BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -------***------- LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU SỰ SẴN SÀNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM TRONG VIỆC THÀNH LẬP HỆ THỐNG GIAO DỊCH PHÁT THẢI NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG VŨ VĂN ĐỨC HÀ NỘI – 2023
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -------***------- LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU SỰ SẴN SÀNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM TRONG VIỆC THÀNH LẬP HỆ THỐNG GIAO DỊCH PHÁT THẢI Ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 820451 Học viên: Vũ Văn Đức Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Mai Thu Hiền Hà Nội – 2023
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn về đề tài “Nghiên cứu sự sẵn sàng của các doanh nghiệp Việt Nam trong việc thành lập hệ thống giao dịch phát thải” là công trình nghiên cứu cá nhân của tôi trong thời gian qua. Mọi số liệu sử dụng phân tích trong luận văn và kết quả nghiên cứu là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách khách quan, trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có sự không trung thực trong thông tin sử dụng trong công trình nghiên cứu này. Hà Nội, ngày 05 tháng 01 năm 2023 Học viên thực hiện Vũ Văn Đức
ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự hỗ trợ và trợ giúp của rất nhiều người. Do đó, tôi muốn được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới tất cả những người đã giúp tôi hoàn thành luận văn! Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của PGS, TS Mai Thu Hiền, người đã tận tình hướng dẫn tôi không chỉ trong bài luận văn mà còn trong suốt quá trình học và trong công việc. Kiến thức và kinh nghiệm và sự nhiệt tình của cô đã truyền cảm hứng và thúc đẩy tôi hoàn thành luận văn. Em chân thành cảm ơn cô vì sự hướng dẫn, hỗ trợ và giám sát và khích lệ động viên của cô. Cô không chỉ là một nhà nghiên cứu xuất sắc mà còn là một giảng viên tuyệt vời. Tôi cũng rất may mắn khi được sự giúp đỡ tận tình của Khoa Sau đại học – Trường Đại học Ngoại Thương, đặc biệt là ThS. Nguyễn Thị Thu Hằng. Cô luôn tạo điều kiện ủng hộ lớp để vượt qua khó khăn và hoàn thành khóa học nói chung cũng như bài luận văn nói riêng. Lòng biết ơn sâu sắc nhất của tôi xin gửi đến bố mẹ tôi và em gái tôi. Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến bố mẹ tôi, những người đã luôn ở bên tôi cả về vật chất và tinh thần, đặc biệt là bố tôi người đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình thu thập dữ liệu để nghiên cứu. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng nghiệp tại Khoa Tài chính Ngân hàng, Trường Đại học Ngoại thương, nơi tôi đang công tác, đã giúp đỡ và hỗ trợ tôi trong việc cho phép tôi dành thời gian thực hiện luận văn của mình. Bằng tất cả tấm lòng của mình, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đặc biệt tới PGS, TS Phan Trần Trung Dũng vì đã hỗ trợ tôi trong suốt quá trình tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 05 tháng 01 năm 2023 Học viên thực hiện Vũ Văn Đức
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................i LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................................ii MỤC LỤC................................................................................................................................iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.............................................................................................viii TÓM TẮT LUẬN VĂN........................................................................................................ix CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU..............................................................................................1 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề .......................................................................1 1.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.........................................................3 1.3. Câu hỏi nghiên cứu..................................................................................3 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.........................................................3 1.5. Phương pháp nghiên cứu........................................................................4 1.6. Nội dung ....................................................................................................5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG GIAO DỊCH PHÁT THẢI VÀ LÝ THUYẾT HÀNH VI CÓ KẾ HOẠCH..............................................................................................6 2.1. Cơ sở lý luận về hệ thống giao dịch phát thải và lý thuyết hành vi có kế hoạch ............................................................................................................6 2.1.1. Hệ thống giao dịch phát thải.................................................................6 2.1.2. Lý thuyết về hành vi có kế hoạch .......................................................12 2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu.........................................................17 2.2.1. