1 ページ
iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Từ khóa: Bồi thường thiệt hại, khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng, khoản lợi nhuận bị bỏ lỡ, hành vi vi phạm, hợp đồng thương mại. Bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng là một trong những loại hình bồi thường thiệt hại được Luật Thương mại 2005 quy định tại Điều 302. Tuy nhiên vấn đề này chỉ mới được quy định tại Luật Thương mại 2005 ở góc độ điểm qua trong điều khoản và không có bất cứ hướng dẫn cụ thể rõ ràng, đầy đủ về cách thức áp dụng pháp luật đối với vấn đề này. Rõ ràng, đây là một trong những thiếu sót của pháp luật thương mại Việt Nam. Luận văn "Pháp luật về bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng trong hợp đồng thương mại" dựa trên lý luận cơ bản của chế định bồi thường thiệt hại để làm rõ những vấn đề lý luận như khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc bồi thường, điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường, nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng khi có yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng cũng như quy định pháp luật đối với vấn đề này. Bên cạnh đó, luận văn có sự đối sánh về mặt nội dung đối với khoản lợi nhuận bị bỏ lỡ được quy định trong hệ thống pháp luật quốc tế như PECL, PICC và đặc biệt là CISG 1980. Trong nội dung thực tiễn áp dụng pháp luật, tác giả trích dẫn bản án cũng như có những phân tích nhất định trong phán quyết của cơ quan giải quyết tranh chấp tại Việt Nam và một số quốc gia áp dụng CISG 1980 để có sự so sánh trong cách thức áp dụng pháp luật của Việt Nam và các quốc gia khi xác định "khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng" hay khoản lợi nhuận bị bỏ lỡ để từ đó đưa ra những kiến nghị phù hợp trong bối cảnh sửa đổi Luật Thương mại 2005.
2 ページ
iv ABSTRACT Key word: Compensation for damages, direct benefits that should have been earned, missed profits, breach of conduct, commercial contracts. Compensation for damages for direct benefits that should have been earned is one of the types of compensation for damages regulated by the 2005 Commercial Law in Article 302. However, this issue has only been mentioned briefly in the provision and there is no specific, clear guidance on the application of the law to this issue. Clearly, this is one of the shortcomings of Vietnamese commercial law. The thesis "The Law on Compensation for Damages for Direct Benefits that Should Have Been Enjoyed in Commercial Contracts" is based on the basic theory of compensation for damages to clarify logical issues such as the concept, characteristics, principles of compensation, conditions for liability for compensation, obligations of the parties in the contract when requesting compensation for damages for direct benefits that should have been earned, as well as legal regulations for this issue. In addition, the thesis compares the content with the missed profits stipulated in the international legal system such as PECL, PICC, and especially CISG 1980. In the practical application of the law, the author cites court cases as well as makes certain analyses in the judgments of dispute resolution agencies in Vietnam and some countries applying CISG 1980 to compare the application of the law of Vietnam and other countries when determining "direct benefits that should have been enjoyed" or missed profits to make appropriate recommendations in the context of amending the 2005 Commercial Law.
