1 ページ
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU CÁC MÔ HÌNH GỌI VỐN KHỞI NGHIỆP VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT ĐỐI VỚI CÁC CÔNG TY KHỞI NGHIỆP CỦA VIỆT NAM NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH PHAN ĐÌNH ĐỨC HÀ NỘI, NĂM 2021
資料の内容
2 ページ
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU CÁC MÔ HÌNH GỌI VỐN KHỞI NGHIỆP VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT ĐỐI VỚI CÁC CÔNG TY KHỞI NGHIỆP CỦA VIỆT NAM Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340101 Họ và tên học viên: Phan Đình Đức Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thu Hằng HÀ NỘI, NĂM 2021
3 ページ
LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi xin cam đoan rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả i
4 ページ
LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Ngoại Thương cùng các thầy cô đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành chương trình học tập và hoàn thành luận văn của mình. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Thu Hằng, người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả ii
5 ページ
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN......................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN..............................................................................................................ii DANH MỤC VIẾT TẮT ........................................................................................... vi DANH MỤC HÌNH...................................................................................................vii DANH MỤC BẢNG.................................................................................................viii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN.............................................. ix PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................................ 10 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ các mô hình HUY ĐỘNG VỐN KHỞI NGHIỆP..................................................................................................................... 24 1.1. Khái niệm chung...............................................................................................24 1.1.1. Khái niệm huy động vốn.........................................................................24 1.1.2. Vai trò huy động vốn...............................................................................25 1.1.3. Khái niệm về startup và mô hình gọi vốn...............................................26 1.2. Một số mô hình gọi vốn khởi nghiệp trên thế giới ........................................30 1.2.1. Huy động vốn đầu tư mạo hiểm..............................................................30 1.2.2. Huy động vốn từ cộng đồng....................................................................31 1.2.3. Huy động vốn từ nhà đầu tư thiên thần...................................................34 1.2.4. Huy động từ nhà đầu tư và doanh nghiệp ...............................................36 1.2.5. Huy động vốn từ việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng..........39 1.3. Một số Kinh nghiệm quốc tế về huy động vốn khởi nghiệp cho doanh nghiệp khởi nghiệp...............................................................................................................40 1.3.1. Kinh nghiệm Trung Quốc .......................................................................40 1.3.2. Kinh nghiệm của Đức .............................................................................41 1.3.3. Kinh nghiệm Hàn Quốc ..........................................................................42 iii
6 ページ
1.3.4. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp khởi ngiệp của Việt Nam ........45 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC MÔ HÌNH GỌI VỐN KHỞI NGHIỆP......................................................................................................... 47 2.1. Thực trạng hoạt động của các mô hình gọi vốn khởi nghiệp trên thế giới.47 2.1.1. Hoạt động của các mô hình gọi vốn khởi nghiệp trên thế giới...............47 2.1.2. Hoạt động hỗ trợ cho gọi vốn khởi nghiệp tại một số quốc gia trên thế giới ...........................................................................................................................59 2.2. Thực trạng huy động vốn và hoạt động của các mô hình gọi vốn khởi nghiệp tại Việt Nam và các nước trong khu vực...............................................................64 2.2.1. Khái quát chung về thực trạng khởi nghiệp tại Việt Nam ......................64 2.2.2. Thực trạng huy động vốn và hoạt động của các mô hình gọi vốn khởi nghiệp tại Việt Nam ..........................................................................................75 2.2.3. Thực trạng huy động vốn và hoạt động của các mô hình gọi vốn khởi nghiệp tại các nước trong khu vực....................................................................90 2.2.4. Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ Asean vào Việt Nam............96 2.3. Đánh giá của chuyên gia và doanh nghiệp khởi ngiệp về mô hình gọi vốn khởi nghiệp...............................................................................................................97 2.3.1. Mẫu nghiên cứu.......................................................................................97 2.3.2. Kết quả đánh giá......................................................................................98 2.4. Đánh giá chung về mô hình gọi vốn khởi nghiệp cho công ty khởi nghiệp Việt Nam................................................................................................................ 100 2.4.1. Một số thành tựu đã đạt được................................................................100 2.4.2 Một số hạn chế còn tồn tại .....................................................................101 2.4.3 Nguyên nhân hạn chế.............................................................................104 CHƯƠNG 3. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ GIẢI PHÁP TRONG VIỆC HUY ĐỘNG VỐN CHO CÁC CÔNG TY KHỞI NGHIỆP VIỆT NAM ................................ 106 iv
7 ページ
3.1. Xu hướng và bối cảnh khởi nghiệp.............................................................. 106 3.1.1. Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến doanh nghiệp Việt Nam.................................................................................................................106 3.1.2. Xu hướng...............................................................................................107 3.2. Giải pháp liên quan đến nhà nước............................................................... 108 3.1.2 Nguồn tín dụng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp...............................108 3.1.3 Thành lập Hiệp hội đầu tư mạo hiểm.....................................................110 3.1.4 Cải cách hơn nữa môi trường tài chính ở Việt Nam..............................112 3.1.5 Các hoạt động vinh danh nhà đầu tư thiên thần và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp..............................................................................................................114 3.1.6 Cho thuê tài chính ..................................................................................115 3.2 Giải pháp liên quan đến doanh nghiệp khởi nghiệp................................... 117 3.2.1. Hoàn thiện bản kế hoạch kinh doanh....................................................117 3.2.2. Nâng cao năng lực quản trị của chủ doanh nghiệp ...............................121 3.2.3. Tạo mối quan hệ tốt với các doanh nghiệp lớn.....................................122 3.2.4. Nâng cao hiểu biết về quy trình cho vay của các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính khác...............................................................................123 3.2.5. Tích cực tham gia các hiệp hội ngành hàng, câu lạc bộ doanh nghiệp.123 Kết luận.................................................................................................................... 125 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................... 129 PHỤ LỤC 1.............................................................................................................. 132 PHỤ LỤC 2.............................................................................................................. 135 v
8 ページ
DANH MỤC VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Viết đầy đủ 1. BC Báo cáo 2. CNTT Công nghệ thông tin 3. CP Cổ phẩn 4. DN Doanh nghiệp 5. DNKN Doanh nghiệp khởi nghiệp 6. DNKNST Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo 7. DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 8. ĐTMH Đầu tư mạo hiểm 9. KH&CN Khoa học và công nghệ 10. NHNN Ngân hàng nhà nước 11. TCTD Tổ chức tín dụng 12. TSCĐ Tài sản cố định 13. VC Venture capital 14. VCĐ Vốn cố định 15. VCSH Vốn chủ sở hữu vi
9 ページ
DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Đầu tư thiên thần vào startup toàn thế giới 2010 - 2019...................... 48 Hình 2.2: Các lĩnh vực đầu tư nhiề u nhất của nhà đầu tư thiên thần tại Mỹ..... 49 Hình 2.3: Tỷ lệ startup thuộc các lĩnh vực được đầu tư bởi các nhà đầu tư thiên thần châu Âu năm 2019............................................................................................ 50 Hình 2.4: Giá trị huy động vốn cộng đồng trên toàn thế giới............................... 52 Hình 2.5: Các dự án Kickstarter tiêu biểu đã gọi vốn thành công tính đến hết năm 2020 (dựa trên tổng số tiề n huy động được)........................................................... 54 Hình 2.6: Phân bổ các khoản đầu tư vào các công ty đầu tư mạo hiểm giai đoạn 2014-2019 ................................................................................................................... 58 Hình 2.7: Thời gian thực hiện thủ tục ra nhập thị trường.................................... 73 Hình 2.8: Tình hình đăng ký thành lập doanh nghiệp mới, 2007- 2018.............. 74 Hình 2.9: Tình hình vốn trong doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, 2007-2018 ..................................................................................................................................... 75 Hình 2.10. Lượng vốn Tín dụng cho doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam ....... 77 Hình 2.11: Tỷ lệ đầu tư vốn vào khu công nghiệp lớn vào Trung Quốc từ năm 2011 - 2019 .......................................................................................................................... 94 vii
10 ページ
DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Thống kê về đầu tư thiên thần tại châu Âu giai đoạn 2014 – 2018..... 49 Bảng 2.2: Các yếu tố công khai thông tin trên sàn Konex .................................... 93 Bảng 2.3. Đánh giá của doanh nghiệp về các mô hình gọi vốn khởi nghiệp........ 98 Bảng 2.4. Đánh giá của chuyên gia về các mô hình gọi vốn khởi nghiệp............. 99 viii
11 ページ
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN Luận văn tập trung nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về các mô hình gọi vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đồng thời đưa ra một số đề xuất và giải pháp trong việc huy động vốn hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu này giúp cho người đọc có cái nhìn tổng quan, khái quát nhất về bức tranh hoạt động của các mô hình gọi vốn trên thế giới và tại Việt Nam. Luận văn đã đưa ra khái niệm, quan điểm, tổng hợp, phân tích về các mô hình gọi vốn khởi nghiệp và tập trung theo hướng tiếp cận hoạt động trên thực tế của các mô hình tại Việt Nam. Qua đó, rút ra nhận xét về điểm mạnh và những mặt hạn chế cùng nguyên nhân để từ đó đưa ra một số đề xuất với nhà nước, các quỹ hỗ trợ đầu tư và các doanh nghiệp khởi nghiệp nhằm giúp cho các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể phát triển bền vững, góp phần phát triển kinh tế đất nước. ix
12 ページ
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (KNST) là một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế. Hiện nay ở nước ta, với sự phát triển mạnh mẽ của loại hình doanh nghiệp này thì rào cản về vốn vẫn còn là một trong những vấn đề lớn cần được quan tâm tháo gỡ. Bên cạnh đó, trong điều kiện kinh tế tri thức hiện nay, có nhiều Doanh nghiệp (DN) mới khởi sự kinh doanh với số lượng ngày càng lớn. Họ là những tổ chức, những cá nhân còn rất trẻ và năng động đang mong muốn biến một phát hiện công nghệ, một ý tưởng độc đáo, mới mẻ thành một sản phẩm thành công trên thị trường nhưng do tiềm lực tài chính có hạn, họ cần có sự góp vốn của các quỹ đầu tư, các nhà đầu tư cùng các mô hình gọi vốn. Từ phía Doanh nghiệp với tư cách là người nhận vốn, họ gặp rất nhiều khó khăn. Thứ nhất, rào cản từ việc tiếp cận vốn thông thường đến từ việc ý tưởng kinh doanh dễ bị cho là cóp nhặt từ một mô hình kinh doanh đã thành công của nước khác, nhưng chưa được đánh giá, phân tích và ứng dụng đầy đủ cho môi trường kinh doanh. Số lượng các quỹ, mô hình gọi vốn tại Việt Nam và tỷ lệ gọi vốn thành công từ các quỹ, mô hình này hiện đang chiếm tỷ lệ nhỏ nếu so sánh với sự phát triển như vũ bão của các doanh nghiệp khởi nghiệp. Nguyên nhân chủ yếu là do việc thiếu thông tin và thiếu sự kết nối, vận hành bài bản giữa các quỹ đầu tư, mô hình gọi vốn và các doanh nghiệp khởi nghiệp. Việc có một nghiên cứu hệ thống và chi tiết về các mô hình gọi vốn, cách chúng vận hành, những ưu nhược điểm và khả năng tiếp cận nguồn vốn từ các mô hình này là điều vô cùng cần thiết lúc này đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp – đa phần còn khá non trẻ tại Việt Nam. Hiện nay, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp khoảng 45% GDP, 31% tổng thu ngân sách và thu hút hơn 5 triệu lao động. Trong xu thế gia tăng nhanh chóng của khu vực doanh nghiệp tư nhân, có một làn sóng đang vươn lên mạnh mẽ, đó chính là sự ra đời của các doanh nghiệp khởi nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp KNST. Doanh nghiệp KNST (hay còn gọi là startup) được định hình như những doanh nghiệp đặc biệt, với mục 10
13 ページ
đích biến ý tưởng thành giá trị có ích cho hoạt động và đời sống xã hội, gắn với khoa học - công nghệ. Đây là một cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt, vì ở đó chứa đựng những sản phẩm, dịch vụ mới, cách tiếp cận thị trường mới, thậm chí là chưa từng có, xuyên biên giới, đa quốc gia. Vì đặc điểm riêng biệt này nên các doanh nghiệp KNST thường dễ dàng thu hút được đầu tư trong và ngoài nước để phát triển nhanh. Theo số liệu thống kê, đến nay số doanh nghiệp KNST đã tăng lên tới con số 25.000. Xu hướng khởi nghiệp có sự tập trung rõ nét, với khoảng 50% ở lĩnh vực công nghệ hoặc có ứng dụng công nghệ, 20% khởi nghiệp ở lĩnh vực thương mại hay dịch vụ, tiếp theo là lĩnh vực nông nghiệp khoảng 16%, còn lại là giáo dục, dược phẩm, chăm sóc sức khỏe và các lĩnh vực khác. Có thể thấy, làn sóng khởi nghiệp công nghệ vẫn đang tiếp tục chiếm ưu thế, nổi bật nhất là xu hướng IOT (Internet of Things), ứng dụng công nghệ vào kinh doanh truyền thống, vào ngành bán lẻ, dịch vụ và nông nghiệp sạch…, hay xu hướng mới như fintech (công nghệ ngành tài chính). Để cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập, bắt buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải huy động và quản lý nguồn vốn hiệu quả ngay từ ban đầu. Theo số liệu của Văn Phòng Hệ sinh thái Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, trong năm 2020, tổng giá trị các thương vụ đầu tư vào startup Việt Nam đạt 290,43 triệu USD; số lượng thương vụ đầu tư đạt 56 thương vụ. Trong đó, các lĩnh vực thu hút được nhiều vốn đầu tư lần lượt là: Công nghệ tài chính (12 thương vụ, tổng cộng 61,2 triệu USD); thương mại điện tử (8 thương vụ, tổng cộng 143,85 triệu USD); HR-Quản trị nguồn nhân lực (6 thương vụ, tổng cộng 36,88 triệu USD)... Số lượng quỹ đầu tư cho KNST đang có xu hướng gia tăng sự hiện diện tại Việt Nam, như các quỹ nước ngoài CyberAgent, 500 Startups, Golden Gate Venture… và các quỹ thuộc ngân hàng, công ty quản lý quỹ như VCBF... Theo số liệu của Văn phòng Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái hiện có khoảng gần 100 quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động, trong đó có khoảng 20 quỹ nội. Quỹ nội và quỹ ngoại đang có xu hướng kết hợp nguồn lực với nhau để cùng đầu tư cho start-up Việt. Cơ hội vẫn có nhưng không phải start-up nào cũng biết cách chớp lấy thời cơ để gọi vốn thành công. Trước thời điểm đại dịch Covid -19, tại hội thảo “Cơ chế tài chính hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo” năm 2020, các chuyên gia nhận 11
最初の13ページを表示しています。全文を見るには資料をダウンロードしてください。
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！