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài...............................................18 2.2.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước................................................26 2.2.3. Khoảng trống nghiên cứu....................................................................30 Tóm tắt chương 2 ...............................................................................................31 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.....................................................32 3.1. Thiết kế nghiên cứu...............................................................................32 3.2. Phương pháp nghiên cứu......................................................................34 3.2.1. Dữ liệu và xử lý dữ liệu ......................................................................34 3.2.2. Phân tích dữ liệu .................................................................................41
iv 3.2.3. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu ......................................................42 Tóm tắt chương 3 ...............................................................................................47 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ........................................48 4.1. Thực trạng và lộ trình xây dựng hệ thống giao dịch phát thải tại Việt Nam..............................................................................................................48 4.2. Kết quả kiểm định thang đo ................................................................50 4.3. Phân tích dữ liệu....................................................................................50 4.4. Kết quả mô hình.....................................................................................68 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu.............................................................74 Tóm tắt chương 4 ...............................................................................................76 CHƯƠNG 5: HÀM Ý CHÍNH SÁCH ........................................................................77 5.1. Các cam kết giảm phát thải của Việt Nam........................................77 5.2. Các giải pháp nâng cao tính sẵn sàng của các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tham gia vào hệ thống giao dịch phát thải........................78 5.3. Kiến nghị với các cơ quan quản lý nhằm nâng cao tính sẵn sàng cho các doanh nghiệp trong việc tham gia vào hệ thống giao dịch phát thải........................................................................................................................80 5.3.1. Xây dựng hệ thống pháp luật và thực hiện thí điểm hệ thống giao dịch phát thải.............................................................................................................80 5.3.2. Chuẩn bị các mặt về cơ sở dữ liệu, cơ sở hạ tầng khác và con người cho việc thành lập hệ thống giao dịch phát thải................................................81 5.3.3. Tác động vào thái độ nhằm cải thiện tính sẵn sàng của các doanh nghiệp với việc tham gia vào hệ thống giao dịch phát thải...............................83 5.3.4. Thay đổi chuẩn mực chủ quan của doanh nghiệp về việc tham gia vào hệ thống giao dịch phát thải..............................................................................85 5.3.5. Thay đổi nhận thức kiểm soát của doanh nghiệp về việc tham gia vào hệ thống giao dịch phát thải..............................................................................86 5.4. Hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo..87 5.4.1. Hạn chế của nghiên cứu......................................................................87 5.4.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo...................................................88
v Tóm tắt chương 5 ...............................................................................................89 KẾT LUẬN...........................................................................................................................90 TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................................92 PHỤ LỤC.................................................................................................................................i
vi DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU Danh mục hình Hình 2.1 Mô hình thuyết hành vi có kế hoạch TPB...................................................16 Hình 3.1 Mô hình nghiên cứu...........................................................................................44 Hình 4.1 Cơ cấu sở hữu của các doanh nghiệp tham gia khảo sát.........................51 Hình 4.2 Mức độ phát thải của các doanh nghiệp được khảo sát...........................52 Hình 4.3 Số doanh nghiệp có/ không sử dụng vật liệu tái tạo ................................52 Hình 4.4 Số doanh nghiệp đã niêm yết/ chưa niêm yết.........................................................53 Hình 4.5 Quy mô của các doanh nghiệp tham gia khảo sát.....................................54 Hình 4.6 Ý định hành vi của các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữu khác nhau..........................................................................................................................................61 Hình 4.7 Ý định hành vi của các doanh nghiệp với các mức xả thải khác nhau62 Hình 4.8 Ý định hành vi của các doanh nghiệp có và không sử dụng nguyên liệu, vật liệu tái tạo..............................................................................................................63 Hình 4.9 Ý định hành vi của các doanh nghiệp đã niêm yết, chưa niêm yết......64 Hình 4.10 Kết quả mô hình...............................................................................................72