3 ページ
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Cụm từ Tiếng Việt BTTH Bồi thường thiệt hại HVVP Hành vi vi phạm KLTTĐLĐH Khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng BLDS Bộ luật Dân sự LTM Luật Thương mại DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Từ viết tắt Cụm từ Tiếng Anh Cụm từ Tiếng Việt CISG 1980 United Nations Công ước của Liên Hợp quốc về Convention on hợp đồng mua bán hàng hóa Contracts for the quốc tế (Công ước Viên năm International Sale of 1980) Goods PECL Principles of European Bộ nguyên tắc của luật hợp Contract Law đồng châu Âu PICC The Principles of Nguyên tắc Hợp đồng Thương International mại Quốc tế (thường được gọi là Commercial Contracts Nguyên tắc UNIDROIT) UNODROIT International Institute Viện quốc tế về thống nhất luật for the Unification of tư Private Law UNCITRAL United Nations Ủy ban của Liên Hợp quốc về Commission On Luật thương mại quốc tế International Trade Law
4 ページ
vi MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU....................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài. ..............................................................................1 2. Mục tiêu của đề tài .......................................................................................2 3. Câu hỏi nghiên cứu.......................................................................................2 4. Đối tượng nghiên cứu...................................................................................3 5. Phạm vi nghiên cứu......................................................................................3 6. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu...............................................................4 7. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................7 8. Nội dung nghiên cứu....................................................................................8 9. Đóng góp của đề tài......................................................................................8 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI ĐỐI VỚI KHOẢN LỢI TRỰC TIẾP ĐÁNG LẼ ĐƯỢC HƯỞNG TRONG HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI......................................................................................10 1.1. Khái niệm, đặc điểm của bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng...........................................................................................10 1.1.1. Khái niệm bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng.............................................................................................................10 1.1.2. Đặc điểm bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng.............................................................................................................17 1.2. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng...................................................................................................................18 1.2.1. Nguyên tắc bồi thường toàn bộ và kịp thời ............................................18 1.2.2. Nguyên tắc không bồi thường các tổn thất mà bên bị vi phạm có thể hạn chế được............................................................................................................21
5 ページ
vii 1.2.3. Thiệt hại được bồi thường phải là thiệt hại "thực tế và trực tiếp" và nguyên tắc chỉ bồi thường những tổn thất có thể tiên liệu được trong Công ước Viên 1980...................................................................................................................24 1.3. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng theo Luật Thương mại 2005........................30 1.3.1. Hành vi vi phạm tới khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng .............32 1.3.2. Thiệt hại thực tế đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng.......34 1.3.3. Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng................................................................................................39 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ...............................................................................42 CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI ĐỐI VỚI KHOẢN LỢI TRỰC TIẾP ĐÁNG LẼ ĐƯỢC HƯỞNG TRONG HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI VÀ MỘT SỐ KIỆN...................................................................................43 2.1 Quy định pháp luật và thực trạng áp dụng pháp luật về bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng trong hợp đồng thương mại.......................................................................................................43 2.1.1. Xác định hành vi vi phạm hợp đồng tới khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng.............................................................................................................43 2.1.2. Nghĩa vụ chứng minh ..........................................................................54 2.1.3. Nghĩa vụ hạn chế tổn thất...................................................................60 2.2. Một số kiến nghị góp ý hoàn thiện quy định pháp luật về bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng............................63 2.2.1. Ghi nhận đầy đủ các loại thiệt hại có thể được bồi thường và khái niệm bồi thường thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng............64 2.2.2. Bổ sung nguyên tắc bồi thường những tổn thất có thể tiên liệu được.66
