt kho: VËt liÖu trong doanh nghiÖp ®îc thu mua nhËp kho tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau, do vËy gi¸ thùc tÕ cña tõng ®ît nhËp kho còng kh«ng hoμn toμn gièng nhau. Nªn khi xuÊt kho kÕ to¸n ph¶i tÝnh to¸n chÝnh x¸c, x¸c ®Þnh ®îc gi¸ thùc tÕ xuÊt kho cho tõng ®èi tîng sö dông theo ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ xuÊt kho ®· ®¨ng ký ¸p dông cho c¶ niªn ®é kÕ to¸n. 9 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
10 ページ
§Ó tÝnh trÞ gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho, c¸c doanh nghiÖp cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph¬ng ph¸p sau: Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn: Theo ph¬ng ph¸p nμy, gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trong kú dîc tÝnh theo gi¸ trÞ b×nh qu©n. Ph¬ng ph¸p nμy ®îc chia thμnh ba lo¹i: + Gi¸ b×nh qu©n tån ®Çu kú. +Gi¸ b×nh qu©n tõng lÇn nhËp. +Gi¸ b×nh qu©n c¶ kú dù tr÷. TrÞ gi¸ nguyªn vËt Sè lîng nguyªn vËt §¬n gi¸ thùc tÕ = X liÖu xuÊt dïng liÖu xuÊt dïng b×nh qu©n Trong ®ã: §¬n gi¸ b×nh qu©n Gi¸ trÞ thùc tÕ tån ®Çu kú = tån ®Çu kú Sè lîng tån ®Çu kú Gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖu Gi¸ trÞ thùc tÕ lÇn + §¬n gi¸ b×nh tån ®Çu kú nhËp kÕ tiÕp = qu©n tõng lÇn nhËp Sè lîng vËt liÖu Sè lîng vËt liÖu + tån ®Çu kú nhËp kÕ tiÕp §¬n gi¸ b×nhThiNganHang.comGi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖutån ®Çu kú + Gi¸ trÞ thùc tÕ vËt liÖunhËp trong kú = qu©n c¶ kú dù tr÷ Sè lîng vËt liÖu Sè lîng vËt liÖu + tån ®Çu kú nhËp trong kú Ph¬ng ph¸p gi¸ b×nh qu©n tån ®Çu kú tuy ®¬n gi¶n, ph¶n ¸nh kÞp thêi t×nh h×nh biÕn ®éng nguyªn vËt liÖu trong kú. Tuy nhiªn ph¬ng ph¸p nμy kh«ng chÝnh x¸c v× kh«ng tÝnh ®Õn sù biÕn ®éng gi¸ c¶ nguyªn vËt liÖu trong kú. 10 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
11 ページ
Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n c¶ kú dù tr÷ cã u ®iÓm lμ ®¬n gi¶n, dÔ lμm nhng møc ®é chÝnh x¸c kh«ng cao. H¬n n÷a c«ng viÖc tÝnh to¸n tËp trung vμo cuèi th¸ng, g©y ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c quyÕt to¸n. Ph¬ng ph¸p gi¸ b×nh qu©n tõng lÇn nhËp kh¾c phôc ®îc nhîc ®iÓm cña hai ph¬ng ph¸p trªn, võa chÝnh x¸c võa cËp nhËt. Nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p nμy lμ tèn nhiÒu c«ng søc, tÝnh to¸n phøc t¹p. Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc (FiFo): Theo ph¬ng ph¸p nμy, gi¶ thiÕt r»ng sè vËt liÖu nμo nhËp tríc th× xuÊt tríc, xuÊt hÕt sè nhËp tríc míi xuÊt ®Õn sè nhËp sau theo gi¸ thùc tÕ cña tõng sè hμng xuÊt. Nãi c¸ch kh¸c, c¬ së cña ph¬ng ph¸p nμy lμ gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu mua tríc sÏ ®îc dïng lμm gi¸ ®Ó tÝnh gi¸ thùc tÕ vËt liÖu xuÊt tríc vμ nh vËy gi¸ trÞ vËt liÖu tån kho cuèi kú sÏ lμ gi¸ thùc tÕ cña sè vËt liÖu mua vμo sau cïng. Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc (L iFo): Ngîc l¹i víi ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc, ph¬ng ph¸p nμy gi¶ ®Þnh vËt t hμng ho¸ xuÊt kho lμ nh÷ng vËt t hμng ho¸ míi mua vμo. Do ®ã vËt t hμng ho¸ tån kho ®Çu kú lμ vËt t hμng ho¸ cò nhÊt. Nh vËy nÕu gi¸ c¶ cã xu híng gi¶m th× vËt liÖu xuÊt tÝnh theo gi¸ míi sÏ thÊp, gi¸ thμnh s¶n phÈm h¹, tù gi¸ vËt liÖu tån kho cao, møc l·i trong kú sÏ cao, hμng tån kho cã gi¸ trÞ thÊp, lîi nhuËn trong kú sÏ gi¶m. Ph¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh: Theo ph¬ng ph¸p nμy, c¨n cø vμo s è lîng xuÊt kho vμ ®¬n gi¸ thùc tÕ vËt liÖu nhËp kho cña tõng lÇn nhËp xuÊt. Cã nghÜa lμ vaatj liÖu nhËp kho theo ®¬n gi¸ nμo th× xuÊt kho theo ®¬n gi¸ ®ã,kh«ng quan t©m ®Õn nhËp, xuÊt. Ph¬ng ph¸p nμy thêng ¸pThiNganHang.com dông ®èi víi c¸c lo¹i vËt liÖu cã gi¸ trÞ cao, c¸c lo¹i vËt t ®Æc trng. 1.1.5.2.§¸nh gi¸ vËt liÖu theo gi¸ h¹ch to¸n: ViÖc dïng gi¸ thùc tÕ ®Ó h¹ch to¸n vËt liÖu thêng ®îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp mμ viÖc xuÊt kho vËt liÖu kh«ng thêng xuyªn hμng ngμy, chñng lo¹i vËt t kh«ng nhiÒu. §èi víi doanh nghiÖp cã quy m« lín, khèi lîng chñng lo¹i vËt t nhiÒu, gi¸ cña tõng nguyªn vËt liÖu cã nhiÒu gi¸ kh¸c nhau nªn nÕu ghi chÐp theo gi¸ thùc tÕ th× c«ng viÖc cña kÕ to¸n rÊt nhiÒu vμ phøc t¹p. Do ®ã, ®Ó ®¬n gi¶n trong c«ng t¸c h¹ch 11 ThiNganHang.com giangblog.com jb.com
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！