vii Danh mục bảng Bảng 2.1 Tổng quan các câu hỏi khảo sát trong các nghiên cứu đi trước...........24 Bảng 2.2 Tổng hợp tác động của các biến thái độ, chuẩn mực chủ quan và nhận thức kiểm soát lên ý định hành vi trong một số Bài luận văn.................................28 Bảng 3.1 Tên viết tắt các quan sát của biến quan sát................................................38 Bảng 3.2 Ý nghĩa của giá trị kiểm định Cronbach’s Alpha.....................................40 Bảng 4.1 Giá trị kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha ......................50 Bảng 4.2 Thống kê mô tả các quan sát thuộc biến ý định hành vi\.......................55 Bảng 4.3 Thống kê mô tả các quan sát thuộc biến thái độ.......................................56 Bảng 4.4 Thống kê mô tả các quan sát thuộc biến chuẩn mực chủ quan.............58 Bảng 4.5 Thống kê mô tả các quan sát thuộc biến nhận thức kiểm soát .............59 Bảng 4.6 Thống kê mô tả các quan sát thuộc biến nhận thức.................................60 Bảng 4.7 Tương quan giữa các quan sát của biến nhận thức với trung bình các quan sát của biến thái độ....................................................................................................65 Bảng 4.8 Tương quan giữa các quan sát với trung bình các quan sát về ý định hành vi của các doanh nghiệp...........................................................................................66 Bảng 4.9 Kết quả chạy mô hình PLS-SEM..................................................................68 Bảng 4.10 Tác động trực tiếp và gián tiếp giữa các biến .........................................69 Bảng 4.11 Loading factor với các quan sát ..................................................................70 Bảng 4.12 Kết quả chạy mô hình PLS-SEM sau khi bỏ đi các quan sát có loading factor nhỏ hơn 0,7 ................................................................................................71 Bảng 4.13 Tỷ trọng của các quan sát sau khi bỏ đi các quan sát có loading factor nhỏ hơn 0,7..............................................................................................................................................72
viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Mô hình kỳ vọng không xác EDM Expectancy-disconfirmation model nhận HTGDPT Hệ thống giao dịch phát thải KNK Khí nhà kính Lý thuyết hành vi có kế TPB Theory of Planned Behavior hoạch TRA Theory of Reasonned Actions Lý thuyết hành động hợp lý
ix TÓM TẮT LUẬN VĂN Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với các vấn đề về môi trường và biến đổi khí hậu, các giải pháp nhằm hạn chế, giảm thiểu mức phát thải ròng cần được nghiên cứu và thực thi nhằm giúp cải thiện các vấn đề về môi trường, phát triển kinh tế xanh và bền vững. Một trong các biện pháp đó là xây dựng hệ thống giao dịch phát thải (HTGDPT). Tuy nhiên, để xây dựng được HTGDPT thì cần phải có sự chuẩn bị tốt về nhiều mặt nhằm đảm bảo cho hệ thống giao dịch khi đi vào hoạt động được thuận lợi. Một trong số những yếu tố cần đó là chuẩn bị sự sẵn sàng của các doanh nghiệp – đối tượng sẽ tham gia vào HTGDPT. Luận văn nghiên cứu “sự sẵn sàng của các doanh nghiệp tại Việt Nam trong việc thành lập thành lập hệ thống giao dịch phát thải” thông qua nghiên cứu tác động của các yếu tố đến sự sẵn sàng của các doanh nghiệp tại Việt Nam, từ đó đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao tính sẵn sàng cho các doanh nghiệp trong việc thành lập HTGDPT. Để thực hiện được mục tiêu đó, đầu tiên tác giả tiến hành thu thập các tài liệu đi trước nhằm tổng quan. Bài luận văn tiến hành thu thập dữ liệu thông qua bảng khảo sát, từ đó xác định được sự sẵn sàng của các doanh nghiệp trong việc thành lập HTGDPT. Các câu hỏi của bộ khảo sát được rút ra sau khi xem xét các nghiên cứu đi trước. Sau đó, Bài luận văn áp dụng các kỹ thuật phân tích và lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) để nghiên cứu tác động, liên hệ của các yếu tố tới sự sẵn sàng của các doanh nghiệp trong vấn đề thành lập HTGDPT. Thông qua nghiên cứu dữ liệu, Bài luận văn đã cho thấy sự liên hệ của các yếu tố tới sự sẵn sàng của các doanh nghiệp trong vấn đề thành lập HTGDPT. Thông qua chạy mô hình PLS-SEM dựa trên thư viện plspm của ngôn ngữ python, Bài luận văn cũng đồng thời chỉ ra tác động của các yếu tố lên sự sẵn sàng của các doanh nghiệp. Từ các kết quả đó, Bài luận văn cũng đưa ra một số hàm ý chính sách cho các cơ quan quản lý nhằm nâng cao tính sẵn sàng cho các doanh nghiệp, tạo điều kiện để thành lập HTGDPT tại Việt Nam.
1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề Trong thời đại công nghiệp phát triển, năng lượng hóa thạch đươc sử dụng nhiều, dẫn tới phát thải khí nhà kính (KNK) vẫn đang tăng trên tất cả các lĩnh vực chính trên toàn cầu, mặc dù với tốc độ chậm hơn. Theo Roy et al. (2018) cảnh báo thế giới sẽ nóng lên thêm từ 1.5°C tới trên 2°C trong thế kỷ 21 trừ khi có các biện pháp được đưa ra nhằm đạt được mức giảm sâu mức phát thải ròng KNK. Thế giới phải đối mặt với các thách thức liên quan tới ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Khi biến đổi khí hậu xảy ra, nền kinh tế cũng sẽ chịu các tác động tiêu cực (Bigano et al. (2008), Fankhauser & Tol (2005)). Hiện tại, có một số biện pháp nhằm giảm thiểu tác động xấu tới môi trường. Một trong những biện pháp có thể thực hiện để giảm thiểu phát thải khí nhà kính là đánh thuế carbon. Thuế carbon là một khoản phí áp dụng đối với việc đốt các nhiên liệu hóa thạch phát thải ra carbon (than, dầu, khí đốt,...). Thuế carbon là chính sách có thể giúp giảm sử dụng nguyên liệu hóa thạch và khuyến khích sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo. Chính sách thuế carbon có thể rất đơn giản, do đó, chính phủ có thể thực hiện dễ dàng và nhanh chóng. Chính phủ có thể trực tiếp thu thuế các nguồn nguyên liệu hóa thạch, từ đó giúp hạn chế phát thải nhà kính. Tuy nhiên, với cách trên, lượng hạn chế carbon không rõ ràng và chính sách chỉ mang tính chất thúc đẩy hạn chế tiêu thụ nguyên liệu hóa thạch. Bên cạnh đó, cách này cũng không mang tính khuyến khích nền kinh tế tuần hoàn carbon. Ngoài biện pháp đánh thuế carbon, hiện tại các quốc gia còn có thể áp dụng biện pháp thị trường bằng cách xây dựng và vận hành HTGDPT. Biện pháp này không những giúp cải thiện vấn đề môi trường mà còn giúp phát triển kinh tế xanh, bền vững. Theo một số nghiên cứu HTGDPT mang lại lợi ích kinh tế ngắn hạn trong các trường hợp nhất định. Các nhà sản xuất phát thải carbon thấp, có sản phẩm thân thiện với môi trường sẽ được hưởng lợi từ việc tham gia vào HTGDPT. Xia et al. (2020) đã phân tích và đưa ra kết luận rằng nếu sản phẩm thông thường có lượng phát thải bằng hai lần mức phát thải của các sản phẩm
最初の12ページを表示しています。全文を見るには資料をダウンロードしてください。
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！