6 ページ
viii 2.2.3. Xây dựng tiểu chuẩn chứng minh "chắc chắn hợp lý" trong bồi thường thiệt hại. .........................................................................................................69 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ...............................................................................72 KẾT LUẬN.........................................................................................................74
7 ページ
1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Luật Thương mại (LTM) 2005 có hiệu lực thi hành vào ngày 01 tháng 02 năm 2005. Đây là văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất điều chỉnh các hoạt động thương mại trong lãnh thổ Việt Nam hiện nay. Sau 18 năm triển khai, LTM 2005 đã đáp ứng được nhu cầu hội nhập của Việt Nam trên trường quốc tế trong lĩnh vực thương mại và khắc phục được những hạn chế của LTM 1997 bằng việc quy định mở rộng về phạm vi điều chỉnh, đối tượng điều chỉnh, sửa đổi những quy định đã không còn phù hợp và đã có những tác động tích cực, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại. Bên cạnh đó, song song với sự phát triển, đi lên của kinh tế thế giới, LTM 2005 đã bộc lộ không ít những hạn chế nhất định, trong đó có thể kể đến vấn đề về bồi thường thiệt hại (BTTH). Hợp đồng thương mại Việt Nam chịu sự điều chỉnh chủ yếu của Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 và LTM 2005. Theo đó, khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng (KLTTĐLĐH) chỉ được quy định duy nhất tại khoản 2, Điều 302 LTM 2005. Tại Điều 360 BLDS 2015 quy định: "Trường hợp có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác". Hoặc trong Điều 361 BLDS 2015 phân loại thiệt hại do hành vi vi phạm (HVVP) bao gồm 2 loại là vật chất, tinh thần. Trong hai loại hình thiệt hại của điều luật cũng không có đề cập đến vấn đề mà tác giả quan tâm. Rõ ràng đây là vấn đề mà pháp luật thương mại nói riêng và pháp luật dân sự nói chung chưa có quy định rõ ràng đối với chế định BTTH đối với KLTTĐLĐH. Chưa dừng lại ở đó, Việt Nam đã là thành viên thứ 84 của Công ước Viên (CISG 1980). Điều này đồng nghĩa với việc đối với nhưng hợp đồng thương mại quốc tế do thương nhân Việt Nam kí kết hoặc dẫn chiếu đến pháp luật Việt Nam sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của CISG 1980. Chế định BTTH được CISG 1980 quy định từ Điều 74 đến Điều 77 trong đó nội hàm của khoản lợi nhuận bị bỏ lỡ trong CISG 1980 có nội dung tương tự với KLTTĐLĐH trong LTM 2005. Tuy nhiên CISG 1980 được Ủy ban của Liên Hợp quốc về Luật thương mại quốc tế (UNCITRAL) xây dựng với hệ thống đồ sộ về hướng dẫn và án lệ nhằm mục đích hài hòa hóa pháp luật. Vì vậy việc nghiên
8 ページ
2 cứu vấn đề này ở góc độ trong nước và quốc tế có ý nghĩa lớn trong việc hoàn thiện pháp luật trong nước về thương mại. Bên cạnh đó, thực tiễn xét xử của cơ quan tố tụng chưa có sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật đối với vấn đề này bởi lẽ chưa có văn bản hướng dẫn nào hoặc sự cụ thể hóa của pháp luật liên quan tới vấn đề BTTH đối với KLTTĐLĐH. Điều này khiến các cơ quan tố tụng gặp không ít những khó khăn, lúng túng trong việc xác định được KLTTĐLĐH. Nhu cầu hoàn thiện pháp luật đến nhu cầu thực tiễn trong hoạt động xét xử, vấn đề "bồi thường thiệt hại đối với các khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng lợi trong hợp đồng thương mại" vẫn còn gây nhiều tranh cãi và chưa được rõ ràng. Vì vậy, với mục tiêu hoàn thiện pháp luật về BTTH đối với KLTTĐLĐH trong luật thương mại hiện hành và giúp các cơ quan tố tụng áp dụng một cách rõ ràng và thống nhất quy phạm liên quan, tác giả đã lựa chọn đề tài "Pháp luật về bồi thường thiệt hại đối với các khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng lợi trong hợp đồng thương mại" để nghiên cứu với mục đích tăng cường sự hiểu biết và áp dụng thống nhất pháp luật trong giải quyết tranh chấp thương mại. 2. Mục tiêu của đề tài Mục đích của nghiên cứu của luận văn chính là đi sâu vào những vấn đề lý luận và thực tiễn về BTTH đối với KLTTĐLĐH trong pháp luật Việt Nam, trên cơ sở đối sánh với một số văn bản quốc tế nhằm góp phần làm rõ và phong phú thêm về mặt lý luận, thực tiễn và pháp lý của vấn đề pháp lý này, tiếp thu có chọn lọc những điểm tiến bộ trong hệ thống pháp luật quốc tế; đồng thời đưa ra được những kiến nghị cụ thể để sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập, thiếu sót trong pháp luật hiện hành, hoàn thiện cơ chế pháp lý điều chỉnh theo xu hướng hội nhập quốc tế, qua đó nâng cao hiệu quả pháp luật trong việc quản lý các quan hệ xã hội và nâng cao năng lực tài phán của cơ quan tố tụng. 3. Câu hỏi nghiên cứu Về mặt lý luận: Xác định được thế nào là BTTH đối với KLTTĐLĐH và những yêu cầu lý luận xung quanh vấn đề như: Khái niệm, đặc điểm, nghĩa vụ và quyền của
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう!